खर्चही वाढला, गुंतवणुकीची सवयही बळावली!
भारताच्या ग्राहक बाजारपेठेचा चेहरामोहरा वेगाने बदलत असून, या बदलामध्ये नव युवा पिढीची भूमिका निर्णायक ठरत आहे. देशातील तब्बल ३७ कोटी ७० लाख जेन झी नागरिकांचा ग्राहक बाजारावर मोठा प्रभाव असून, भारतातील एकूण ग्राहक खर्चापैकी सुमारे ४३ टक्के खर्च या पिढीकडून केला जातो.
या खर्चाचे मूल्य तब्बल ८६० अब्ज डॉलर इतके असल्याचे एका अहवालातून समोर आले आहे. विशेष म्हणजे, दोन हजार पस्तीसपर्यंत जेन झीचा ग्राहक खर्च दोन ट्रिलियन डॉलरपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.
नव युवा पिढीची खर्च करण्याची पद्धत मात्र पारंपरिक ग्राहकांपेक्षा वेगळी आहे. फॅशन, फुटवेअर, बाहेरचे खाद्यपदार्थ, मनोरंजन, प्रवास, ओटीटी आणि सौंदर्यप्रसाधनांवर या पिढीकडून मोठ्या प्रमाणावर खर्च केला जात असला, तरी त्याचवेळी बचत आणि गुंतवणुकीकडेही त्यांचा कल वाढताना दिसत आहे. विशेषतः शेअर बाजारात तरुण गुंतवणूकदारांची वाढती संख्या हा बदल अधोरेखित करते. दोन हजार एकोणीसमध्ये तीस वर्षांखालील गुंतवणूकदारांचा शेअर बाजारातील वाटा २२.६ टक्के होता. जुलै दोन हजार पंचवीसमध्ये तो ३८.९ टक्क्यांवर पोहोचला, तर जुलै दोन हजार सव्वीसमध्ये नव्याने नोंदणी करणाऱ्या गुंतवणूकदारांमध्ये तीस वर्षांखालील व्यक्तींचा वाटा तब्बल ५९ टक्के झाला.
'हनुमान अंश'ची बॉक्स ऑफिसवर १५० कोटींची झेप!
दिल्लीतील पीजी दुर्घटनेतील अर्पितच्या डोळ्यांनी दुसऱ्याला मिळणार दृष्टी
महिला कर्मचाऱ्यांवरील भेदभावाच्या आरोपांमुळे आयफेल टॉवर बंद
डिजिटल व्यवहार हे नव युवा पिढीच्या दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग बनले आहेत. यूपीआय आणि डेबिट कार्डच्या माध्यमातून खरेदी करण्याला या पिढीची पसंती असून, 'आता खरेदी करा, नंतर पैसे द्या' अशा सुविधांचाही वापर वाढत आहे. दोन हजार चोवीसमध्ये भारतातील नव्याने कर्ज घेणाऱ्या ग्राहकांपैकी तब्बल ४१ टक्के ग्राहक नव युवा पिढीतील होते. त्यामुळे क्रेडिट आणि ईएमआयच्या माध्यमातून महागड्या वस्तू खरेदी करण्याची प्रवृत्तीही तरुणांमध्ये वाढताना दिसत आहे.
लक्झरी बाजारपेठेतही नव युवा पिढीचा प्रभाव प्रकर्षाने जाणवत आहे. बीएमडब्ल्यूसारख्या लक्झरी कारकडे तरुण व्यावसायिक, तंत्रज्ञान क्षेत्रातील उद्योजक आणि स्टार्टअप संस्थापक आकर्षित होत आहेत. दुसरीकडे, दागिन्यांच्या खरेदीतही नव युवा पिढीने पारंपरिक पद्धतीला छेद दिला आहे. जड आणि पारंपरिक दागिन्यांपेक्षा हलके, आकर्षक, रोजच्या वापरासाठी योग्य आणि तुलनेने परवडणारे दागिने या पिढीला अधिक पसंत पडत आहेत. त्यामुळे लाइफस्टाइल ज्वेलरी बाजाराला मोठी चालना मिळत असून, दोन हजार एकोणतीसपर्यंत या क्षेत्राची वार्षिक वाढ सोळा ते अठरा टक्के राहण्याचा अंदाज आहे.
स्किनकेअर क्षेत्रातही नव युवा पिढी अधिक जागरूक ग्राहक म्हणून पुढे येत आहे. केवळ प्रसिद्ध ब्रँडच्या नावावर विश्वास ठेवण्याऐवजी उत्पादनातील घटक, गुणवत्ता, परिणामकारकता आणि किंमत यांचा विचार करून खरेदी करण्याकडे या पिढीचा कल आहे. त्यामुळे कंपन्यांनाही नव युवा पिढीच्या बदलत्या पसंतीनुसार उत्पादनांची रचना, किंमत आणि विपणन धोरणे बदलावी लागत आहेत.
एकूणच, नव युवा पिढी ही केवळ भारतातील मोठी ग्राहक पिढी राहिलेली नसून, ती देशाच्या बाजारपेठेची नवी दिशा ठरवणारी शक्ती बनत आहे. डिजिटल व्यवहार, फॅशन आणि मनोरंजनावरील खर्च, लक्झरी वस्तूंचे आकर्षण, दागिने आणि स्किनकेअरची वाढती मागणी यासोबतच शेअर बाजारातील गुंतवणुकीकडे वाढलेला कल ही या पिढीची बदलती आर्थिक मानसिकता स्पष्ट करते. त्यामुळे आगामी काळात भारताच्या ग्राहक अर्थव्यवस्थेवर नव युवा पिढीचा प्रभाव आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.

