Makkah Joint Defence Agreement : పశ్చిమాసియాలో రగులుతున్న యుద్ధ వాతావరణం మరియు ప్రాంతీయ అస్థిరతల నేపథ్యంలో సౌదీ అరేబియా, పాకిస్థాన్, మరియు తుర్కియే (టర్కీ) దేశాలు చారిత్రాత్మకమైన 'మక్కా ఉమ్మడి రక్షణ ఒప్పందం' (Makkah Joint Defence Agreement) పై సంతకాలు చేశాయి.
సౌదీ క్రౌన్ ప్రిన్స్ ముహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్, తుర్కియే అధ్యక్షుడు రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్డోగాన్, పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ల సమక్షంలో మక్కా నగరం వేదికగా ఈ త్రైపాక్షిక కూటమి ఆవిర్భవించింది.
Makkah Joint Defence Agreement
ఒప్పందంలోని కీలక నిబంధన: NATO తరహా 'ఆర్టికల్ 5'
ఈ ఒప్పందంలో అత్యంత కీలకమైన అంశం "ఒకరిపై దాడి జరిగితే, అది ముగ్గురిపై జరిగినట్లే పరిగణిస్తారు" అనే పరస్పర రక్షణ నిబంధన. ఈ కూటమి సౌదీ అరేబియా ఆర్థిక స్థిరత్వం/చమురు వనరులు, నాటోలో బలమైన రక్షణ సాంకేతికత కలిగిన తుర్కియే పరిజ్ఞానం మరియు పాకిస్థాన్ దళాల సుదీర్ఘ సైనిక అనుభవాన్ని ఒకే తాటిపైకి తెస్తోంది. అమెరికా కల్పిస్తున్న భద్రతా హామీలపై అనుమానాలు పెరగడం, ప్రాంతీయ దాడుల నేపథ్యంలో గల్ఫ్ దేశాలు తమ స్వయంసమృద్ధి కోసం ఈ కూటమిని ఏర్పాటు చేసుకున్నాయి.
Makkah Joint Defence Agreement : భారతదేశానికి తలెత్తే సవాళ్లు & ఆందోళనలు
మిత్రదేశమైన సౌదీ అరేబియాతో భారత్కు అత్యంత బలమైన ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక సంబంధాలు ఉన్నప్పటికీ, ఈ ఒప్పందంలో పాకిస్థాన్, తుర్కియేల భాగస్వామ్యం న్యూఢిల్లీకి కొత్త రాజకీయ సవాళ్లను విసురుతోంది. గల్ఫ్ ప్రాంత భద్రతలో పాకిస్థాన్ సైనిక పాత్ర పెరిగితే, అది దౌత్యపరంగా బలాన్ని పొందుతుంది. అంతర్జాతీయ వేదికలపై, ముఖ్యంగా కశ్మీర్ అంశంలో ఈ ప్రభావాన్ని భారత్కు వ్యతిరేకంగా వినియోగించుకునే ప్రమాదం ఉంది. గల్ఫ్ సహకార మండలి (GCC) దేశాల్లో నివసిస్తున్న 90 లక్షలకు పైగా ప్రవాస భారతీయుల భద్రత మరియు అక్కడి నుంచి వచ్చే నిధులు భారత్కు చాలా కీలకం. అంతేకాకుండా, చమురు, సహజవాయువు సరఫరాకు గల్ఫ్ స్థిరత్వం అవసరం. భారత్ పట్ల ప్రతికూల వైఖరి కలిగిన తుర్కియే సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, సౌదీ ఆర్థిక సాయంతో పాకిస్థాన్ సైనిక సామర్థ్యాన్ని మరింత పెంచుకునే అవకాశం ఉంది. భారత మాజీ దౌత్యవేత్తల విశ్లేషణ ప్రకారం, సౌదీ అరేబియా తన సొంత రక్షణ కోసమే ఈ ఒప్పందం చేసుకుంది తప్ప భారత్కు వ్యతిరేకంగా కాదు. అయితే, గల్ఫ్ రాజకీయాల్లో పాకిస్థాన్ సైనిక ప్రభావం పెరగడం వల్ల భారత్ తన వ్యూహాత్మక, దౌత్యపరమైన అడుగులను మరింత నిశితంగా, జాగ్రత్తగా వేయాల్సిన అవసరం ఉంది.