అంతర్జాతీయ శాంతి పరిరక్షణ రంగంలో భారతదేశ కీర్తి కిరీటంలో మరో అరుదైన మైలురాయి చేరింది. లెబనాన్‌లో ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) శాంతి భద్రతల మిషన్‌లో భాగంగా చేసిన అసాధారణ సేవలకు గానూ..

ఇండియన్ ఆర్మీ అధికారిణి మేజర్ అభిలాషా బరాక్ ప్రతిష్ఠాత్మక 'యూఎన్ మిలిటరీ జెండర్ అడ్వకేట్ ఆఫ్ ది ఇయర్ అవార్డు-2025' (UN Military Gender Advocate of the Year Award) కు ఎంపికయ్యారు. అంతర్జాతీయ శాంతి మిషన్లలో మహిళా సాధికారత, లింగ సమానత్వం కోసం ఆమె చేసిన కృషికి ఈ అత్యున్నత గుర్తింపు లభించింది.

మేజర్ అభిలాషా బరాక్ ప్రస్తుతం లెబనాన్‌లోని ఐక్యరాజ్యసమితి తాత్కాలిక బలగాల (UNIFIL) 'ఫీమేల్ ఎంగేజ్‌మెంట్ టీమ్' (FET) కమాండర్‌గా సేవలందిస్తున్నారు.
మహిళా సాధికారత: యుద్ధ, ఘర్షణ వాతావరణం ఉన్న ప్రాంతాల్లోని స్థానిక మహిళలు, కౌమార బాలికలతో ఆమె నిరంతరం మమేకమై, వారిలో భరోసా నింపారు.
లింగ సున్నితత్వం : ఐరాస శాంతి పరిరక్షక దళాల సిబ్బందికి జెండర్ సెన్సిటైజేషన్ ట్రైనింగ్ ఇవ్వడంలో ఆమె కీలక పాత్ర పోషించారు.
నమ్మకాన్ని పెంచడం: స్థానిక ప్రజలకు, ఐరాస శాంతి దళాలకు మధ్య విశ్వాసాన్ని పెంపొందించడంతో పాటు.. శాంతి చర్చల్లో మహిళల గళాన్ని వినిపించేలా ఆమె చేసిన ప్రయత్నాలు అంతర్జాతీయ ప్రశంసలు అందుకున్నాయి.

ఐక్యరాజ్యసమితి అందించే ఈ ప్రతిష్ఠాత్మక గౌరవాన్ని అందుకున్న మూడో భారతీయ వ్యూహకర్తగా మేజర్ అభిలాషా బరాక్ చరిత్ర సృష్టించారు. గతంలో ఈ అవార్డును దక్కించుకున్న భారతీయులు.
మేజర్ సుమన్ గవానీ (2019): దక్షిణ సూడాన్‌లో చేసిన సేవలకు గానూ ఈ అవార్డు పొందారు.
మేజర్ రాధికా సేన్ (2023): డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగోలో చేసిన సేవలకు ఈ పురస్కారం అందుకున్నారు.

భారత సైనిక చరిత్రలో మేజర్ అభిలాషా బరాక్ ఇదివరకే ఒక సంచలనం. ఇండియన్ ఆర్మీలో మొట్టమొదటి మహిళా కాంబాట్ హెలికాప్టర్ పైలట్ (First Woman Combat Helicopter Pilot) గా రికార్డు సృష్టించి, సాయుధ దళాల్లో మహిళలకు ఉన్న అవరోధాలను బద్దలు కొట్టారు. ఇప్పుడు ఐరాస గుర్తింపుతో మహిళా నాయకత్వానికి ఆమె ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒక ప్రతీకగా నిలిచారు.

ఐక్యరాజ్యసమితి పీస్ ఆపరేషన్స్ విభాగం ఈ అవార్డును 2016 లో ప్రారంభించింది.
శాంతి భద్రతల మిషన్లలో లింగ సమానత్వ సూత్రాలను సమర్థవంతంగా అమలు చేసే సైనిక శాంతి పరిరక్షకులను ఈ పురస్కారంతో గౌరవిస్తారు.
ఈ అవార్డు ఐరాస భద్రతా మండలి తీర్మానం (UNSC Resolution 1325) 'మహిళలు, శాంతి మరియు భద్రత'కు అనుగుణంగా ఇవ్వబడుతుంది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఐరాస శాంతి పరిరక్షక కార్యకలాపాలకు అత్యధికంగా బలగాలను పంపుతున్న దేశాలలో భారతదేశం అగ్రస్థానంలో ఉంది. లెబనాన్ (UNIFIL) లోని ఐరాస మిషన్‌లో 48 దేశాల నుండి మొత్తం 7,538 మంది పీస్ కీపర్స్ విధులు నిర్వహిస్తుండగా.. భారత్ నుండి దాదాపు 642 మంది సిబ్బంది సేవలందిస్తున్నారు. బలగాల పరంగా భారత్ 4వ అతిపెద్ద దేశంగా ఉంది.
టాప్ 4 దేశాలు (బలగాల సంఖ్య) :
ఇటలీ - 784
ఇండోనేషియా - 756
స్పెయిన్ - 660
భారత్ - 642

భారత రక్షణ రంగంలో స్వావలంబన దిశగా మరో చారిత్రక ఘట్టం ఆవిష్కృతమైంది. కేంద్ర రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ మహారాష్ట్రలోని షిర్డీలో సరికొత్త ప్రైవేట్ డిఫెన్స్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ కాంప్లెక్స్‌ను ప్రారంభించారు. ఇదే వేదికపై నుంచి భారతదేశపు మొట్టమొదటి 300 కిలోమీటర్ల పరిధి గల యూనివర్సల్ రాకెట్ లాంచింగ్ సిస్టమ్ 'సూర్యాస్త్ర' (Suryastra) ను ఆయన లాంఛనంగా ప్రారంభించారు. సైనిక ఆధునికీకరణ, స్వదేశీ ఆయుధాల ఉత్పత్తిలో ఇది దేశ వ్యూహాత్మక స్వతంత్రతకు, స్వావలంబనకు ప్రతీక అని రక్షణ మంత్రి అభివర్ణించారు.

భారత ఆర్టిలరీ (శతఘ్ని), సుదూర లక్ష్యాలను ఛేదించే సామర్థ్యాలను ఆధునికీకరించే లక్ష్యంతో 'సూర్యాస్త్ర'ను స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో అభివృద్ధి చేశారు. సుదూర ప్రాంతాల్లోని లక్ష్యాలను అత్యంత కచ్చితత్వంతో ఛేదించడం ద్వారా భారత సైనిక ఆపరేషన్ల సామర్థ్యాన్ని, వ్యూహాత్మక వెసులుబాటును ఇది మరింత బలోపేతం చేయనుంది. ఆధునిక యుద్ధభూమి అవసరాలను తీర్చగల అత్యాధునిక స్వదేశీ ఆయుధాల తయారీకి ఇది ఒక నిదర్శనం.

పరిధి (Range) - 300 కిలోమీటర్లు
విభాగం (Category) - యూనివర్సల్ రాకెట్ లాంచింగ్ సిస్టమ్
పాత్ర (Role) - లాంగ్-రేంజ్ ఆర్టిలరీ స్ట్రైక్ సామర్థ్యం
వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యం - స్వదేశీ పోరాట సంసిద్ధతను మెరుగుపరుస్తుంది

NIBE లిమిటెడ్ సంస్థ షిర్డీలో ఏర్పాటు చేసిన ఈ నూతన రక్షణ తయారీ కేంద్రాన్ని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ప్రారంభించారు. భవిష్యత్తులో అత్యాధునిక సైనిక సాంకేతిక ఉత్పత్తికి ఇది ప్రధాన కేంద్రంగా మారనుంది. జాతీయ రక్షణ ఉత్పత్తుల తయారీలో ప్రైవేట్ రంగం పాత్ర పెరుగుతోందనడానికి ఇది ఒక స్పష్టమైన సంకేతం. ఈ కేంద్రం ప్రధానంగా కింది వాటిపై దృష్టి సారిస్తుంది.
అత్యాధునిక ఆర్టిలరీ వ్యవస్థలు
క్షిపణి సాంకేతికతలు
రాకెట్ తయారీ
ఎనర్జిటిక్ మెటీరియల్స్
స్వయంప్రతిపత్తి రక్షణ వేదికలు

ఈ కార్యక్రమంలో రక్షణ మంత్రి మాట్లాడుతూ.. భవిష్యత్తులో జరిగే యుద్ధాలు సైనికుల సంఖ్యపై కాకుండా సాంకేతిక ఆధిపత్యం, ఆటోమేషన్, అత్యాధునిక ఆయుధాలపైనే ఆధారపడి ఉంటాయని స్పష్టం చేశారు. రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు, భారత్ చేపట్టిన ఇటీవల 'ఆపరేషన్ సిందూర్'లను ప్రస్తావిస్తూ యుద్ధ పద్ధతులు ఎలా వేగంగా మారుతున్నాయో ఆయన వివరించారు.
భారత రక్షణ స్వావలంబన ద్వారా జాతీయ భద్రత, సైనిక ఆధునికీకరణ, ఆర్థిక స్థిరత్వం, ఎగుమతుల పోటీతత్వం పెరగడంతో పాటు విదేశాలపై ఆధారపడటం తగ్గుతుందని పేర్కొన్నారు.

దేశీయ ఆవిష్కరణలను పెంచడానికి భారత ప్రభుత్వం అనేక కార్యక్రమాలను అమలు చేస్తోంది. ఇవి స్టార్టప్‌లు, ప్రైవేట్ తయారీదారులు, ఎంఎస్‌ఎంఈలను ప్రోత్సహిస్తున్నాయి.
మేక్ ఇన్ ఇండియా & ఆత్మనిర్భర్ భారత్
పాజిటివ్ ఇండిజనైజేషన్ లిస్ట్స్
iDEX (ఇన్నోవేషన్స్ ఫర్ డిఫెన్స్ ఎక్సలెన్స్)
అదితి (ADITI) చొరవ
టెక్నాలజీ డెవలప్‌మెంట్ ఫండ్

ఈ ఈవెంట్‌లో సాంప్రదాయ ఆయుధాల తయారీతో పాటు ఏరోస్పేస్, వ్యూహాత్మక సాంకేతికతలకు సంబంధించి పలు కీలక పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి.
'సూర్యాస్త్ర'కు అనుబంధంగా ఉండే మిస్సైల్ కాంప్లెక్స్‌కు శంకుస్థాపన.
స్వదేశీ TNT ప్లాంట్ టెక్నాలజీ, RDX ప్లాంట్ టెక్నాలజీల ఆవిష్కరణ.
రెన్యూవబుల్ కంప్రెస్డ్ బయోగ్యాస్ ప్లాంట్ ఏర్పాటు.
ఉపగ్రహాల అసెంబ్లీ సహకారం కోసం NIBE గ్రూప్, BlackSky సంస్థల మధ్య కీలక ఒప్పందం (MoU).

భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్ హబ్‌గా మార్చడమే లక్ష్యంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక అడుగు వేసింది. దేశవ్యాప్తంగా 100 ప్రపంచ స్థాయి పారిశ్రామిక పార్కులను అభివృద్ధి చేసేందుకు ఉద్దేశించిన 'భవ్య' (BHAVYA) పథకానికి సంబంధించిన సమగ్ర మార్గదర్శకాలను కేంద్ర పరిశ్రమలు, అంతర్గత వాణిజ్య ప్రోత్సాహక శాఖ (DPIIT) తాజాగా విడుదల చేసింది. భారీ స్థాయిలో ఉపాధి అవకాశాలు సృష్టించడం, పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం లక్ష్యంగా చేపట్టిన ఈ ప్రతిష్ఠాత్మక ప్రాజెక్టు కోసం ప్రభుత్వం ఏకంగా రూ. 33,660 కోట్లను కేటాయించింది.
ఈ స్కీమ్‌కు సంబంధించిన ముఖ్యమైన వివరాలు కింద ఇవ్వబడ్డాయి:

ఇది దేశీయ, అంతర్జాతీయ తయారీదారులను ఆకర్షించడానికి ఇంటిగ్రేటెడ్ ఇండస్ట్రియల్ ఎకోసిస్టమ్‌ను (సమగ్ర పారిశ్రామిక పర్యావరణ వ్యవస్థ) సృష్టించే ఒక కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకం. 'మేక్ ఇన్ ఇండియా', 'పీఎం గతి శక్తి' లాంటి జాతీయ కార్యక్రమాలకు అనుగుణంగా దీన్ని రూపొందించారు. పారిశ్రామిక పెట్టుబడులను సులభతరం చేయడం, వేగవంతం చేయడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.

ఈ పథకం కింద 2026-27 నుంచి 2031-32 మధ్య కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా మొత్తం 100 పారిశ్రామిక పార్కులను అభివృద్ధి చేస్తారు.
తొలి దశలో 'పోటీ ఆధారిత ఎంపిక విధానం' ద్వారా 50 పార్కులను ఎంపిక చేస్తారు.
మౌలిక సదుపాయాల నాణ్యత, కనెక్టివిటీ, పెట్టుబడులను ఆకర్షించే సామర్థ్యం ఆధారంగా రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలు ఈ ప్రాజెక్టుల సాధన కోసం పోటీపడాల్సి ఉంటుంది.

ఈ పథకం ప్రధాన బలం 'ప్లగ్-అండ్-ప్లే' మౌలిక సదుపాయాలను అందించడం. అంటే పెట్టుబడిదారులు ప్రాథమిక సదుపాయాల కోసం ఏళ్ల తరబడి ఎదురుచూడకుండా, వెంటనే తమ ఫ్యాక్టరీల నిర్మాణాన్ని లేదా కార్యకలాపాలను ప్రారంభించేలా ఏర్పాట్లు ఉంటాయి.
ఈ పార్కుల్లో ప్రధానంగా ఉండే సదుపాయాలు:
మల్టీమోడల్ లాజిస్టిక్స్ కనెక్టివిటీ
అంతరాయం లేని విద్యుత్, నీటి సరఫరా
భూగర్భ యుటిలిటీ వ్యవస్థలు
పునరుత్పాదక ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలు
కార్మికుల కోసం ప్రత్యేక నివాస సముదాయాలు
నైపుణ్యాభివృద్ధి కేంద్రాలు
వ్యర్థాల నిర్వహణ, ట్రీట్‌మెంట్ ప్లాంట్లు, టెస్టింగ్ ల్యాబ్‌లు

కొత్తగా నిర్మించే, అలాగే అర్హత ఉన్న పాత ప్రాజెక్టులను ఆధునీకరించే పారిశ్రామిక పార్కులకు ఈ స్కీమ్ కింద అనుమతిస్తారు.
సాధారణ రాష్ట్రాలకు కనీసం 100 ఎకరాల స్థలం ఉండాలి.
కొండ ప్రాంతాలు, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలు, చిన్న రాష్ట్రాలకు కనీసం 25 ఎకరాలు ఉండాలి.
అవసరాన్ని బట్టి 1000 ఎకరాల వరకు విస్తీర్ణమున్న భారీ ఇండస్ట్రియల్ పార్కులను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు.

ప్రతి పారిశ్రామిక పార్కును కంపెనీల చట్టం-2013 ప్రకారం ఒక స్పెషల్ పర్పస్ వెహికల్ (SPV) ద్వారా అభివృద్ధి చేస్తారు. ఈ SPV లే ప్రణాళిక, అభివృద్ధి, పెట్టుబడిదారులకు మద్దతును పర్యవేక్షిస్తాయి.
ప్రాజెక్ట్ మేనేజ్‌మెంట్ ఏజెన్సీ (PMA) గా 'నేషనల్ ఇండస్ట్రియల్ కారిడార్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్' (NICDC) వ్యవహరిస్తుంది.
పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం కోసం జీఐఎస్ (GIS) ఆధారిత ట్రాకింగ్, ఆడిట్ సిస్టమ్స్, ప్రాగ్రెస్ రిపోర్టింగ్, అలాగే ఒక నేషనల్ స్టీరింగ్ కమిటీ (NSC) పర్యవేక్షణ ఉంటాయి.

'గ్రేట్ వాల్ ఆఫ్ ఇండియా'గా పేరుగాంచిన రాజస్థాన్‌లోని కుంభల్‌గఢ్ కోట తాజాగా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అరుదైన గుర్తింపును సాధించింది. చైనాలోని మహాడ్యం (గ్రేట్ వాల్ ఆఫ్ చైనా) తర్వాత ప్రపంచంలోనే రెండవ అత్యంత పొడవైన, చెక్కుచెదరని గోడగా కుంభల్‌గఢ్ కోట గోడను యునెస్కో (UNESCO) సర్వే గుర్తించింది. 36 కిలోమీటర్ల పొడవైన ఈ గోడ రాజ్‌పుత్‌ల నిర్మాణ శైలికి, అద్భుతమైన సైనిక వ్యూహానికి మరియు సాంస్కృతిక వారసత్వానికి నిలువెత్తు అద్దం పడుతోంది.
ఈ కోటకు సంబంధించిన చారిత్రక మరియు నిర్మాణ విశేషాలు కింద ఇవ్వబడ్డాయి.

ఉదయ్‌పూర్‌కు 84 కిలోమీటర్ల దూరంలో దట్టమైన ఆరావళి పర్వత శ్రేణుల్లో ఈ కోట నిర్మితమైంది. ఇది రాజ్‌పుత్‌ల అత్యుత్తమ సైనిక వాస్తుశిల్పానికి ఒక గొప్ప ఉదాహరణ.
నిర్మాణం: క్రీ.శ. 1443 - 1458 మధ్య కాలంలో మేవార్ సామ్రాజ్యపు శక్తివంతమైన పాలకుడు రాణా కుంభ దీనిని నిర్మించారు.
రూపకర్త: మధ్యయుగపు భారతదేశంలో ప్రసిద్ధి చెందిన వాస్తుశిల్పి మండన్ ఈ కోటకు ప్రధాన రూపకర్తగా వ్యవహరించారు.
పటిష్టమైన రక్షణ ప్రణాళిక, దుర్భేద్యమైన భౌగోళిక పరిస్థితుల కారణంగా శత్రువులు ఈ కోటను జయించడం దాదాపు అసాధ్యంగా పరిగణించబడేది.

ఈ కోట చుట్టూ ఉన్న భారీ రక్షణ గోడను చైనా మహాడ్యంతో పోలుస్తుంటారు. ఈ గోడ పర్వతాలు, అడవులు, లోయల గుండా సాగుతూ ఆనాటి ఇంజనీరింగ్ అద్భుతాలలో ఒకటిగా నిలిచింది.
పొడవు: సుమారు 36 కిలోమీటర్లు
వెడల్పు: 15 నుంచి 25 అడుగులు (ఒకేసారి ఎనిమిది గుర్రాలు పక్కపక్కనే పరుగెత్తగలిగేంత వెడల్పు ఉండటం దీని ప్రత్యేకత).
రక్షణ ఏర్పాట్లు: శత్రువుల కదలికలను పసిగట్టేందుకు బురుజులు, వాచ్ పాయింట్లు, బాణాలు ప్రయోగించేందుకు వీలుగా రంధ్రాలు (Arrow slits) ఏర్పాటు చేశారు.
ప్రవేశ ద్వారాలు: ఈ కోట 7 భారీ ప్రవేశ ద్వారాలతో అత్యంత సురక్షితంగా ఉంటుంది.

కుంభల్‌గఢ్ కోటకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు రావడం ఇదే తొలిసారి కాదు. 2013లోనే యునెస్కో 'హిల్ ఫోర్ట్స్ ఆఫ్ రాజస్థాన్' విభాగంలో దీనికి వరల్డ్ హెరిటేజ్ సైట్ హోదాను కల్పించింది. ఈ విభాగంలో కుంభల్‌గఢ్‌తో పాటు రాజస్థాన్‌లోని చిత్తోర్‌గఢ్, రణథంబోర్, గాగ్రోన్, అంబర్, జైసల్మేర్ కోటలు కూడా ఉన్నాయి.

కుంభల్‌గఢ్ కేవలం ఒక సైనిక స్థావరం మాత్రమే కాదు, ఒక స్వయం సమృద్ధ నగరంగా పనిచేసింది. కోట లోపల సందర్శకులను ఆకట్టుకునే అంశాలు.
ప్రాచీన దేవాలయాలు: ఈ కోట ప్రాంగణంలో 360కి పైగా పురాతన దేవాలయాలు ఉన్నాయి. ఇందులో 300 జైన దేవాలయాలు కాగా, మిగిలినవి హిందూ దేవాలయాలు (ముఖ్యంగా ప్రసిద్ధ నీలకంఠ మహాదేవ్ ఆలయం).
బాదల్ మహల్ : కోటలో అత్యంత ఎత్తైన ప్రదేశంలో నిర్మించిన ఈ మహల్ నుంచి చుట్టుపక్కల ప్రకృతి అందాలను ఆస్వాదించవచ్చు. వాతావరణం అనుకూలించిన రోజుల్లో ఇక్కడి నుంచి థార్ ఎడారి ప్రాంతాలను కూడా చూడొచ్చు.
మహారాణా ప్రతాప్ జన్మస్థలం: మొఘల్ పాలకులను గడగడలాడించిన వీర రాజ్‌పుత్ యోధుడు మహారాణా ప్రతాప్ జన్మస్థలం ఈ కోటలోనే ఉండటం చరిత్రలో దీనికి మరింత ప్రాధాన్యాన్ని సంతరించిపెట్టింది.

రాజ్యసభ ఎంపీ రాఘవ్ చద్దాకు పార్లమెంటులో కీలక బాధ్యతలు దక్కాయి. రాజ్యసభ 'కమిటీ ఆన్ పిటిషన్స్' కొత్త చైర్మన్‌గా ఆయన నియమితులయ్యారు. రాజ్యసభ ఛైర్మన్ సీ.పీ. రాధాకృష్ణన్ ఇటీవల ఈ ప్యానెల్‌ను పునర్‌వ్యవస్థీకరించిన అనంతరం ఈ మేరకు నోటిఫికేషన్ విడుదలైంది. భారతదేశ శాసన వ్యవస్థలో ఒక యువ పార్లమెంటేరియన్‌కు ఇంతటి కీలక బాధ్యతలు అప్పగించడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

చట్టపరమైన మరియు ప్రజా విధాన (Public Policy) సమస్యలకు సంబంధించి దేశ పౌరులు సమర్పించే పిటిషన్లను పర్యవేక్షించే అత్యున్నత బాధ్యతను ఈ నియామకం ద్వారా రాఘవ్ చద్దా చేపట్టనున్నారు. చట్టపరమైన పరిశీలన, ప్రభుత్వ జవాబుదారీతనాన్ని నిర్ధారించడంలో పార్లమెంటరీ కమిటీలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్న నేపథ్యంలో ఈ నియామకం ఎంతో ముఖ్యమైనదిగా పరిగణించబడుతోంది.

కమిటీ ఆన్ పిటిషన్స్ అనేది పార్లమెంటులోని ముఖ్యమైన కమిటీలలో ఒకటి. పౌరులు సమర్పించే బిల్లులు, ప్రజా సమస్యలు, విధానపరమైన అంశాలు, పార్లమెంటు దృష్టికి కచ్చితంగా రావలసిన ఇతర సమస్యలను ఈ కమిటీ సునిశితంగా పరిశీలిస్తుంది. పౌరులు తమ సమస్యలను నేరుగా పార్లమెంటు ముందుంచడానికి ఇది ఒక వారధిగా పనిచేస్తుంది.

కమిటీ ప్రధాన విధులు:
రాజ్యసభ ముందుకొచ్చే పిటిషన్లను సమీక్షించడం.
పాలన, ప్రభుత్వ విధానాలకు సంబంధించిన పౌరుల ఫిర్యాదులను పరిశీలించడం.
తగిన దిద్దుబాటు చర్యలను ప్రభుత్వానికి సిఫార్సు చేయడం.
పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని సులభతరం చేయడం.
ప్రభుత్వ పాలనలో జవాబుదారీతనాన్ని మరింత బలోపేతం చేయడం.

పునర్‌వ్యవస్థీకరణ అనంతరం, చైర్మన్ రాఘవ్ చద్దాతో పాటు ఈ కమిటీలో మొత్తం 10 మంది సభ్యులు ఉన్నారు. మే 20, 2026 నుంచి ఈ కొత్త కమిటీ అధికారికంగా అమలులోకి వచ్చింది.

కమిటీలో నామినేట్ అయిన సభ్యుల జాబితా:
హర్ష్ మహాజన్ (Harsh Mahajan)
గులామ్ అలీ (Gulam Ali)
శంభు శరణ్ పటేల్ (Shambhu Sharan Patel)
మయాంక్ కుమార్ నాయక్ (Mayankkumar Nayak)
మస్తాన్ రావు యాదవ్ బీద (Masthan Rao Yadav Beedha)
జెబి మాథర్ హిషామ్ (Jebi Mather Hisham)
సుభాశిష్ ఖుంటియా (Subhasish Khuntia)
రుంగ్వ్రా నార్జారీ (Rwngwra Narzary)
సంతోష్ కుమార్ పి (Sandosh Kumar P)

చట్టసభల్లో అత్యుత్తమ పనితీరు కనబరిచిన ప్రజాప్రతినిధులు (ఎంపీలు), పార్లమెంటరీ స్టాండింగ్ కమిటీలను సత్కరించే ప్రతిష్టాత్మక 'సంసద్ రత్న అవార్డులు - 2026' (Sansad Ratna Awards 2026) ప్రకటించబడ్డాయి. ఈ ఏడాది అవార్డుల కోసం స్వతంత్ర జ్యూరీ 10 మంది లోక్‌సభ ఎంపీలను, ఇద్దరు రాజ్యసభ ఎంపీలను, అలాగే నాలుగు పార్లమెంటరీ స్టాండింగ్ కమిటీలను ఎంపిక చేసింది.

ఈ జాబితాలో మహారాష్ట్రకు చెందిన బీజేపీ ఎంపీలు మేధా కులకర్ణి (రాజ్యసభ - పుణె), స్మితా ఉదయ్ వాఘ్ (లోక్‌సభ - జల్గావ్) పేర్లు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచాయి. ముఖ్యంగా క్యాన్సర్‌తో పోరాడుతున్నప్పటికీ, పార్లమెంటరీ విధుల పట్ల స్మితా ఉదయ్ వాఘ్ చూపిన అంకితభావం సర్వత్రా ప్రశంసలు అందుకుంటోంది. కీమోథెరపీ (Chemotherapy) చికిత్స తీసుకుంటూనే ఆమె క్రమం తప్పకుండా పార్లమెంటు సమావేశాలకు హాజరు కావడం ప్రజాసేవ పట్ల ఆమెకున్న అసాధారణ నిబద్ధతను తెలియజేస్తోందని అవార్డుల కమిటీ కొనియాడింది.

2026 బడ్జెట్ సమావేశాల ముగింపు వరకు చట్టసభల్లో కనబరిచిన అత్యుత్తమ పనితీరు ఆధారంగా కింది ఎంపీలను అవార్డులకు ఎంపిక చేశారు.
జగదాంబికా పాల్ (ఉత్తరప్రదేశ్)
పీ.పీ. చౌదరి (రాజస్థాన్)
నిషికాంత్ దూబే (జార్ఖండ్)
డాక్టర్ శ్రీకాంత్ ఏక్నాథ్ షిండే (మహారాష్ట్ర)
ప్రవీణ్ పటేల్ (ఉత్తరప్రదేశ్)
విద్యుత్ బరన్ మహతో (జార్ఖండ్)
లుంబారామ్ చౌదరి (రాజస్థాన్)
డాక్టర్ హేమంత్ విష్ణు సవారా (మహారాష్ట్ర)
స్మితా ఉదయ్ వాఘ్ (మహారాష్ట్ర)
నరేష్ గణపత్ మ్హస్కే (మహారాష్ట్ర)
డాక్టర్ మేధా విశ్రామ్ కులకర్ణి (మహారాష్ట్ర)
నరహరి అమీన్ (గుజరాత్)