• 10వ మలేషియా-భారత్ సీఈవో ఫోరం నివేదికను ఫోరం కో-చైర్మన్లు శ్రీ నిఖిల్ మేశ్వానీ మరియు యాంగ్ బెర్బహాగియా తాన్ శ్రీ కునాసింగం వి. సిట్టంపాలన్ సంయుక్తంగా భారత హైకమిషనర్ శ్రీ బి.ఎన్. రెడ్డికి, మలేషియా విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ కార్యదర్శికి సమర్పించారు.

• ఈ పర్యటనలో భాగంగా ఈ క్రింది ముఖ్యమైన కార్యక్రమాలను ప్రకటించారు:

• భారత కాన్సులేట్ జనరల్: మలేషియాలో కొత్తగా భారత కాన్సులేట్ జనరల్ కార్యాలయాన్ని ఏర్పాటు చేయనున్నారు.
• తిరువళ్లువర్ కేంద్రం: కౌలాలంపూర్‌లోని మలయా విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రత్యేకంగా 'తిరువళ్లువర్ కేంద్రం' ఏర్పాటు.
• ఉపకార వేతనాలు: మలేషియా విద్యార్థుల కోసం 'తిరువళ్లువర్ స్కాలర్‌షిప్‌ల' ప్రారంభం.
• డిజిటల్ చెల్లింపులు: భారత్ మరియు మలేషియా మధ్య సులభతర చెల్లింపుల కోసం NIPL మరియు PayNet SDN BHD మధ్య ఒప్పందం.
• ఆయుర్వేద సహకారం: సైబర్‌జయ విశ్వవిద్యాలయం మరియు భారత ఆయుర్వేద శిక్షణ, పరిశోధన సంస్థ (ITRA) మధ్య విద్యాపరమైన అవగాహన ఒప్పందం.

మలేషియా ప్రధానమంత్రి శ్రీ దాతో సెరీ అన్వర్ ఇబ్రహీం ఆహ్వానం మేరకు, భారత ప్రధానమంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ 2026 ఫిబ్రవరి 7 నుండి 8 వరకు మలేషియాలో జరిపిన అధికారిక పర్యటన వివరాలను, ఇరు దేశాలు విడుదల చేసిన ఉమ్మడి ప్రకటనను కింద వివరించడమైనది.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని చారిత్రక కొండవీడు కోట సమగ్ర అభివృద్ధి కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం భారీ ప్రణాళికలను ప్రకటించింది. కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మరియు సమాచార శాఖ సహాయ మంత్రి డాక్టర్ పెమ్మసాని చంద్రశేఖర్, ఫిబ్రవరి 7, 2026న జరిగిన 'కొండవీటి ఉత్సవాల' సందర్భంగా ఈ కోట(Kondaveedu Fort) ను అంతర్జాతీయ స్థాయి పర్యాటక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దుతామని ప్రకటించారు.

• ఇంటిగ్రేటెడ్ టూరిజం హబ్: కొండవీడును ఒక సమగ్ర పర్యాటక కేంద్రంగా మార్చడానికి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు సంయుక్తంగా కృషి చేస్తాయి.
• డీపీఆర్ (DPR) సిద్ధం: కోట అభివృద్ధికి సంబంధించి త్వరలోనే 'సమగ్ర ప్రాజెక్టు నివేదిక' (Detailed Project Report) తయారు చేయాలని అధికారులను ఆదేశించారు.
• ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం: ప్రభుత్వ నిధులతో పాటు ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం (Private Participation) ద్వారా ఇక్కడ మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరుస్తారు.
• వారసత్వ సంరక్షణ: కోటలోని చారిత్రక కట్టడాలు, నీటి నిల్వ వ్యవస్థలను కాపాడుతూనే, యువతను ఆకర్షించేలా పర్యాటక సౌకర్యాలను కల్పిస్తారు.

• గుంటూరు జిల్లాలోని యడ్లపాడు మండలంలో, సముద్ర మట్టానికి సుమారు 1,050 అడుగుల ఎత్తులో ఈ కొండ కోట ఉంది. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోనే అతిపెద్ద కొండ కోట.
• దీనిని తెలుగు చోళులు నిర్మించగా, కాకతీయులు బలపరిచారు.
• 1323 ADలో ప్రోలయ వేమారెడ్డి తన రాజధానిని అద్దంకి నుండి కొండవీడుకు మార్చారు. అప్పటి నుండి ఇది రెడ్డి రాజుల వైభవానికి చిహ్నంగా నిలిచింది.
• ఆ తర్వాత గజపతులు, విజయనగర సామ్రాజ్యం (శ్రీకృష్ణదేవరాయలు), గోల్కొండ సుల్తానులు, మొఘలులు, ఫ్రెంచ్ మరియు బ్రిటిష్ వారి పాలనలో ఈ కోట ఉంది.
• ఇది ఇండో ఇస్లామిక్ నిర్మాణ శైలుల కలయికతో, గ్రానైట్ రాళ్లు మరియు సున్నపు మిశ్రమంతో నిర్మించబడింది.
• కోట చుట్టూ 23 భారీ బురుజులు ఉన్నాయి.
• కొలేపల్లి దర్వాజా మరియు నాదెళ్ల దర్వాజా అనే రెండు ప్రధాన ప్రవేశ ద్వారాలు ఉన్నాయి.
• కొండపై వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసేందుకు ముత్యాలమ్మ చెరువు, పుట్టాలమ్మ చెరువు వంటి అద్భుతమైన నీటి వ్యవస్థలు ఉన్నాయి.
• ఇటీవల జరిపిన తవ్వకాల్లో 1వ లేదా 2వ శతాబ్దానికి చెందిన బౌద్ధ స్తూప అవశేషాలు లభించాయి, ఇది ఈ ప్రాంతం యొక్క ప్రాచీనతను చాటుతోంది.
• ఈ అభివృద్ధి పనుల వల్ల కొండవీడు కోట కేవలం చారిత్రక ప్రదేశంగానే కాకుండా, సాహస యాత్రికులకు (Trekking) మరియు ప్రకృతి ప్రేమికులకు ఒక అద్భుతమైన గమ్యస్థానంగా మారనుంది.

ఈ పర్యటన ఇరు దేశాల మధ్య 'సమగ్ర వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని' (Comprehensive Strategic Partnership - CSP) మరింత పటిష్ఠం చేసింది. పుత్రజయలోని పెర్దానా పుత్రా కాంప్లెక్స్‌లో ప్రధాని మోదీకి ఘనస్వాగతం లభించింది.

• 'ఫారిన్ ఆఫీస్ కన్సల్టేషన్స్' (FOC) మరియు 'జాయింట్ కమిషన్ మీటింగ్స్' (JCM) ద్వారా నిరంతర చర్చలు జరపాలని నిర్ణయించారు.
• ఇరు దేశాల పార్లమెంటరీ ప్రతినిధి బృందాల పర్యటనల పట్ల సంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తూ, ప్రజాస్వామ్య విలువల బలోపేతానికి అంగీకరించారు.

• భారత్ - మలేషియా మధ్య వాణిజ్యాన్ని భారత రూపాయి (INR) మరియు మలేషియా రింగిట్ (MYR) లలో జరిపేలా పరిశ్రమలను ప్రోత్సహించాలని నిర్ణయించారు.
• ఆసియాన్-భారత్ వస్తువుల వాణిజ్య ఒప్పందం (AITIGA) సమీక్షను ఇరువురు నేతలు స్వాగతించారు.
• సెమీకండక్టర్లు, డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, హరిత ఇంధనం మరియు కృత్రిమ మేధ (AI) రంగాల్లో పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించాలని అంగీకరించారు.
• CEO ఫోరమ్: కౌలాలంపూర్‌లో జరిగిన 10వ 'భారత్-మలేషియా సీఈఓ ఫోరమ్' నివేదికను గుర్తిస్తూ, వాణిజ్య బంధం మరింత పెరగాలని ఆకాంక్షించారు.

• మలేషియా-ఇండియా డిజిటల్ కౌన్సిల్ (MIDC): ఇది ఆర్థిక సాంకేతికత (FinTech), ఈ-గవర్నెన్స్ మరియు సైబర్ భద్రతకు కీలక వేదికగా మారుతుంది.
• భారత్‌కు చెందిన NIPL మరియు మలేషియాకు చెందిన PayNet మధ్య కుదిరిన ఒప్పందం ద్వారా పర్యాటకులు, విద్యార్థులకు చెల్లింపులు సులభతరం కానున్నాయి.

• రాజస్థాన్‌లో జరిగిన 'హరిమౌ శక్తి' సైనిక విన్యాసాల విజయాన్ని అభినందించారు.
• ఐఎన్ఎస్ సహ్యాద్రి, ఐఎన్ఎస్ సంధ్యాయక్ వంటి నౌకల సందర్శనల ద్వారా నౌకాదళ సంబంధాలు బలపడ్డాయి.
• ఉగ్రవాదంపై 'జీరో టాలరెన్స్' విధానాన్ని పునరుద్ఘాటించారు. 2026లో మలేషియాలో జరిగే ఉగ్రవాద వ్యతిరేక విన్యాసాలకు భారత్ సహ-అధ్యక్షత వహించనుంది.

• ఐఐటీ-మద్రాస్ గ్లోబల్ మరియు మలేషియా అకాడమీల మధ్య సహకారాన్ని ప్రశంసించారు.
• బిగ్ క్యాట్ కూటమి: 'అంతర్జాతీయ పెద్దపులుల కూటమి' (IBCA)లో మలేషియా సభ్యత్వాన్ని భారత్ అభినందించింది.
• విపత్తు నిర్వహణ: ఇరు దేశాల జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ సంస్థల మధ్య సహకారం కోసం ఒప్పందం కుదిరింది.

• తిరువళ్లువర్ పీఠం: మలేయా విశ్వవిద్యాలయంలో 'తిరువళ్లువర్ పీఠం' మరియు 'కేంద్రం' ఏర్పాటును స్వాగతించారు. మలేషియా విద్యార్థుల కోసం ప్రత్యేక ఉపకార వేతనాలను ప్రకటించారు.
• ఆరోగ్యం: మలేషియా ఆసుపత్రులలో భారతీయ సంప్రదాయ వైద్య సేవలను (TIM) తిరిగి ప్రారంభించేందుకు, అలాగే హోమియోపతి పరిశోధనల్లో సహకారానికి ఒప్పందాలు కుదిరాయి.
• వీసా సరళీకరణ: పర్యాటకం మరియు వ్యాపార ప్రయాణాలను పెంచేందుకు వీసా నిబంధనల సరళీకరణను అభినందించారు.

• బ్రిక్స్ (BRICS): 2026లో భారత్ బ్రిక్స్ అధ్యక్ష పదవి చేపట్టడాన్ని మలేషియా స్వాగతించగా, మలేషియా బ్రిక్స్ సభ్యత్వంపై తన ఆకాంక్షను వ్యక్తం చేసింది.
• ఆసియాన్ (ASEAN): 2025లో మలేషియా ఆసియాన్ అధ్యక్ష పదవిని విజయవంతంగా నిర్వహించడాన్ని మోదీ అభినందించారు.
• UNSC సంస్కరణలు: ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలిలో భారత్‌కు శాశ్వత సభ్యత్వం కల్పించాలన్న మలేషియా మద్దతును భారత్ అభినందించింది.

ఈ పర్యటన ముగింపులో, తన పట్ల చూపిన అపూర్వమైన ఆతిథ్యానికి ప్రధాని మోదీ కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ, మలేషియా ప్రధాని అన్వర్ ఇబ్రహీంను త్వరలో భారత్‌లో పర్యటించవలసిందిగా ఆహ్వానించారు.

భారత నౌకాదళానికి చెందిన సెయిల్ ట్రైనింగ్ షిప్ INS సుదర్శిని, ఓమన్‌లోని సలాలాలో తన మొదటి పోర్ట్ కాల్‌ను 2026 ఫిబ్రవరి 05న విజయవంతంగా ముగించింది. భారత దేశపు సుసంపన్నమైన సముద్రయాన వారసత్వాన్ని మరియు 'వసుధైవ కుటుంబకం' (ప్రపంచమంతా ఒకే కుటుంబం) అనే సిద్ధాంతాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాటిచెప్పేందుకు చేపట్టిన పది నెలల సుదీర్ఘ మహాసముద్ర యాత్ర 'లోకాయన్ 26'లో ఇది ఒక కీలక ఘట్టం.

• పర్యటనలో భాగంగా INS సుదర్శిని కమాండింగ్ ఆఫీసర్, రాయల్ నేవీ ఆఫ్ ఓమన్ (RNO) సదరన్ నావల్ ఏరియా కమాండర్ కెప్టెన్ మహమ్మద్ అల్ ఘైలానీ మరియు RNO నౌక 'అల్ మోజర్' కమాండింగ్ ఆఫీసర్ కెప్టెన్ మహమ్మద్ అల్ మహారీలతో భేటీ అయ్యారు.
• ఈ చర్చలు భారత్ మరియు ఓమన్‌ల మధ్య ఉన్న చారిత్రాత్మక సముద్రయాన సంబంధాలను గుర్తుచేయడమే కాకుండా, ఇరు నౌకాదళాల మధ్య **'స్నేహ వారధి'**ని (Bridges of Friendship) మరింత పటిష్ఠం చేశాయి.
• రాయల్ నేవీ ఆఫ్ ఓమన్ అధికారుల కోసం నౌకలో ప్రత్యేక పర్యటనను ఏర్పాటు చేశారు. అలాగే, ప్రజల మధ్య సంబంధాలను పెంపొందించడంలో భాగంగా స్థానిక పాఠశాల విద్యార్థులతో సహా 600 మందికి పైగా సందర్శకులు ఈ మూడు స్తంభాల బార్క్యూ (three-masted barque) నౌకను సందర్శించారు. వారికి సముద్రయానంలోని మెళకువలను వివరించారు.
• భారతదేశ సముద్రయాన ఖ్యాతిని, శ్రేష్ఠతను మరియు సద్భావనను చాటిచెబుతూ INS సుదర్శిని ఇప్పుడు తన 'లోకాయన్ 26' యాత్రలో తదుపరి దశకు బయలుదేరింది.

ఢిల్లీ-NCR ప్రాంతంలో పారిశ్రామిక కార్యకలాపాల వల్ల కలిగే వాయు కాలుష్యాన్ని అరికట్టడానికి, 'కమిషన్ ఫర్ ఎయిర్ క్వాలిటీ మేనేజ్‌మెంట్' (CAQM) ఒక ప్రత్యేకమైన OCEMS సెల్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. పరిశ్రమల నుండి వెలువడే ఉద్గారాలను నిరంతరం పర్యవేక్షించడం మరియు నిబంధనల అమలును కఠినతరం చేయడం ఈ సెల్ యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

• ఇప్పటివరకు ఈ సెల్ 865 పరిశ్రమలలో OCEMS ఇన్‌స్టాలేషన్‌లను ధృవీకరించింది.
• నిబంధనలు పాటించని 530 కేసుల్లో నోటీసులు జారీ చేయాలని సంబంధిత రాష్ట్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలిలకు (SPCBs/PCCs) సిఫార్సు చేసింది.
• 122 కేసుల్లో నేరుగా క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనలు నిర్వహించింది.
• నిబంధనలు ఉల్లంఘించిన వారిపై పర్యావరణ పరిహారం (EC) విధింపు, షోకాజ్ నోటీసులు జారీ చేయడం మరియు అవసరమైతే పరిశ్రమల మూసివేతకు ఆదేశాలు జారీ చేయాలని నిర్ణయించారు.

• ఈ చొరవ ద్వారా పారిశ్రామిక యూనిట్లు నిర్ణీత ఉద్గార ప్రమాణాలను పాటించేలా చూడటం, పరిశ్రమల్లో స్వచ్ఛమైన ఇంధనాలు మరియు ఆధునిక సాంకేతికతను ప్రోత్సహించడం కమిషన్ యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం.
• ఎన్‌సిఆర్ ప్రాంతంలో పార్టిక్యులేట్ మేటర్ (PM) స్థాయిలను తగ్గించడానికి మరియు వాయు కాలుష్య నియంత్రణకు తాము కట్టుబడి ఉన్నామని కమిషన్ పునరుద్ఘాటించింది.

గ్లోబల్ సౌత్ (Global South) దేశాల్లో నిర్వహించబడుతున్న మొట్టమొదటి గ్లోబల్ AI సమ్మిట్ ఇది. న్యూఢిల్లీలో 2026 ఫిబ్రవరి 16 నుండి 20 వరకు జరగనుంది. ఈ సమ్మిట్ ప్రధానంగా మూడు సూత్రాలు (Three Sutras) మరియు ఏడు చక్రాల (Seven Chakras) పై ఆధారపడి ఉంటుంది.

AI అభివృద్ధి మరియు సహకారం కోసం భారత్ ప్రతిపాదించిన మూడు పునాదులు:

• ప్రజలు (People): మానవ హక్కులను కాపాడుతూ, అందరికీ సమాన ప్రయోజనాలు అందించేలా AI ఉండాలి.
• భూమి (Planet): పర్యావరణానికి హాని చేయని, ఇంధన సామర్థ్యం కలిగిన సుస్థిర AI సాంకేతికత.
• ప్రగతి (Progress): ఆర్థికాభివృద్ధిని మరియు ఆవిష్కరణలను వేగవంతం చేసే AI.

• ఈ సమ్మిట్ చర్చలు ఏడు విభిన్న అంశాల (Working Groups) చుట్టూ సాగుతాయి:

• నైపుణ్యాభివృద్ధి: భారత్ తన 'ఇండియాAI ఫ్యూచర్‌స్కిల్స్' ద్వారా 500 మంది PhD స్కాలర్లు, వేలమంది విద్యార్థులకు శిక్షణ ఇస్తోంది.
• భాషిణి (BHASHINI): వాయిస్-ఫస్ట్ డిజిటల్ గవర్నెన్స్ ద్వారా 36 భాషల్లో సేవలు అందిస్తోంది.
• కిసాన్ ఇ-మిత్ర: రైతులకు 11 ప్రాంతీయ భాషల్లో సేవలు అందిస్తున్న AI చాట్‌బాట్.
• AI డేటా ల్యాబ్స్: ద్వితీయ, తృతీయ శ్రేణి పట్టణాల్లో 570 డేటా ల్యాబ్‌లను ఏర్పాటు చేస్తోంది.

ఈ సమ్మిట్ కేవలం చర్చలకే పరిమితం కాకుండా, AI ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్తంగా సామాజిక, ఆర్థిక మార్పులను తీసుకురావాలనే లక్ష్యంతో పనిచేస్తోంది.

భారత రాష్ట్రపతి శ్రీమతి ద్రౌపది ముర్ము నేడు (ఫిబ్రవరి 7, 2026) ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని జగదల్‌పూర్‌లో 'బస్తర్ పండుమ్ 2026' ఉత్సవాలను ఘనంగా ప్రారంభించారు. ఈ సందర్భంగా ఆమె బస్తర్ ప్రాంత సంస్కృతి, అభివృద్ధి మరియు శాంతి స్థాపనపై కీలక ప్రసంగం చేశారు.
ముఖ్యాంశాలు:

• బస్తర్ జీవనశైలి: రైతులు విత్తనాలు వేసినా, మామిడి పండ్ల సీజన్ వచ్చినా బస్తర్ ప్రజలు పండుగలా జరుపుకుంటారని, జీవితంలోని ప్రతి అంశాన్ని వేడుకగా మార్చుకునే వారి జీవనశైలిని చూసి ఇతరులు నేర్చుకోవాలని రాష్ట్రపతి కొనియాడారు.
• మావోయిజం అంతం: గత నాలుగు దశాబ్దాలుగా మావోయిజం వల్ల ఈ ప్రాంతం ఎంతో నష్టపోయిందని, ముఖ్యంగా యువత, గిరిజనులు, దళితులు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడ్డారని ఆమె ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. అయితే, భారత ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాత్మక చర్యల వల్ల నేడు భయం, అపనమ్మకం తొలగిపోయి, శాంతి తిరిగి వస్తోందని పేర్కొన్నారు.
• ఆయుధాలు వదిలి లొంగిపోయిన వారికి సాధారణ జీవితాన్ని అందించేందుకు ప్రభుత్వం కృషి చేస్తోందని రాష్ట్రపతి తెలిపారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ 'నియద్ నెల్లానార్ యోజన' (Niyad Nellanar Yojana) ద్వారా గ్రామస్తులు సాధికారత పొందుతున్నారని, మూతపడిన పాఠశాలలు తిరిగి తెరుచుకోవడం శుభపరిణామమని అన్నారు.

• సంక్షేమ పథకాలు: గిరిజన గ్రామాల అభివృద్ధి కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న PM-JANMAN యోజన, ధర్తీ ఆబా జనజాతీయ గ్రామ ఉత్కర్ష్ అభియాన్ వంటి పథకాల ప్రాముఖ్యతను ఆమె వివరించారు.
• విద్యే మూలస్తంభం: గిరిజన ప్రాంతాల్లో నాణ్యమైన విద్య కోసం ఏకలవ్య మోడల్ రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలలను ఏర్పాటు చేసినట్లు తెలిపారు. పిల్లలందరినీ చదివించాలని తల్లిదండ్రులకు ఆమె పిలుపునిచ్చారు.

• దంతేశ్వరి దేవికి అంకితం చేసిన బస్తర్ దసరా గిరిజన సంస్కృతికి, సోదరభావానికి ఒక అద్భుత నిదర్శనమని రాష్ట్రపతి అన్నారు. మన వారసత్వాన్ని కాపాడుకుంటూనే అభివృద్ధి పథంలో ముందుకు సాగాలని సూచించారు.
• బస్తర్ ప్రాంతం సహజ వనరులతో సమృద్ధిగా ఉందని, యువత ప్రభుత్వ పథకాలను ఉపయోగించుకుని పురోగతి సాధించాలని కోరారు. బస్తర్ అభివృద్ధి చెందితేనే 'వికసిత్ భారత్' లక్ష్యం నెరవేరుతుందని ఆమె స్పష్టం చేశారు.

ప్రధానమంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ మరియు అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రారంభించిన చర్చల ఫలితంగా, ఇరు దేశాల మధ్య సమతుల్య వాణిజ్యం కోసం ఒక ఫ్రేమ్‌వర్క్ కుదిరింది.

• భారతదేశం తీసుకున్న చర్యలు: అమెరికా నుంచి దిగుమతయ్యే పారిశ్రామిక వస్తువులు, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు (ముఖ్యంగా ట్రీ నట్స్, తాజా పండ్లు, సోయాబీన్ ఆయిల్, వైన్ మరియు స్పిరిట్స్) అలాగే పశుగ్రాసంపై భారత్ సుంకాలను గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది లేదా తొలగిస్తుంది.
• అమెరికా తీసుకున్న చర్యలు: భారత్ నుంచి దిగుమతయ్యే వస్త్రాలు, తోలు వస్తువులు, ప్లాస్టిక్, హస్తకళా ఉత్పత్తులపై సుంకాలను అమెరికా సవరిస్తుంది. సెప్టెంబర్ 2025 నాటి ఉత్తర్వుల ప్రకారం జెనరిక్ మందులు, వజ్రాలు, విమాన విడిభాగాలపై ఉన్న పరస్పర సుంకాలను అమెరికా పూర్తిగా రద్దు చేస్తుంది.
• ఆటోమొబైల్ రంగం: భారతీయ ఆటో విడిభాగాలకు అమెరికా మార్కెట్లో 'ప్రాధాన్యత ప్రాతిపదికన' (Preferential Access) ప్రవేశం లభిస్తుంది.

• అమెరికన్ వైద్య పరికరాల వాణిజ్యంలో ఉన్న చిక్కులను భారత్ పరిష్కరిస్తుంది.
• అమెరికన్ ఐటీ (ICT) ఉత్పత్తుల దిగుమతికి ఆటంకంగా ఉన్న కఠినమైన లైసెన్సింగ్ విధానాలను భారత్ రద్దు చేస్తుంది.
• అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉండే అమెరికన్ ఎగుమతులను భారత మార్కెట్లోకి అనుమతించేలా విధానాలను సరళీకృతం చేస్తారు.

• $500 బిలియన్ల వాణిజ్యం: రాబోయే 5 ఏళ్లలో అమెరికా నుంచి సుమారు 500 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన విమానాలు, విమాన విడిభాగాలు, ఇంధన ఉత్పత్తులు (కోకింగ్ కోల్), విలువైన లోహాలను కొనుగోలు చేయాలని భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• టెక్నాలజీ: గ్రాఫిక్స్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు (GPU) మరియు డేటా సెంటర్ వస్తువుల వాణిజ్యంలో ఇరు దేశాలు సహకరించుకుంటాయి.

• డిజిటల్ ట్రేడ్: డిజిటల్ వాణిజ్యానికి అడ్డంకిగా ఉన్న వివక్షత పూరిత పద్ధతులను తొలగించి, పటిష్టమైన నిబంధనలను రూపొందించాలని నిర్ణయించారు.
• ఆర్థిక భద్రత: సరఫరా వ్యవస్థలను (Supply Chains) పటిష్టం చేయడం, ఎగుమతి నియంత్రణలపై సహకరించుకోవడం ద్వారా ఉమ్మడి ఆర్థిక భద్రతను బలోపేతం చేస్తారు.

ఈ మధ్యంతర ఒప్పందం తక్షణమే అమలులోకి వస్తుంది. దీనిని పునాదిగా చేసుకుని, త్వరలోనే సమగ్రమైన 'ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందానికి' (BTA) తుది రూపు ఇవ్వాలని ఇరు దేశాలు నిర్ణయించాయి. ఇది అమెరికా మరియు భారత్ మధ్య వాణిజ్య లోటును తగ్గించడమే కాకుండా, ఉపాధి కల్పనలో కీలక పాత్ర పోషించనుంది.

ఆర్థిక సంవత్సరం 2026-27 కోసం ISM 2.0 కింద ₹1,000 కోట్లు కేటాయించబడ్డాయి. అయితే, ఎలక్ట్రానిక్స్ విడిభాగాల తయారీ పథకం (ECMS) కోసం మొత్తం కేటాయింపులను ₹40,000 కోట్లకు పెంచారు.

ISM 1.0 పునాదులపై నిర్మించబడిన ఈ మిషన్ 2.0 ప్రధానంగా వీటిపై దృష్టి పెడుతుంది:

• పరికరాలు మరియు ముడి పదార్థాలు: సెమీకండక్టర్ తయారీకి అవసరమైన యంత్రాలు (Equipment) మరియు రసాయనాలు/ముడి పదార్థాలను భారత్‌లోనే తయారు చేయడం.
• సొంత మేధో సంపత్తి (Indian IP): కేవలం విదేశీ చిప్‌లను అసెంబ్లీ చేయడమే కాకుండా, భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు రూపొందించిన చిప్ డిజైన్‌లను (Intellectual Property) ప్రోత్సహించడం.
• అడ్వాన్స్‌డ్ టెక్నాలజీ: 3-నానోమీటర్ (3nm) మరియు 2-నానోమీటర్ (2nm) వంటి అత్యంత అధునాతన చిప్ తయారీ సాంకేతికతను సాధించడం.

• భారతదేశం తన సొంత మైక్రోప్రాసెసర్ల తయారీలో కీలక మైలురాయిని చేరుకుంది:
• DHRUV64: ఇది సి-డాక్ (C-DAC) అభివృద్ధి చేసిన భారతదేశపు మొట్టమొదటి 64-బిట్ డ్యూయల్ కోర్ మైక్రోప్రాసెసర్.
  • ఉపయోగాలు: దీనిని 5G నెట్‌వర్క్, ఆటోమొబైల్స్ (కార్లు), ఇంటర్నెట్ ఆఫ్ థింగ్స్ (IoT) మరియు రక్షణ రంగాల్లో వాడుకోవచ్చు.
  • భవిష్యత్తు: దీని తర్వాత 'ధనుష్' మరియు 'ధనుష్+' వంటి మరిన్ని అధునాతన ప్రాసెసర్లు అభివృద్ధి దశలో ఉన్నాయి.

• ఈ ఏడాది ప్రభుత్వం నిర్దేశించుకున్న అంచనాలు:

• భారత సెమీకండక్టర్ మార్కెట్ 2023లో $38 బిలియన్లుగా ఉండగా, 2030 నాటికి $100-$110 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా.
• 2029 నాటికి మన దేశీయ అవసరాల్లో 70-75% చిప్‌లను భారత్‌లోనే తయారు చేయాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• పరిశ్రమల సహకారంతో శిక్షణ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసి, లక్షలాది మంది యువ ఇంజనీర్లను ఈ రంగంలో నిపుణులుగా తీర్చిదిద్దుతారు.

ISM 2.0 ద్వారా భారత్ కేవలం సెమీకండక్టర్లను వినియోగించే దేశంగానే కాకుండా, ప్రపంచానికి చిప్‌లను సరఫరా చేసే 'గ్లోబల్ సెమీకండక్టర్ హబ్'గా ఎదగనుంది.

ఉత్తరాఖండ్ ముఖ్యమంత్రి ఇటీవల చంపావత్ జిల్లాలోని తనక్‌పూర్‌లో 'శారదా నది కారిడార్' (Sharda River Corridor) నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన చేశారు.

• ఇది ఉత్తర భారతదేశం మరియు పశ్చిమ నేపాల్ మధ్య ప్రవహించే ఒక అంతర్జాతీయ సరిహద్దు నది (Transboundary river).
• ఇది గ్రేట్ హిమాలయాల్లోని 'నందా దేవి' పర్వత శ్రేణికి తూర్పు వాలున, ఉత్తరాఖండ్ ఉత్తర భాగంలో **'కాళీ నది'**గా ఉద్భవిస్తుంది.
• ఇది దక్షిణ-నైరుతి దిశగా ప్రవహిస్తూ, ఉత్తరాఖండ్ మరియు నేపాల్ మధ్య సరిహద్దుగా నిలుస్తుంది.
• పర్వతాల నుండి కిందకు దిగి, నేపాల్‌లోని 'బరండియో మండి' వద్ద ఇండో-గంగా మైదానంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. అక్కడ శారదా బ్యారేజీకి ఎగువన నది వెడల్పు పెరుగుతుంది. ఈ ప్రాంతం నుండి దీనిని 'శారదా నది' అని పిలుస్తారు.
• ఈ నది ఉత్తరప్రదేశ్ గుండా ఆగ్నేయ దిశగా ప్రవహిస్తూ, సుమారు 480 కి.మీ (300 మైళ్లు) ప్రయాణించిన తర్వాత బహ్రైచ్‌కు నైరుతి దిశలో ఘాఘరా నదిలో (గంగా నది ఉపనది) కలుస్తుంది.
• ప్రధాన ఉపనదులు: ధౌలిగంగా, గోరిగంగా మరియు సర్జు.
  • శారదా కాలువ: ఉత్తరాఖండ్‌లోని బన్బసా సమీపంలో ఉన్న 'శారదా బ్యారేజీ' (ఆనకట్ట) నుండి శారదా కాలువ ఉద్భవిస్తుంది. 1930లో పూర్తయిన ఈ కాలువ ఉత్తర భారతదేశంలోని అతి పొడవైన సాగునీటి కాలువల్లో ఒకటి.

ఉత్తరాఖండ్ ప్రభుత్వం ఈ నదీ తీరాన్ని పర్యాటకంగా మరియు మౌలిక సదుపాయాల పరంగా అభివృద్ధి చేయడానికి 'శారదా నది కారిడార్' ప్రాజెక్టును ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టింది.

షీచెల్స్ అధ్యక్షుడు డాక్టర్ పాట్రిక్ హెర్మినియె (Dr. Patrick Herminie) ఫిబ్రవరి 5 నుండి 10, 2026 వరకు భారత్‌లో పర్యటిస్తున్నారు. ఈ సందర్భంగా ముంబైలో జరిగిన వ్యాపార సదస్సు(Indo-Seychelles Business Roundtable)లో ఈ క్రింది ముఖ్యాంశాలు చర్చకు వచ్చాయి.

• సముద్ర వాణిజ్యం, బ్లూ ఎకానమీ (Blue Economy), సుస్థిర అభివృద్ధి, మౌలిక సదుపాయాలు, మత్స్య సంపద, ఆరోగ్యం మరియు ఫిన్‌టెక్ రంగాల్లో పరస్పర సహకారాన్ని పెంచుకోవాలని ఇరు దేశాలు నిర్ణయించాయి.
• సాగర్ విజన్ (MAHASAGAR): భారత్ చేపట్టిన 'మహాసాగర్' (Mutual and Holistic Advancement for Security and Growth Across Regions) విజన్‌లో సెషెల్స్ కీలక భాగస్వామి.
• వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం: హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో శాంతి, భద్రత మరియు ఆర్థిక పురోగతి కోసం ఇరు దేశాలు కలిసి పనిచేయనున్నాయి.

• షీచెల్స్ హిందూ మహాసముద్రంలో ఉన్న ఒక ద్వీప దేశం. దీనికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన భౌగోళిక పాయింట్లు:
  • ఇది పశ్చిమ హిందూ మహాసముద్రంలో, మడగాస్కర్‌కు ఈశాన్యంగా మరియు ఆఫ్రికా ప్రధాన భూభాగానికి తూర్పున ఉంది.
  • ఇందులో మొత్తం 115 ద్వీపాలు ఉన్నాయి, కానీ కేవలం 8 ద్వీపాల్లో మాత్రమే శాశ్వత నివాసాలు ఉన్నాయి.
  • విక్టోరియా (ఇది మాహె ద్వీపంలో ఉంది).

• రెండు ప్రధాన సమూహాలు:
  • మాహె గ్రూప్: ఇవి పర్వతాలతో కూడిన గ్రానైట్ ద్వీపాలు (Mountainous Granitic Islands).
  • కోరల్ ఐలాండ్స్: ఇవి పగడపు దీవులు (Coralline Islands), ఇవి సాధారణంగా చదునుగా ఉంటాయి.
• శీతోష్ణస్థితి: ఉష్ణమండల సాగర శీతోష్ణస్థితి (Tropical Oceanic). ఏడాది పొడవునా ఉష్ణోగ్రతల్లో పెద్దగా మార్పు ఉండదు.
• అత్యున్నత శిఖరం: మోర్న్ సెషెల్లోయిస్ (Morne Seychellois). ఇది మాహె ద్వీపంలో ఉంది.
• సముద్ర పీఠభూమి: ఇవి సముద్రగర్భంలో ఉన్న 'మస్కరైన్ పీఠభూమి' (Mascarene Plateau) పై ఉన్నాయి.

షీచెల్స్ ఆఫ్రికా ఖండంలో అత్యధిక మానవ అభివృద్ధి సూచిక (Human Development Index) కలిగిన దేశాల్లో ఒకటి. పర్యావరణ పరిరక్షణలో భాగంగా ఈ దేశం తన భూభాగంలో దాదాపు 42% ప్రాంతాన్ని సంరక్షిత ప్రాంతాలుగా ప్రకటించింది.

భారత ప్రభుత్వం ఇటీవల పార్లమెంటులో తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, కైలాస మానస సరోవర యాత్ర కోసం హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని 'షిప్కి లా' కనుమను అదనపు మార్గంగా తెరవడంపై చైనాతో చర్చలు జరుపుతోంది.

• ప్రస్తుతం 2025 నుంచి యాత్ర లిపులేఖ్ (ఉత్తరాఖండ్), నాథూ లా (సిక్కిం) మార్గాల ద్వారా కొనసాగుతుండగా, షిప్కి లా మార్గాన్ని అందుబాటులోకి తెస్తే ప్రయాణ సమయం దాదాపు 14 రోజులు తగ్గే అవకాశం ఉంది.

• ఇది హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని కిన్నౌర్ జిల్లాలో, భారత్-చైనా (టిబెట్) సరిహద్దులో ఉంది.
• సముద్ర మట్టానికి సుమారు 3,930 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. ఇది అత్యంత ఎత్తైన వాహనాలు నడిచే కనుమలలో ఒకటి.
• టిబెట్‌లో 'లాంగ్‌చెన్ జాంగ్‌బో' అని పిలవబడే సట్లెజ్ నది (Sutlej River), ఈ కనుమ గుండానే భారతదేశంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.

• ఇది ప్రాచీన సిల్క్ రోడ్ (Silk Road) యొక్క ఒక శాఖ.
• దీని పాత పేరు 'పెమా లా' (Pema La), అంటే 'ఉమ్మడి ద్వారం' అని అర్థం.
• 1962 యుద్ధం తర్వాత దీనిని వాస్తవాధీన రేఖ (LAC) పోస్ట్‌గా ప్రకటించారు. దీనికి 'షిప్కి లా' అని పేరు పెట్టింది ఇండో-టిబెటన్ బోర్డర్ పోలీస్ (ITBP).
• భారత్ మరియు చైనా మధ్య వాణిజ్యం నిర్వహించడానికి అనుమతించబడిన మూడు సరిహద్దు మార్గాలలో ఇది ఒకటి. మిగిలిన రెండు:
  • లిపులేఖ్ కనుమ (ఉత్తరాఖండ్)
  • నాథూ లా కనుమ (సిక్కిం)

ఈ కనుమ దగ్గరలో ఉన్న 'ఖబ్' (Khab) గ్రామం వద్ద సట్లెజ్ మరియు స్పితి నదుల సంగమం జరుగుతుంది. పర్యాటక పరంగా కూడా ప్రభుత్వం ఈ ప్రాంతాన్ని అభివృద్ధి చేస్తోంది, ప్రస్తుతం భారతీయులకు ఆధార్ కార్డుతో అనుమతులు లేకుండానే ఇక్కడికి సందర్శించే వెసులుబాటు కల్పించారు.

జార్ఖండ్ పర్యాటక శాఖ మంత్రి సుదివ్య కుమార్, ఫిబ్రవరి 7, 2026 శనివారం నాడు ఈ సంరక్షణ కేంద్రం(Dalma Wildlife Sanctuary)లో పర్యాటక రంగాన్ని బలోపేతం చేసేందుకు రెండు కీలక చర్యలు చేపట్టారు.

• జంగిల్ సఫారీ ప్రారంభం: పర్యాటకుల కోసం ఐదు కొత్త సఫారీ వాహనాలను ఆయన ప్రారంభించారు. సురక్షితమైన ప్రయాణం కోసం ప్రతి వాహనంతో పాటు శిక్షణ పొందిన గైడ్లు కూడా ఉంటారు.
• ఎకో-కాటేజీలు: మాకులకోచ మరియు పింద్రాబెరా వద్ద తలా 15 చొప్పున మొత్తం 30 ఎకో-కాటేజీల నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన చేశారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా పర్యాటకులకు మొత్తం 59 గదుల వసతి సౌకర్యం అందుబాటులోకి వస్తుంది.

• ఇది జార్ఖండ్‌లోని తూర్పు సింగ్‌భూమ్ జిల్లాలో, జంషెడ్‌పూర్ నగరానికి సుమారు 10 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
• ఇది ఛోటా నాగ్‌పూర్ పీఠభూమిలోని దాల్మా కొండల చుట్టూ విస్తరించి ఉంది.
• పేరు వెనుక చరిత్ర: స్థానిక ప్రజలు మరియు గిరిజనులు ఆరాధించే "దాల్మా మాయి" (Dalma Mai) అనే దేవత పేరు మీద దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది.
• ఇది 1975లో ప్రారంభించబడింది.
• జలవనరులు: ఈ అటవీ ప్రాంతం మొత్తం సువర్ణరేఖ నది మరియు జంషెడ్‌పూర్‌లోని డిమ్నా సరస్సు యొక్క పరీవాహక ప్రాంతంలోకి వస్తుంది.
• ఇక్కడ సీతాగుల్డి మరియు దస్సామ్ అనే రెండు ప్రముఖ జలపాతాలు ఉన్నాయి.
• ఆధ్యాత్మికత: అడవి లోపల శివుడికి అంకితం చేయబడిన దాల్మా ఆలయం ఉంది. శివరాత్రి సమయంలో భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో ఇక్కడికి వస్తారు.

• వృక్షజాలం: ఇక్కడి అడవులు "డ్రై పెనిన్సులర్ సాల్" (Dry peninsular Sal) మరియు "నార్తర్న్ డ్రై మిక్స్డ్ డెసిడ్యువస్" (Northern dry mixed deciduous) రకానికి చెందినవి. ఇక్కడ అనంతమూల, శతావరి, సర్పగంధ వంటి ఔషధ మొక్కలు సమృద్ధిగా లభిస్తాయి.
• జంతుజాలం: ఈ సంరక్షణ కేంద్రం ప్రధానంగా భారతీయ ఏనుగులకు (Indian Elephants) ప్రసిద్ధి. వీటితో పాటు బార్కింగ్ డీర్ (Barking deer), అడవి పంది, జెయింట్ స్క్విరల్ (పెద్ద ఉడుత), ముళ్లపంది, పంగోలిన్ మరియు ఎలుగుబంట్లు ఇక్కడ కనిపిస్తాయి.
• పక్షులు: ఫాల్కన్స్, గోల్డెన్ ఓరియోల్స్, ప్యారడైజ్ ఫ్లై క్యాచర్స్ మరియు నెమళ్లు ఇక్కడ నివసిస్తాయి.

జార్ఖండ్ ప్రభుత్వం చేపట్టిన ఈ కొత్త సఫారీ మరియు బస సౌకర్యాల వల్ల దాల్మా ప్రాంతం అంతర్జాతీయ పర్యాటక చిత్రపటంలో ఒక ప్రముఖ స్థానాన్ని సంపాదించుకోనుంది.

కాశ్మీర్ లోయలో అంతరించిపోయిందని భావించిన 'యురేషియన్ ఓటర్', ఇటీవల గందర్‌బాల్‌లోని సింధ్ నది కాలువ వద్ద కెమెరాకు చిక్కింది. ఫారెస్ట్ రేంజ్ ఆఫీసర్ మీర్ ఫైజాన్ అన్వర్ దీనిని ఫోటో తీశారు. గత ఐదేళ్లుగా కిషన్‌గంగ (గురేజ్ లోయ), రాంబియారా నల్లాల్లో కెమెరా ట్రాప్‌ల ద్వారా వీటి ఉనికి తెలుస్తున్నప్పటికీ, సింధ్ నదిలో నేరుగా ఫోటో తీయడం ఇదే మొదటిసారి.

• దీనిని యూరోపియన్ ఓటర్, కామన్ ఓటర్ లేదా ఓల్డ్-వరల్డ్ ఓటర్ అని కూడా పిలుస్తారు. కాశ్మీర్‌లో దీనిని స్థానికంగా 'వుద్దర్' (Vudar) అంటారు.
• ఇది నీరు మరియు భూమిపై నివసించగల (Semi-aquatic) మాంసాహార క్షీరదం. ఇది సాధారణంగా ఒంటరిగా ఉండటానికి ఇష్టపడుతుంది మరియు చాలా సిగ్గుపడే స్వభావం కలది.
• ఇవి శుభ్రమైన నీటి సరస్సులు, నదులు, వాగులు మరియు చిత్తడి నేలల్లో నివసిస్తాయి. హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో ఇవి ప్రధానంగా హిమాలయ పర్వత వాగుల్లో కనిపిస్తాయి.

• వీటికి వేళ్ల మధ్య చర్మం (Webbed feet) ఉంటుంది, ఇది ఈత కొట్టడానికి సహాయపడుతుంది.
• రక్షణ: నీటి అడుగున ఉన్నప్పుడు ఇవి తమ చెవులు మరియు ముక్కు రంధ్రాలను మూసివేయగలవు.
• వీటి శరీరంపై ఉండే దట్టమైన వెంట్రుకలు గాలిని బంధించి, చల్లని నీటిలో కూడా శరీరాన్ని వెచ్చగా ఉంచుతాయి.

• యురేషియన్ ఓటర్ల ఉనికి ఆ నదీ వ్యవస్థ యొక్క ఆరోగ్యానికి సంకేతం. ఇవి ఉన్నాయంటే ఆ నదిలోని నీరు శుభ్రంగా ఉందని మరియు చేపల సంపద పుష్కలంగా ఉందని అర్థం.
  • IUCN రెడ్ లిస్ట్: నియర్ త్రెటెన్డ్ (Near Threatened).
  • CITES: అపెండిక్స్ I.
  • భారత వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టం, 1972: షెడ్యూల్ II.

• పురుగుమందులు మరియు పారిశ్రామిక వ్యర్థాల వల్ల నదులు కలుషితం కావడం వీటి మనుగడకు పెద్ద ముప్పు.
• వీటి మెత్తని మరియు వెచ్చని చర్మం (Fur) కోసం వీటిని అక్రమంగా వేటాడుతుంటారు.
• చేపల వేట పెరగడం వల్ల వీటికి ఆహారం దొరకడం కష్టమవుతోంది.
• కాశ్మీర్ నదుల్లో ఓటర్ల పునరాగమనం అక్కడి పర్యావరణ వ్యవస్థ మళ్ళీ పుంజుకుంటోందనడానికి ఒక గొప్ప నిదర్శనం.

ఇటీవల నేషనల్ బోర్డ్ ఫర్ వైల్డ్‌లైఫ్ (NBWL) స్టాండింగ్ కమిటీ ఈ రిజర్వ్(Veerangana Durgavati Tiger Reserve) యొక్క కోర్ ఏరియాలో 'కోప్రా మధ్యతరహా నీటిపారుదల ప్రాజెక్ట్' (Kopra Irrigation Project) కోసం సుమారు 272 హెక్టార్ల అటవీ భూమిని మళ్లించడానికి (Diversion) సిఫార్సు చేసింది.

• లక్ష్యం: సాగర్ జిల్లాలోని సుమారు 9,900 హెక్టార్ల సాగు భూమికి నీరు అందించడం మరియు గృహ అవసరాలకు నీటిని సరఫరా చేయడం.
• నదులు: ఈ ప్రాజెక్ట్ రిజర్వ్ లోపల ప్రవహించే బ్యార్మా (Byarma) మరియు కోప్రా (Kopra) నదులపై నిర్మించబడుతుంది.
• దీని వల్ల 13 గ్రామాలు నీట మునిగే అవకాశం ఉంది. అయితే, అటవీ భూమిని కోల్పోతున్నందుకు ప్రతిగా, రిజర్వ్ లోపల 310 హెక్టార్ల రెవెన్యూ భూమిలో పరిహార అటవీ పెంపకం (Afforestation) చేపట్టాలని నిర్ణయించారు.

• ఇది మధ్యప్రదేశ్‌లోని సాగర్, దామోహ్ మరియు నరసింగ్‌పూర్ జిల్లాల్లో విస్తరించి ఉంది.
• ఏడవ టైగర్ రిజర్వ్: ఇది మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో 7వ మరియు భారతదేశంలో 54వ టైగర్ రిజర్వ్.
• దీనికి 16వ శతాబ్దపు గోండ్వానా రాణి రాణి దుర్గావతి పేరు పెట్టారు. ఇది నౌరదేహి మరియు దుర్గావతి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలను కలిపి ఏర్పాటు చేయబడింది.
• కెన్-బెట్వా నదుల అనుసంధానం వల్ల పన్నా టైగర్ రిజర్వ్‌లో కోల్పోయిన పులుల ఆవాసానికి పరిహారంగా ఈ రిజర్వ్‌ను 2023లో నోటిఫై చేశారు.

• నదీ పరీవాహక ప్రాంతం: ఇది నర్మదా మరియు యమునా నదీ పరీవాహక ప్రాంతాల మధ్య ఉంటుంది.
• చారిత్రక కట్టడం: రిజర్వ్ లోపల ప్రసిద్ధ సింగోర్‌గఢ్ కోట (Singorgarh Fort) ఉంది.
• వృక్షజాలం: ప్రధానంగా పొడి ఆకురాల్చు అడవులు (Dry Deciduous). టేకు (Teak), సజ, ధావ్రా, ఆమ్లా వంటి చెట్లు ఎక్కువగా ఉంటాయి.
• జంతుజాలం: పులులు, చిరుతలు, తోడేళ్లు, నీలగాయ్, చింకారా మరియు కృష్ణజింకలు (Black Buck) ఇక్కడ నివసిస్తాయి. ముఖ్యంగా, అంతరించిపోతున్న వైట్-రంప్డ్ (White-Rumped) మరియు ఇండియన్ రాబందులకు ఇది ప్రధాన నిలయం.

మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి ప్రకటించిన ప్రకారం, వచ్చే వర్షాకాలం లోపు (2026 నాటికి) ఈ రిజర్వ్‌ను రాష్ట్రంలో మూడవ చీతా ఆవాసం (Cheetah Habitat) గా మార్చబోతున్నారు. కూనో నేషనల్ పార్క్, గాంధీ సాగర్ తర్వాత చీతాలను ఇక్కడే ప్రవేశపెట్టనున్నారు.
ఈ రిజర్వ్ ద్వారా పన్నా టైగర్ రిజర్వ్‌కు అనుసంధానం చేస్తూ ఒక 'గ్రీన్ కారిడార్'ను కూడా ప్రభుత్వం అభివృద్ధి చేస్తోంది.

వరల్డ్ గవర్నమెంట్ సమ్మిట్ (World Government Summit 2026) వేదికగా భారతీయ ఉపాధ్యాయురాలు(ముంబైకి చెందిన), కళాకారిణి రూబుల్ నాగి (Rouble Nagi) ప్రతిష్టాత్మకమైన 'గ్లోబల్ టీచర్ ప్రైజ్ 2026' ను అందుకున్నారు. కేవలం తరగతి గదులకు పరిమితం కాకుండా వినూత్న పద్ధతుల్లో విద్యను అందించి ఈ అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందారు.

• మురికివాడల్లోని పాతబడిన, పాడైపోయిన గోడలను ఆమె రంగురంగుల 'విద్యా మురాళ్లు' (Murals) గా మార్చారు. ఈ గోడల మీద అక్షరాలు, అంకెలు, సైన్స్, పరిశుభ్రత మరియు పర్యావరణం వంటి అంశాలను చిత్రించడం ద్వారా ఆ ప్రాంతాలనే **'ఓపెన్-ఎయిర్ క్లాస్‌రూమ్‌లు'**గా మార్చారు.
• మిసాల్ ఇండియా (Misaal India): ఈ పథకం ద్వారా ఆమె సుమారు 1.5 లక్షల ఇళ్లకు రంగులు వేసి, మరమ్మతులు చేయడమే కాకుండా, 10 లక్షల మందికి పైగా చిన్నారులను విద్యావ్యవస్థలోకి తీసుకువచ్చారు.
• లెర్నింగ్ సెంటర్లు: 'రూబుల్ నాగి ఆర్ట్ ఫౌండేషన్' (RNAF) ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా 800లకు పైగా విద్యా కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేశారు.
• ఆమె సుమారు 600 మందికి పైగా వాలంటీర్లు మరియు ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ ఇచ్చి, వెనుకబడిన ప్రాంతాల్లో విద్యా వ్యాప్తికి కృషి చేస్తున్నారు.

• ఈ పురస్కారాన్ని తరచుగా 'ఉపాధ్యాయ రంగంలో నోబెల్ ప్రైజ్' గా అభివర్ణిస్తారు.
• దీనిని 2014లో వర్కీ ఫౌండేషన్ (Varkey Foundation) స్థాపించింది.
• విజేతకు 1 మిలియన్ డాలర్లు (సుమారు ₹8.3 కోట్లకు పైగా) ప్రైజ్ మనీ లభిస్తుంది.
• లక్ష్యం: సమాజంలో ఉపాధ్యాయుల ప్రాముఖ్యతను చాటిచెప్పడం మరియు విద్యారంగంలో అసాధారణ మార్పులు తెచ్చిన వారిని గుర్తించడం.
• ప్రపంచవ్యాప్తంగా వేలాది నామినేషన్లను పరిశీలించి, వినూత్న బోధన, విద్యార్థులపై ప్రభావం మరియు సామాజిక మార్పు వంటి అంశాల ఆధారంగా విజేతను ఎంపిక చేస్తారు. 2026 అవార్డు కోసం 139 దేశాల నుండి సుమారు 5,000 పైగా నామినేషన్లు వచ్చాయి.

• గతంలో 2020లో మహారాష్ట్రకు చెందిన రంజిత్‌సిన్హ్ డిసాలే (Ranjitsinh Disale) ఈ అవార్డును గెలుచుకున్న మొదటి భారతీయుడిగా చరిత్ర సృష్టించారు. ఇప్పుడు రూబుల్ నాగి ఈ ఘనత సాధించిన రెండో భారతీయురాలు.
• రూబుల్ నాగి తనకు వచ్చిన ఈ బహుమతి మొత్తాన్ని 'స్కిల్లింగ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్' ఏర్పాటుకు వినియోగించనున్నట్లు ప్రకటించారు. దీని ద్వారా వెనుకబడిన యువతకు ఉచితంగా వృత్తి విద్యా శిక్షణ మరియు డిజిటల్ అక్షరాస్యతను అందించనున్నారు.

గువహటి శివార్లలోని గర్భాంగ రిజర్వ్ ఫారెస్ట్‌లో శాస్త్రవేత్తలు ఒక కొత్త చీమ జాతిని గుర్తించారు. దీనికి 'పాలిరాకిస్ గర్భాంగయెన్సిస్' (Polyrhachis garbhangaensis) అని పేరు పెట్టారు.

• అస్సాంలోని గర్భాంగ రిజర్వ్ ఫారెస్ట్‌లో కనుగొనబడిన ఈ కొత్త చీమ జాతికి 'అస్సామీ స్పైనీ యాంట్' (Assamese Spiny Ant) అని పేరు పెట్టాలని పరిశోధకులు ప్రతిపాదించారు. దీని గురించి 'ఏషియన్ మైర్మికాలజీ' (Asian Myrmecology) అనే అంతర్జాతీయ జర్నల్‌లో జనవరి 30, 2026న అధికారికంగా ప్రచురించారు.

• గువహటి శివార్లలోని 117 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణం కలిగిన గర్భాంగ రిజర్వ్ ఫారెస్ట్. ఈ ప్రాంతం గువహీటిని రాణి రిజర్వ్ ఫారెస్ట్‌తో కలిపే ఒక గ్రీన్ కారిడార్‌గా పనిచేస్తుంది.
• ఇది 'పాలిరాకిస్' ప్రజాతిలోని అత్యంత అరుదైన 'ముక్రోనాటా' (mucronata) సమూహానికి చెందినది. భారతదేశంలో ఈ సమూహానికి చెందిన చీమ జాతిని గుర్తించడం ఇది కేవలం మూడవసారి మాత్రమే.
• ఈ చీమ సుమారు 5.6 మిల్లీమీటర్ల పొడవు ఉంటుంది. దీని శరీరంపై వంగి ఉన్న ముళ్లు (Curved spines) ఉంటాయి, ఇవి శత్రువుల నుండి రక్షణ కల్పిస్తాయి.
• సాధారణంగా ఈ సమూహానికి చెందిన చీమలు నలుపు రంగులో ఉంటాయి. కానీ, 'పాలిరాకిస్ గర్భాంగయెన్సిస్' కు ప్రకాశవంతమైన పసుపు-నారింజ రంగు (Bright yellow-orange) పొట్ట (Abdomen) ఉండటం దీని ప్రత్యేకత.

• నగరీకరణ వేగంగా పెరుగుతున్నప్పటికీ, నగరాల అంచున ఉండే అడవుల్లో ఇంకా గుర్తించబడని అద్భుతమైన జీవవైవిధ్యం ఉందని ఈ ఆవిష్కరణ నిరూపిస్తోంది.
• భారతదేశంలో మొత్తం 70కి పైగా పాలిరాకిస్ జాతులు ఉండగా, ఒక్క అస్సాంలోనే 21 జాతులు ఉండటం ఆ ప్రాంత పర్యావరణ గొప్పతనాన్ని చాటుతోంది.
• ఈ చీమలు ఉన్న చోటే వీటిని పోలి ఉండే (Mimicry) ఒక రకమైన సాలీడును కూడా శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. శత్రువుల నుండి తప్పించుకోవడానికి ఆ సాలీడు ఈ చీమల రూపాన్ని అనుకరిస్తుందట!

• అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(07.02.2026) తెలుగులో..

• Today's News Headlines (Feb 7th Current Affairs in Telugu): పోటీ పరీక్షల కోసం కరెంట్ అఫైర్స్ తెలుగులో..

• Today's News Headlines (Feb 4th Current Affairs in Telugu): పోటీ పరీక్షల కోసం కరెంట్ అఫైర్స్ తెలుగులో..

• స్టూడెంట్స్ కి గుడ్ న్యూస్..₹40 లక్షల వరకు లోన్ పొందొచ్చు..ఇప్పుడే అప్లై చేసుకోండిలా..

• అన్ని పోటీ పరీక్షలకు ఫ్రీ కోచింగ్..ఇప్పుడే ఇలా అప్లై చేసుకోండి!

• UPSC CSE 2026: షాకింగ్ న్యూస్..వారందరూ ఎగ్జామ్ రాయడానికి వీల్లేదు..

• UPSC క్లారిటీ!మెయిన్స్ లో ఇండియన్ లాంగ్వేజ్ పేపర్ రాయక్కర్లేదు..?

☛Follow our YouTube Channel (Click Here)

☛ Follow our Facebook Page (Click Here)

☛ Follow our Instagram Page (Click Here)

☛ Join our WhatsApp Channel (Click Here)

☛ Join our Telegram Channel (Click Here)