అంతర్జాతీయ వేదికపై భారతదేశ దౌత్య సంబంధాల బలాన్ని చాటుతూ, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీకి మరో అరుదైన అంతర్జాతీయ పురస్కారం లభించింది. స్వీడన్ దేశంలో అధికారిక పర్యటనలో ఉన్న ప్రధాని మోదీకి, ఆ దేశ అత్యున్నత పురస్కారమైన 'రాయల్ ఆర్డర్ ఆఫ్ ది పోలార్ స్టార్, కమాండర్ గ్రాండ్ క్రాస్' (Royal Order of the Polar Star, Commander Grand Cross) లభించింది.

ఒక దేశ ప్రభుత్వ అధినేతకు స్వీడన్ అందించే అత్యున్నత గౌరవం ఇదే కావడం విశేషం.
స్వీడన్ ప్రధానమంత్రి ఉల్ఫ్ క్రిస్టెర్సన్‌తో ద్వైపాక్షిక చర్చల సందర్భంగా ప్రధాని మోదీకి ఈ ప్రతిష్టాత్మక అవార్డును ప్రదానం చేశారు.

అంతర్జాతీయ సంబంధాల పటిష్టత, ప్రజా నాయకత్వం మరియు ఇరు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడంలో ప్రధాని మోదీ చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా ఈ పురస్కారాన్ని అందజేశారు.
ప్రధాని మోదీ రెండు రోజుల స్వీడన్ అధికారిక పర్యటనలో భాగంగా ఈ ఘనత దక్కింది.
ఈ పర్యటనలో ఇరు దేశాల మధ్య వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని విస్తరించడంపై ఉన్నత స్థాయి ప్రతినిధుల బృందాలు చర్చలు జరిపాయి.
తాజా పురస్కారంతో ప్రధాని మోదీ ఖాతాలో మరో ప్రతిష్టాత్మక అంతర్జాతీయ గౌరవం చేరినట్లయింది.

ఇది స్వీడన్ దేశంలోనే అత్యంత చారిత్రాత్మకమైన మరియు ప్రతిష్టాత్మకమైన పురస్కారాలలో ఒకటి.
చరిత్ర: ఈ అవార్డును 1748లో స్వీడన్ రాజు కింగ్ ఫ్రెడరిక్ I స్థాపించారు.
ప్రాధాన్యత: ప్రారంభంలో దీనిని విశేషమైన పౌర సేవలు, ప్రజా సేవ పట్ల అంకితభావం, శాస్త్రీయ విజయాలు, సాంస్కృతిక సహకారం మరియు ముఖ్యమైన ప్రజా పనులను గుర్తించడానికి ఇచ్చేవారు. ప్రస్తుతం స్వీడన్‌తో దౌత్య సంబంధాలు మరియు అంతర్జాతీయ ప్రజా సేవలో విశేష కృషి చేసిన వారికి దీనిని బహూకరిస్తున్నారు.
నినాదం: ఈ అవార్డు యొక్క లాటిన్ నినాదం "Nescit Occasum", అంటే 'ఇది ఎప్పటికీ క్షీణించదు' (It Knows No Decline) అని అర్థం. ఇది స్థిరత్వం, సేవ మరియు శాశ్వతమైన శ్రేష్ఠతకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.

రాయల్ ఆర్డర్ పురస్కారాల్లో 'కమాండర్ గ్రాండ్ క్రాస్' అనేది అత్యున్నత శ్రేణికి చెందినది.
ఇది సాధారణంగా సీనియర్ విదేశీ ప్రముఖులకు మరియు ప్రభుత్వ అధినేతలకు మాత్రమే అందించే అత్యున్నత వ్యత్యాసం.
అసాధారణమైన ప్రజా నాయకత్వం మరియు అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని అందించిన వారికి ఈ గౌరవం దక్కుతుంది. ఈ స్థాయి పురస్కారాన్ని అందుకోవడం అనేది స్వీడన్ దేశం అందించే అత్యున్నత దౌత్య గౌరవానికి నిదర్శనం.

ఈ పర్యటన కేవలం సాంప్రదాయకమైనది మాత్రమే కాదు, భారత్-స్వీడన్ సంబంధాలలో అత్యంత వ్యూహాత్మకమైనది. ఇరు దేశాల మధ్య కింది కీలక రంగాలపై విస్తృత చర్చలు జరిగాయి.
వాణిజ్య విస్తరణ:
గ్రీన్ ట్రాన్సిషన్ (హరిత ఇంధన పరివర్తన)
ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతికతలు
స్టార్టప్‌లు, ఆవిష్కరణలు మరియు అంతరిక్ష సహకారం
రక్షణ రంగం మరియు వాతావరణ మార్పులపై చర్యలు (Climate action)
పటిష్టమైన సరఫరా గొలుసులు (Resilient supply chains)
ఆవిష్కరణలు, అధునాతన ఉత్పాదక రంగం, క్లీన్ టెక్నాలజీ మరియు పర్యావరణ సుస్థిరతలో స్వీడన్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా అగ్రగామిగా ఉంది. ఈ పర్యటన ద్వారా ఆయా రంగాలలో భారత్‌కు లబ్ధి చేకూరనుంది.

ఈ స్వీడన్ అత్యున్నత పురస్కారంతో కలిపి, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఇప్పటివరకు వివిధ దేశాల నుండి మరియు అంతర్జాతీయ సంస్థల నుంచి మొత్తం 31 అంతర్జాతీయ అవార్డులు మరియు గౌరవాలను అందుకున్నారు. విదేశీ ప్రభుత్వాలు అందించే ఇటువంటి పురస్కారాలు అంతర్జాతీయ దౌత్యం, ప్రపంచ నాయకత్వం మరియు ద్వైపాక్షిక సంబంధాల పట్ల ప్రధాని మోదీకి ఉన్న గుర్తింపును చాటడమే కాకుండా, ప్రపంచ వేదికపై భారతదేశం యొక్క పెరుగుతున్న దౌత్య ప్రాముఖ్యతను ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి ఏటా మే 18న 'అంతర్జాతీయ మ్యూజియం దినోత్సవం' జరుపుకుంటారు. వేగంగా మారుతున్న, విడిపోతున్న ప్రపంచంలో మ్యూజియాల ప్రాముఖ్యతను తెలియజేసేలా 2026లో కూడా ఈ దినోత్సవాన్ని ఘనంగా నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ ఏడాది 'మ్యూజియమ్స్ యునైటింగ్ ఏ డివైడెడ్ వరల్డ్' అనే థీమ్‌తో సాంస్కృతిక సమ్మేళనం, సమ్మిళితత్వం, విద్య మరియు శాంతి స్థాపనలో మ్యూజియాల పాత్రను హైలైట్ చేయనున్నారు.

మ్యూజియాలు సమాజంలో పోషించే కీలక పాత్రను గుర్తించేందుకు మరియు గౌరవించేందుకు ఉద్దేశించినదే ఈ అంతర్జాతీయ దినోత్సవం.
ఇంటర్నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మ్యూజియమ్స్ (ICOM) ఆధ్వర్యంలో ప్రతి సంవత్సరం మే 18న దీన్ని నిర్వహిస్తారు.
సాంస్కృతిక మార్పిడి, వారసత్వ సంపద పరిరక్షణ, విద్య, సామాజిక సమ్మిళితత్వం మరియు శాంతి స్థాపనకు మ్యూజియాలు ఎలా దోహదపడతాయో ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశం.
ప్రస్తుతం ప్రపంచ మ్యూజియం కమ్యూనిటీకి ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన వార్షిక కార్యక్రమంగా మారింది.

సమాజానికి మరియు మ్యూజియాలకు మధ్య ఉన్న అనుబంధాన్ని బలోపేతం చేసే లక్ష్యంతో ICOM ఈ దినోత్సవాన్ని 1977లో లాంచ్ చేసింది.
దశాబ్దాల కాలంలో ఈ దినోత్సవంలో పాల్గొనే వారి సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది.
ఇటీవలి కాలంలో, దాదాపు 158 దేశాలు మరియు ప్రాదేశిక ప్రాంతాల నుండి 37,000కు పైగా మ్యూజియాలు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొంటున్నాయి. కేవలం సాంప్రదాయ ప్రదర్శనలకే పరిమితం కాకుండా మ్యూజియాలు పోషిస్తున్న గ్లోబల్ పాత్రకు ఇది నిదర్శనం.

2026 సంవత్సరానికి అధికారిక థీమ్ 'మ్యూజియమ్స్ యునైటింగ్ ఏ డివైడెడ్ వరల్డ్' (విడిపోతున్న ప్రపంచాన్ని ఏకం చేస్తున్న మ్యూజియాలు). విభేదాలను తొలగించి, ప్రజలను ఏకతాటిపైకి తీసుకురావడంలో మ్యూజియాల శక్తిని ఇది నొక్కి చెబుతుంది.
ప్రస్తుత ప్రపంచం సామాజిక విభజన, రాజకీయ ధ్రువీకరణ, భౌగోళిక రాజకీయ సంఘర్షణలు మరియు జ్ఞానానికి అసమాన ప్రాప్యత వంటి పెరుగుతున్న సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది.
సాంస్కృతిక అపార్థాలు ఉద్రిక్తతలను పెంచుతున్న ప్రస్తుత తరుణంలో, మ్యూజియాలు తటస్థ, విద్యాపరమైన మరియు సమ్మిళిత బహిరంగ ప్రదేశాలుగా ఉపయోగపడతాయి.
చరిత్ర నుంచి నేర్చుకోవడం, విభిన్న దృక్కోణాలను అర్థం చేసుకోవడం, సానుభూతిని పెంపొందించడం మరియు శాంతియుత సంభాషణలు జరపడానికి ఇవి వేదికలుగా నిలుస్తాయి.

2020 సంవత్సరం నుంచి అంతర్జాతీయ మ్యూజియం దినోత్సవాన్ని ఐక్యరాజ్యసమితి 'సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల (SDGs)'తో అనుసంధానం చేస్తున్నారు. 2026లో ప్రధానంగా కింది మూడు లక్ష్యాలపై దృష్టి సారించారు.
SDG 10: అసమానతల తగ్గింపు.
SDG 16: శాంతి, న్యాయం మరియు బలమైన సంస్థలు.
SDG 17: లక్ష్యాల కోసం భాగస్వామ్యాలు.
ప్రభుత్వాలు, పాఠశాలలు, కమ్యూనిటీలు, కళాకారులు మరియు అంతర్జాతీయ సంస్థలతో మ్యూజియాలు అంతకంతకూ తమ భాగస్వామ్యాలను పెంచుకుంటున్నాయి.

ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న మ్యూజియాలు మరియు మ్యూజియం నిపుణులకు ప్రాతినిధ్యం వహించే ప్రముఖ అంతర్జాతీయ సంస్థ.
దీనిని 1946లో స్థాపించారు. మ్యూజియం ప్రమాణాలు, సాంస్కృతిక పరిరక్షణ, నైతిక పద్ధతులు మరియు అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని పెంపొందించేందుకు ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా పనిచేస్తుంది.
2026 నాటికి ICOM ఏర్పడి 80 వసంతాలు పూర్తవుతున్నాయి. అందువల్ల ఈ ఏడాది దినోత్సవం మరింత ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది.

నేషనల్ మ్యూజియం - న్యూఢిల్లీ
ఇండియన్ మ్యూజియం - కోల్‌కతా
ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ వాస్తు సంగ్రహాలయ - ముంబై
సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం - హైదరాబాద్
విక్టోరియా మెమోరియల్ - కోల్‌కతా
గవర్నమెంట్ మ్యూజియం - చెన్నై
సిటీ ప్యాలెస్ మ్యూజియం - జైపూర్
కాలికో మ్యూజియం ఆఫ్ టెక్స్‌టైల్స్ - అహ్మదాబాద్
నేషనల్ రైల్ మ్యూజియం - న్యూఢిల్లీ
డాక్టర్ భౌ దాజీ లాడ్ మ్యూజియం - ముంబై

ప్రతి ఏటా మే 18న ప్రపంచవ్యాప్తంగా 'ప్రపంచ ఎయిడ్స్ వ్యాక్సిన్ దినోత్సవం' (World AIDS Vaccine Day) లేదా 'హెచ్ఐవి వ్యాక్సిన్ అవగాహన దినోత్సవం' నిర్వహిస్తారు. ఎయిడ్స్ (AIDS) వ్యాధికి కారణమయ్యే హెచ్ఐవి (HIV) వైరస్‌ను అడ్డుకోవడానికి ఒక సమర్థవంతమైన టీకాను కనుగొనవలసిన అత్యవసర అవసరాన్ని ఈ రోజు ప్రపంచానికి గుర్తుచేస్తుంది. హెచ్ఐవి మహమ్మారిపై అవిశ్రాంతంగా పోరాడుతున్న శాస్త్రవేత్తలు, పరిశోధకులు, ఆరోగ్య కార్యకర్తలు మరియు వాలంటీర్ల కృషిని అభినందించడానికి ఈ రోజును కేటాయించారు.

ఇది హెచ్ఐవి వ్యాక్సిన్ పరిశోధనలను ప్రోత్సహించడానికి మరియు ఎయిడ్స్ నిర్మూలన పోరాటం ఇంకా ముగియలేదని ప్రపంచాన్ని అప్రమత్తం చేయడానికి ఉద్దేశించిన అంతర్జాతీయ అవగాహన దినోత్సవం.

ఈ దినోత్సవం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యాలు:
హెచ్ఐవి నివారణపై ప్రజల్లో విస్తృత అవగాహన కల్పించడం.
టీకా పరిశోధనలకు అవసరమైన అంతర్జాతీయ మద్దతును కూడగట్టడం.
పరిశోధనల్లో నిమగ్నమైన శాస్త్రవేత్తలు, ఆరోగ్య నిపుణుల శ్రమను గౌరవించడం.
హెచ్ఐవి/ఎయిడ్స్ బాధితులపై సమాజంలో ఉన్న వివక్షను (Stigma) తొలగించడం.
ప్రజారోగ్య రక్షణలో అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలను పెంపొందించడం.

ఈ దినోత్సవం యొక్క మూలాలు మే 18, 1997 నాటి ఒక చారిత్రాత్మక ప్రసంగంతో ముడిపడి ఉన్నాయి.
నాటి అమెరికా అధ్యక్షుడు బిల్ క్లింటన్ మోర్గాన్ స్టేట్ యూనివర్సిటీలో చేసిన ప్రసంగంలో... హెచ్ఐవిని పూర్తిగా నిర్మూలించాలంటే ఒక శక్తివంతమైన నివారణ టీకా అత్యంత అవసరమని నొక్కి చెప్పారు.
ఈ ప్రసంగం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒక పెద్ద ఉద్యమానికి పునాది వేసింది. దీని ఫలితంగానే, మొట్టమొదటి అధికారిక ప్రపంచ ఎయిడ్స్ వ్యాక్సిన్ దినోత్సవాన్ని మే 18, 1998న జరుపుకున్నారు. అప్పటి నుండి ప్రతి ఏటా ఈ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.

మిగిలిన సాధారణ వైరస్‌లతో పోలిస్తే హెచ్ఐవి అత్యంత సంక్లిష్టమైనది. దశాబ్దాలుగా పరిశోధనలు జరుగుతున్నప్పటికీ ఇప్పటికీ ఖచ్చితమైన వ్యాక్సిన్ అందుబాటులోకి రాకపోవడానికి ప్రధాన కారణాలు.
వేగవంతమైన ఉత్పరివర్తనాలు: హెచ్ఐవి వైరస్ తన రూపాన్ని చాలా వేగంగా మార్చుకుంటుంది.
వివిధ రకాల స్ట్రెయిన్లు: ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ వైరస్‌లో అనేక రకాల స్ట్రెయిన్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
నిరోధక వ్యవస్థపైనే దాడి: ఈ వైరస్ నేరుగా మానవ శరీరంలోని రోగనిరోధక వ్యవస్థపైనే దాడి చేస్తుంది.
కణాల్లో దాగుండే నైజం: వైరస్ మానవ కణాల లోపల సురక్షితంగా దాక్కోగలదు.
సహజ నిరోధకత కష్టం: ఈ వైరస్‌కు వ్యతిరేకంగా శరీరం సహజ నిరోధకతను సాధించడం చాలా కష్టం.

శాస్త్రవేత్తలు హెచ్ఐవిని ఎదుర్కొనేందుకు సరికొత్త సాంకేతికతలను పరీక్షిస్తున్నారు.
బ్రాడ్లీ న్యూట్రలైజింగ్ యాంటీబాడీస్ (bNAbs): వైరస్ రూపాన్ని మార్చుకున్నా దాన్ని నిర్వీర్యం చేసే ప్రతిరక్షకాలు.
mRNA వ్యాక్సిన్ టెక్నాలజీ: కోవిడ్ సమయంలో విజయవంతమైన ఈ సాంకేతికతను ఇప్పుడు హెచ్ఐవి కోసం వాడుతున్నారు.
T సెల్-ఆధారిత ఇమ్యూనిటీ: వైరస్ సోకిన కణాలను గుర్తించి నాశనం చేసేలా రోగనిరోధక కణాలను సిద్ధం చేయడం.
మొజాయిక్ వ్యాక్సిన్ డిజైన్: ప్రపంచంలోని వివిధ రకాల వైరస్ స్ట్రెయిన్ల సమాచారాన్ని కలిపి ఒకే టీకాగా రూపొందించడం.
2026 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా హెచ్ఐవి తీవ్రత (WHO గణాంకాలు)
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) మరియు అంతర్జాతీయ ఆరోగ్య సంస్థల అంచనాల ప్రకారం.. హెచ్ఐవి ఇప్పటికీ గ్లోబల్ పబ్లిక్ హెల్త్ ఛాలెంజ్‌గా కొనసాగుతోంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రస్తుతం దాదాపు 40 మిలియన్ల (4 కోట్లు) మంది హెచ్ఐవితో జీవిస్తున్నారు.
ప్రతి సంవత్సరం ప్రపంచవ్యాప్తంగా 1 మిలియన్ (10 లక్షలు) కంటే ఎక్కువ కొత్త హెచ్ఐవి కేసులు నమోదవుతున్నాయి.
యాంటీరెట్రోవైరల్ థెరపీ (ART) చికిత్స అందుబాటులోకి రావడం వల్ల బాధితుల జీవితకాలం గణనీయంగా పెరిగినప్పటికీ, కేవలం ఈ చికిత్స ద్వారా మాత్రమే మహమ్మారిని పూర్తిగా అంతం చేయడం సాధ్యం కాదు. అందుకే శాశ్వత నివారణకు వ్యాక్సిన్ ఒక్కటే ఏకైక మార్గం.

ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనిక క్రికెట్ బోర్డు అయిన భారత క్రికెట్ నియంత్రణ మండలి (బీసీసీఐ).. సమాచార హక్కు చట్టం (RTI Act, 2005) పరిధిలోకి రాదని కేంద్ర సమాచార కమిషన్ స్పష్టం చేసింది. బీసీసీఐ ఒక 'పబ్లిక్ అథారిటీ' (ప్రభుత్వ సంస్థ) కాదని, అందువల్ల సమాచార హక్కు చట్టం కింద అంతర్గత సమాచారాన్ని బహిర్గతం చేయాల్సిన తప్పనిసరి నిబంధనలు దానికి వర్తించవని తేల్చిచెప్పింది.
సమాచార కమిషనర్ పి.ఆర్. రమేష్ తాజాగా వెలువరించిన ఈ తీర్పు ద్వారా 2018 నుంచి కొనసాగుతున్న న్యాయపరమైన వివాదానికి ముగింపు పలికారు.

ప్రభుత్వ నియంత్రణ లేదు: బీసీసీఐ అనేది 'తమిళనాడు సొసైటీస్ రిజిస్ట్రేషన్ చట్టం' కింద నమోదైన ఒక స్వయంప్రతిపత్తి గల ప్రైవేట్ సంస్థ. దీనిపై ప్రభుత్వానికి ఎలాంటి ప్రత్యక్ష లేదా పరోక్ష నియంత్రణ లేదని CIC పేర్కొంది.
ఆర్థిక స్వేచ్ఛ: బీసీసీఐ ప్రభుత్వ నిధులపై ఏమాత్రం ఆధారపడటం లేదు. మీడియా హక్కులు, స్పాన్సర్‌షిప్‌లు, టికెట్ల విక్రయాల ద్వారా సొంతంగా నిధులను సమకూర్చుకుంటూ ఆర్థికంగా స్వతంత్ర సంస్థగా కొనసాగుతోంది. ప్రభుత్వం నుంచి గణనీయమైన ఆర్థిక సహాయం అందుకోనందున దీనిని పబ్లిక్ అథారిటీగా పరిగణించలేమని స్పష్టం చేసింది.
రాజ్యాంగబద్ధమైన సంస్థ కాదు: బీసీసీఐ భారత రాజ్యాంగం ద్వారా గానీ, పార్లమెంటు లేదా రాష్ట్ర శాసనసభల చట్టం ద్వారా గానీ లేదా ప్రభుత్వ నోటిఫికేషన్ ద్వారా గానీ ఏర్పడలేదు. అందువల్ల ఆర్‌టీఐ చట్టంలోని సెక్షన్ 2(h) ప్రకారం ఇది 'పబ్లిక్ అథారిటీ' నిర్వచనం కిందకు రాదు.
అప్పీల్ కొట్టివేత: అసలు బీసీసీఐ ఏ అధికారంతో భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తోంది? జాతీయ, అంతర్జాతీయ టోర్నీలకు ఆటగాళ్లను ఎలా ఎంపిక చేస్తుందనే వివరాలను కోరుతూ దాఖలైన అప్పీల్‌ను కమిషన్ తాజా విచారణలో కొట్టివేసింది.

2018లో అప్పటి ఇన్ఫర్మేషన్ కమిషనర్ ఎం. శ్రీధర్ ఆచార్యులు.. బీసీసీఐని 'పబ్లిక్ అథారిటీ'గా గుర్తిస్తూ, ఆర్‌టీఐ పరిధిలోకి తీసుకువచ్చారు. దీనిని సవాలు చేస్తూ బీసీసీఐ మద్రాస్ హైకోర్టును ఆశ్రయించింది. సుప్రీంకోర్టు తీర్పుల వెలుగులో ఈ విషయాన్ని తాజాగా విచారించాల్సిందిగా హైకోర్టు మళ్లీ సెంట్రల్ ఇన్ఫర్మేషన్ కమిషన్‌కు సిఫారసు చేసింది. దీనిపై సుదీర్ఘంగా విచారణ జరిపిన CIC, బీసీసీఐ ఆర్‌టీఐ పరిధిలోకి రాదని తాజాగా (మే 18, 2026) తీర్పు వెలువరించింది.

భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్లో సరికొత్త సంచలనం నమోదైంది. టెలికాం దిగ్గజం భారతీ ఎయిర్‌టెల్ సరికొత్త రికార్డును సృష్టించింది. మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ (మార్కెట్ విలువ) పరంగా దేశంలోనే అతిపెద్ద ప్రైవేట్ రంగ బ్యాంక్ అయిన హెచ్‌డీఎఫ్‌సీ బ్యాంక్ ను వెనక్కినెట్టి, ఎయిర్‌టెల్ దేశంలోనే రెండో అత్యంత విలువైన కంపెనీగా అవతరించింది. ముకేశ్ అంబానీకి చెందిన రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ యథావిధిగా అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతోంది.

తాజా ట్రేడింగ్ సెషన్‌లో ఎయిర్‌టెల్ షేర్లు వరుసగా నాలుగో రోజు లాభాలను నమోదు చేయడంతో ఈ మార్పు చోటుచేసుకుంది.
రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్: దాదాపు రూ. 18.08 - 18.11 లక్షల కోట్ల భారీ మార్కెట్ విలువతో రిలయన్స్ టాప్ పొజిషన్‌లో తిరుగులేని ఆధిపత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తోంది.
భారతీ ఎయిర్‌టెల్: ఇంట్రాడే ట్రేడింగ్‌లో ఎయిర్‌టెల్ షేరు ధర సుమారు 3 శాతం మేర పెరగడంతో, దాని మార్కెట్ విలువ ఒక దశలో రూ. 11.78 లక్షల కోట్ల నుంచి గరిష్టంగా రూ. 11.85 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది.
హెచ్‌డీఎఫ్‌సీ బ్యాంక్: మరోవైపు హెచ్‌డీఎఫ్‌సీ బ్యాంక్ షేర్లు నష్టాలను చవిచూడటంతో దాని మార్కెట్ విలువ సుమారు రూ. 11.74 లక్షల కోట్లకు పడిపోయింది. దీంతో ఆ బ్యాంక్ మూడో స్థానానికి పరిమితమైంది.

గత కొద్ది నెలలుగా ఎయిర్‌టెల్ షేర్లు స్థిరమైన వృద్ధిని కనబరుస్తున్నాయి.
వినియోగదారుడిపై వచ్చే సగటు ఆదాయం (Average Revenue Per User) పెరగడం పెట్టుబడిదారుల్లో మరింత ఉత్సాహాన్ని నింపింది.
వినియోగదారులను పోస్ట్‌పెయిడ్ ప్లాన్ల వైపు ఆకర్షించడం, ప్రీమియమైజేషన్‌పై సంస్థ ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించడం ఎయిర్‌టెల్‌కు కలిసొచ్చింది.
గత నాలుగు సెషన్లలోనే ఎయిర్‌టెల్ షేరు ధర దాదాపు 11 శాతం పెరగడం విశేషం.

హెచ్‌డీఎఫ్‌సీ బ్యాంక్ ఆస్తుల నాణ్యత స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, ఎగ్జిక్యూటివ్ స్థాయిల్లో మార్పుల వల్ల షేర్లపై ఒత్తిడి నెలకొంది. ముఖ్యంగా పార్ట్-టైమ్ ఛైర్మన్ రాజీనామా వంటి నిర్ణయాలు ఇన్వెస్టర్ల విశ్వాసాన్ని కొంతమేర దెబ్బతీశాయి. ఎలాంటి కార్పొరేట్ గవర్నెన్స్ సమస్యలు లేవని బ్యాంక్ మేనేజ్‌మెంట్ భరోసా ఇచ్చినప్పటికీ షేర్లలో మందకొడి వాతావరణం కనిపించింది.

దేశంలో టాప్-5 అత్యంత విలువైన కంపెనీలు (మార్కెట్ క్యాప్ ఆధారంగా):
రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్
భారతీ ఎయిర్‌టెల్
హెచ్‌డీఎఫ్‌సీ బ్యాంక్
ఐసీఐసీఐ బ్యాంక్
స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI)

ఏప్రిల్ నెలలో ఐదో స్థానంలో ఉన్న భారతీ ఎయిర్‌టెల్, కేవలం కొద్ది వ్యవధిలోనే తన మార్కెట్ విలువను అమాంతం పెంచుకుని ఏకంగా రెండో స్థానానికి చేరుకోవడం టెలికాం రంగంలో ఆ కంపెనీ సాధిస్తున్న స్థిరమైన ప్రగతికి నిదర్శనంగా మార్కెట్ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.

సిక్కు సమాజపు సుదీర్ఘ నిరీక్షణకు తెరదించుతూ సిక్కిం ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. రాష్ట్రంలో 2026 జూన్ 1 నుంచి ప్రతిష్టాత్మక 'ఆనంద్ మ్యారేజ్ యాక్ట్, 1909' ను అమలు చేయబోతున్నట్లు ప్రకటించింది. దీని ద్వారా సిక్కు జంటలు తమ సాంప్రదాయ 'ఆనంద్ కరాజ్' వివాహాలను నేరుగా తమ సొంత చట్టపరమైన ఫ్రేమ్‌వర్క్ కింద రిజిస్టర్ చేసుకోవడానికి వీలు కలుగుతుంది.
ఇప్పటివరకు స్థానిక నిబంధనలు లేకపోవడం వల్ల సిక్కింలోని చాలా మంది సిక్కు దంపతులు తమ వివాహాలను 'హిందూ వివాహ చట్టం' కింద నమోదు చేసుకోవాల్సి వచ్చేది. కేంద్ర న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ జారీ చేసిన అధికారిక నోటిఫికేషన్ ప్రకారం జూన్ 1 నుంచి ఈ చట్టం సిక్కింలో అందుబాటులోకి రానుంది.

ఈ చట్టం అమలులోకి రావడం వెనుక అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు జోక్యం కీలక మైలురాయిగా నిలిచింది.
సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలు: సెప్టెంబర్ 2025లో జరిగిన 'అమంజోత్ సింగ్ చద్దా వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా' కేసు విచారణ సందర్భంగా.. ఆనంద్ మ్యారేజ్ యాక్ట్ అమలులో ఉన్న పరిపాలనా లోపాలను సుప్రీంకోర్టు ఎత్తిచూపింది.
నిబంధనల రూపకల్పన: 2012లోనే ఈ చట్టానికి సవరణ చేసి, రాష్ట్రాలు సొంతంగా రిజిస్ట్రేషన్ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చని కేంద్రం తెలిపినప్పటికీ.. చాలా రాష్ట్రాలు నిబంధనలను రూపొందించలేదు. దీనిపై సుప్రీంకోర్టు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తూ తక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలని ఆదేశించింది.
ఈ ఆదేశాల నేపథ్యంలో సిక్కిం ప్రభుత్వం వేగంగా స్పందించి 'సిక్కిం ఆనంద్ మ్యారేజ్ రిజిస్ట్రేషన్ రూల్స్, 2026' ను రూపొందించడంతో ఈ చట్టం అమలు సాధ్యపడింది.

ఇది సిక్కుల సాంప్రదాయ పద్ధతిలో జరిగే 'ఆనంద్ కరాజ్' వివాహాలకు చట్టపరమైన గుర్తింపునిచ్చే శతాబ్ద కాలం నాటి (1909 నాటి) చట్టం.
ఈ చట్టం అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, అనేక రాష్ట్రాల్లో స్పష్టమైన రిజిస్ట్రేషన్ నిబంధనలు లేకపోవడం వల్ల సిక్కు జంటలు విభిన్న మత సాంప్రదాయాలు ఉన్నప్పటికీ 'హిందూ వివాహ చట్టం, 1955' ను ఆశ్రయించాల్సి వచ్చేది.

ఈ చట్టం అమలు ద్వారా సిక్కు వివాహాలకు రిజిస్ట్రేషన్ వ్యవస్థలో ప్రత్యేక చట్టపరమైన గుర్తింపు లభిస్తుంది.
నేరుగా రిజిస్ట్రేషన్: ఆనంద్ కరాజ్ వివాహాలను ఏ ఇతర వివాహ చట్టాలపై ఆధారపడకుండా నేరుగా నమోదు చేసుకోవచ్చు.
సాంప్రదాయాలకు గుర్తింపు: సిక్కుల వివాహ పద్ధతులకు స్పష్టమైన చట్టబద్ధమైన గుర్తింపు లభిస్తుంది.
పరిపాలనా సౌలభ్యం: వివాహ ధృవీకరణ పత్రాల జారీలో గందరగోళం తగ్గి, అధికారిక అవసరాలకు డాక్యుమెంటేషన్ సులువవుతుంది.

ఆనంద్ కరాజ్ అంటే 'ఆనందకరమైన కార్యం' అని అర్థం. ఇది సిక్కుల పవిత్ర సాంప్రదాయ వివాహ ఆచారం.
ఈ వివాహం గురుద్వారాలో, సిక్కుల పవిత్ర గ్రంథం 'గురు గ్రంథ్ సాహిబ్' సమక్షంలో జరుగుతుంది.
ఈ వేడుకలో సిక్కు ప్రార్థనల పఠనంతో పాటు, వధూవరులు పవిత్ర గ్రంథం చుట్టూ నాలుగు సార్లు ప్రదక్షిణలు చేస్తారు. దీనిని 'లావాన్' అని పిలుస్తారు.
ఇది కేవలం చట్టపరమైన ఫార్మాలిటీ మాత్రమే కాదు, ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య ఆధ్యాత్మిక బంధాన్ని, సమానత్వాన్ని మరియు భక్తిని ప్రతిబింబించే పవిత్ర ప్రక్రియ.