వీగిపోయిన బిల్లు.. కేంద్రం నెక్స్ట్ ఏంచేయబోతుంది.. ?

లోక్‌సభలో మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు (131వ రాజ్యాంగ సవరణ) అనూహ్యంగా వీగిపోవడం భారత రాజకీయాల్లో పెను సంచలనం సృష్టించింది. ఈ పరిణామం తర్వాత కేంద్రంలోని ఎన్డీయే ప్రభుత్వం తన తదుపరి వ్యూహాన్ని ఎలా సిద్ధం చేయబోతుందనే అంశంపై రాజకీయ వర్గాల్లో ఆసక్తికర చర్చ నడుస్తోంది.

బిల్లు వీగిపోయిన వెంటనే కేంద్ర ప్రభుత్వం నష్ట నివారణ చర్యలు ప్రారంభించింది. పార్లమెంటు ఆవరణలోనే ఎన్డీయే ఎంపీలు అత్యవసరంగా భేటీ అయి తదుపరి కార్యాచరణపై సుదీర్ఘంగా చర్చించారు. ఈ వైఫల్యంపై సమీక్ష నిర్వహించేందుకు ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలో రేపు కేంద్ర క్యాబినెట్ సమావేశం కానుంది.

రాజ్యాంగ సవరణకు అవసరమైన మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీని సాధించడంలో ఎక్కడ లోపం జరిగింది? విపక్షాలను ఒప్పించడంలో ఎందుకు విఫలమయ్యాం? అనే కోణంలో ప్రభుత్వం ఆత్మపరిశీలన చేసుకోనుంది. అవసరమైతే బిల్లులో కొన్ని మార్పులు చేసి, మళ్ళీ పార్లమెంటు ముందుకు తీసుకురావాలా లేక వేచి చూసే ధోరణి అవలంబించాలా అనే దానిపై స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.

విపక్షాలపై ఎదురుదాడి - రాజకీయ అజెండా

మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు వీగిపోవడాన్ని కేంద్రం ఒక రాజకీయ అస్త్రంగా మలుచుకునే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. మహిళలకు చట్టసభల్లో ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలనే గొప్ప ఆశయాన్ని విపక్షాలు అడ్డుకున్నాయనే సందేశాన్ని ప్రజల్లోకి బలంగా తీసుకెళ్లాలని ఎన్డీయే యోచిస్తోంది. “మేము రిజర్వేషన్లు ఇవ్వాలని ప్రయత్నించాం.. కానీ విపక్షాలే అడ్డుపడ్డాయి” అనే నినాదంతో రాజకీయ అజెండాను సిద్ధం చేస్తోంది. రాబోయే ఎన్నికల్లో మహిళా ఓటర్లను ఆకట్టుకోవడానికి, విపక్షాలను మహిళా వ్యతిరేకులుగా చిత్రించడానికి కేంద్రం ఈ పరిణామాన్ని ఒక అవకాశంగా వాడుకునే అవకాశం ఉంది.

డీలిమిటేషన్ చిక్కుముడి - భవిష్యత్తు సవాళ్లు

డీలిమిటేషన్ (నియోజకవర్గాల పునర్విభజన)తో ముడిపెట్టడం వల్లే ఈ బిల్లు వీగిపోయిందన్నది విపక్షాల ప్రధాన వాదన. అయితే, డీలిమిటేషన్ లేకుండా రిజర్వేషన్ల అమలు సాంకేతికంగా సాధ్యం కాదని కేంద్రం వాదిస్తోంది. ఇప్పుడు ఈ చిక్కుముడిని ఎలా విడదీయాలనేది ప్రభుత్వానికి పెద్ద సవాలుగా మారింది. ఒకవేళ డీలిమిటేషన్ నిబంధనను తొలగిస్తే దక్షిణాది రాష్ట్రాల నుంచి మద్దతు లభించే అవకాశం ఉంది, కానీ ఉత్తరాది రాష్ట్రాల్లో రాజకీయ సమీకరణాలు మారవచ్చు. ఈ సున్నితమైన అంశంపై ఏకాభిప్రాయం సాధించడం కేంద్రానికి కత్తిమీద సాము లాంటిదే.