ఇది మన దేశ మొత్తం జిడిపి (GDP) లో కేవలం 1% మాత్రమే. గత ఏడాది ఇదే సమయంలో ఇది 36.6 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉండేది.

• • ఒక దేశం ఇతర దేశాల నుండి దిగుమతి చేసుకునే వస్తువులు, సేవల విలువ.. ఆ దేశం ఎగుమతి చేసే వాటి విలువ కంటే ఎక్కువగా ఉంటే దానిని 'కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్' అంటారు.
  • సరళంగా చెప్పాలంటే, మనం విదేశాల నుండి సంపాదించే దానికంటే, విదేశాలకు ఖర్చు చేసేది ఎక్కువగా ఉండటం. ఇది ఎంత తక్కువగా ఉంటే దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు అంత మంచిది.
• • • విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (FDI): గత ఏడాది 0.6 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న నెట్ FDI, ఈ ఏడాది 3 బిలియన్ డాలర్లకు పెరిగింది. ఇది మన దేశంపై విదేశీ పెట్టుబడిదారులకు ఉన్న నమ్మకాన్ని సూచిస్తుంది.
    • సేవల ఎగుమతులు (Services Exports): ఐటీ (Computer Services) మరియు ఇతర వ్యాపార సేవలు విదేశాలకు ఎక్కువగా ఎగుమతి అయ్యాయి. ఈ ఆదాయం మన కరెంట్ అకౌంట్ లోటును తగ్గించడంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించింది.
  • • విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడులు (FPI): స్టాక్ మార్కెట్లు మరియు బాండ్లలో పెట్టే ఈ పెట్టుబడులు తగ్గాయి. సుమారు 4.3 బిలియన్ డాలర్ల పెట్టుబడులు వెనక్కి వెళ్ళిపోయాయి. ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితుల్లో అనిశ్చితి దీనికి కారణం కావచ్చు.
    • విదేశీ మారక నిల్వలు (Forex Reserves): మన విదేశీ మారక నిల్వలు సుమారు 30.8 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గాయి. రూపాయి విలువను స్థిరీకరించడానికి లేదా ఇతర చెల్లింపుల కోసం ఆర్‌బీఐ ఈ నిల్వలను ఉపయోగించి ఉండవచ్చు.
• • ఆర్థిక స్థిరత్వం: కరెంట్ అకౌంట్ లోటు 1% కి తగ్గడం వల్ల మన రూపాయి విలువ నిలకడగా ఉంటుంది.
  • తక్కువ అప్పులు: విదేశాల నుండి అప్పులు తీసుకోవాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది.
  • పెట్టుబడులు: ఎఫ్‌డిఐ పెరగడం వల్ల కొత్త పరిశ్రమలు, మౌలిక సదుపాయాలు మెరుగుపడి ఉద్యోగ అవకాశాలు పెరుగుతాయి.

సృష్టించబడిన సేవల ఎగుమతులు మరియు స్థిరమైన విదేశీ పెట్టుబడుల వల్ల భారతదేశం తన ఆర్థిక స్థితిని మెరుగుపరుచుకుంటోంది. విదేశీ నిల్వలు కొంచెం తగ్గినప్పటికీ, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ మాత్రం బలంగానే ఉందని ఆర్‌బీఐ నివేదిక చెబుతోంది.

భారత ప్రభుత్వానికి చెందిన బ్యూరో ఆఫ్ ఎనర్జీ ఎఫిషియన్సీ (BEE) తన 25వ ఆవిర్భావ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంది. ఈ సందర్భంగా కేంద్ర విద్యుత్ శాఖ మంత్రి మనోహర్ లాల్ గారు కొత్త లోగోను మరియు కొన్ని కీలక యాప్‌లను ప్రారంభించారు.

• న్యూఢిల్లీలో జరిగిన BEE 25వ వార్షికోత్సవంలో "BEE@25" ప్రత్యేక లోగోను ఆవిష్కరించారు. విద్యుత్ పొదుపును ఒక 'ఇంధనం'లా భావించి, దేశాభివృద్ధిలో భాగం చేయడమే ఈ వేడుక ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
• • • మనం కొనే ఏసీలు, ఫ్రిజ్‌లు, గీజర్ల మీద ఉండే 'స్టార్ లేబుల్' మీదున్న QR కోడ్‌ను ఈ యాప్‌తో స్కాన్ చేయవచ్చు.
    • దీనివల్ల ఆ పరికరం ఎంత విద్యుత్‌ను వాడుకుంటుంది, అది అసలైనదా కాదా అనే వివరాలు వినియోగదారులకు వెంటనే తెలుస్తాయి.
  • • పరిశ్రమలు మరియు సంస్థలు ఎంతవరకు పునరుత్పాదక ఇంధనాన్ని (సౌర, పవన శక్తి) వాడుతున్నాయో పర్యవేక్షించడానికి ఈ డిజిటల్ పోర్టల్‌ను తెచ్చారు. దీనివల్ల పారదర్శకత పెరుగుతుంది.
• • ఈ 25 ఏళ్ల ప్రయాణంలో భారత్ సాధించిన కొన్ని మైలురాళ్లను మంత్రి వివరించారు:
    • ఉద్గారాల తగ్గింపు: 2005తో పోలిస్తే దేశ ఉద్గారాల తీవ్రతను (Emissions Intensity) 36% తగ్గించగలిగాము.
    • శిలాజయేతర శక్తి: మన దేశ మొత్తం విద్యుత్ సామర్థ్యంలో 52% శిలాజయేతర ఇంధనాల (Non-fossil fuel) నుండే వస్తోంది. ఇది 2030 లక్ష్యం కంటే ముందే సాధించడం విశేషం.
    • ముఖ్య సూత్రం: "ఒక యూనిట్ విద్యుత్తును ఆదా చేయడం అంటే, ఒక యూనిట్ విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేయడంతో సమానం."
• • BEE గత 25 ఏళ్లుగా కింద పేర్కొన్న పథకాల ద్వారా విద్యుత్ పొదుపును ప్రోత్సహిస్తోంది:
    • PAT స్కీమ్: భారీ పరిశ్రమల్లో విద్యుత్ వాడకాన్ని తగ్గించడం.
      స్టాండర్డ్స్ & లేబులింగ్ (S&L): గృహోపకరణాలకు స్టార్ రేటింగ్ ఇవ్వడం.
    • కార్బన్ క్రెడిట్ ట్రేడింగ్: పర్యావరణానికి హాని కలిగించే ఉద్గారాలను తగ్గించే వ్యాపార విధానం.
• • ఏర్పాటు: ఎనర్జీ కన్జర్వేషన్ యాక్ట్, 2001 ప్రకారం దీనిని స్థాపించారు.
  • శాఖ: ఇది కేంద్ర విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేస్తుంది.

పరిశ్రమలు, భవనాలు, రవాణా మరియు గృహ పరికరాల్లో విద్యుత్ వృథాను అరికట్టడానికి నిబంధనలు రూపొందించడం.
BEE@25 లోగో ఆవిష్కరణ కేవలం ఒక వేడుక మాత్రమే కాదు, రాబోయే కాలంలో డేటా సెంటర్లు మరియు AI (కృత్రిమ మేధ) వంటి కొత్త రంగాల్లో కూడా విద్యుత్ పొదుపును పెంచే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది.

తమిళనాడులోని నామక్కల్ జిల్లాలో ఉన్న కొల్లి హిల్స్ (Kolli Hills) లో ఆ రాష్ట్రపు మొట్టమొదటి 'డార్క్ స్కై పార్క్' (Dark Sky Park) ప్రారంభమైంది. తమిళనాడు అటవీ శాఖ కొల్లి హిల్స్‌లోని అరియూర్ షోలా అటవీ ప్రాంతంలో ₹1 కోటి వ్యయంతో ఈ డార్క్ స్కై పార్క్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. కృత్రిమ వెలుతురు (లైట్ పొల్యూషన్) లేని చోట ఆకాశంలోని నక్షత్రాలను, గ్రహాలను స్పష్టంగా చూడటమే ఈ పార్క్ ప్రత్యేకత.

• • సాధారణంగా నగరాల్లో ఉండే వీధి దీపాలు, భవనాల వెలుతురు వల్ల రాత్రిపూట ఆకాశం స్పష్టంగా కనిపించదు. కానీ, ఈ పార్క్‌లో:
    • కృత్రిమ వెలుతురు ఉండదు: ఇక్కడ లైట్ పొల్యూషన్ చాలా తక్కువగా ఉంటుంది.
    • ఆకాశ దర్శనం: నక్షత్రాలు, చంద్రుడు మరియు గ్రహాలు కంటికి చాలా స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.
    • పర్యావరణం: ఇది కేవలం పర్యాటకానికే కాదు, వన్యప్రాణుల సహజ జీవనశైలిని కాపాడటానికి కూడా సహాయపడుతుంది.
• • స్థానం: నామక్కల్ జిల్లాలోని అరియూర్ షోలా అడవి.
  • వసతులు: ఇక్కడ మూడు అత్యాధునిక టెలిస్కోప్‌లను ఏర్పాటు చేశారు. వీటి ద్వారా నక్షత్రాలను వీక్షించవచ్చు.
  • సౌర శక్తి: పర్యావరణానికి హాని కలగకుండా ఉండటానికి ఇక్కడ పూర్తిగా సోలార్ ప్యానెల్స్ ద్వారా విద్యుత్తును అందిస్తారు.
  • నైట్ క్యాంపింగ్: నెలకు 2-3 సార్లు (ముఖ్యంగా అమావాస్య సమయంలో) రాత్రంతా ఆకాశాన్ని చూసేందుకు ప్రత్యేక క్యాంపులు నిర్వహిస్తారు.
  • వసతి: పర్యాటకులు ఉండటానికి 'ఆగయ గంగై' ఎకో-హట్స్ అందుబాటులో ఉన్నాయి.
• • ఆస్ట్రో-టూరిజం: ఖగోళ శాస్త్రంపై ఆసక్తి ఉన్న పర్యాటకులు మరియు విద్యార్థులకు ఇదొక గొప్ప అవకాశం.
  • అవగాహన: వెలుతురు కాలుష్యం (Light Pollution) వల్ల పర్యావరణానికి జరిగే నష్టంపై ప్రజల్లో అవగాహన కల్పిస్తారు.
  • స్థానిక ఉపాధి: ఈ పర్యాటక కేంద్రం వల్ల స్థానిక గిరిజన ప్రజలకు ఉపాధి అవకాశాలు లభిస్తాయి.

భారతదేశంలో ఇలాంటి డార్క్ స్కై పార్కులు చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి (ఉదాహరణకు లడఖ్‌లోని హాన్లే). ఇప్పుడు దక్షిణ భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా తమిళనాడులో ఇలాంటి పార్క్ రావడం ఖగోళ ప్రేమికులకు మంచి వార్త.

ప్రతి సంవత్సరం మార్చి 3న ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2026 ప్రపంచ (World Wildlife Day) వన్యప్రాణి దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు. 2026 సంవత్సరానికి గానూ ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) ఒక ప్రత్యేక ఇతివృత్తాన్ని (Theme) ప్రకటించింది.

• "ఔషధ మరియు సుగంధ మొక్కలు: ఆరోగ్యం, వారసత్వం మరియు జీవనోపాధిని కాపాడుకోవడం" (Medicinal and Aromatic Plants: Conserving Health, Heritage and Livelihoods).
• • మనం సాధారణంగా వన్యప్రాణులు అంటే కేవలం జంతువులనే అనుకుంటాం. కానీ ఈ ఏడాది మొక్కలపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టారు. ఎందుకంటే:
    • ఆరోగ్యం: ప్రపంచంలోని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో 70% నుండి 95% మంది ప్రజలు ఇప్పటికీ మొక్కల ఆధారిత సంప్రదాయ వైద్యంపైనే ఆధారపడుతున్నారు.
    • ఆర్థికం: గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని వేలాది కుటుంబాలకు ఈ మొక్కల సేకరణ మరియు అమ్మకం ద్వారానే ఉపాధి లభిస్తోంది.
    • వారసత్వం: మన పూర్వీకుల నుండి వస్తున్న ఆయుర్వేదం, యునాని వంటి వైద్య పద్ధతులు ఈ మొక్కలపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి.
• • ప్రారంభం: 1973 మార్చి 3న వన్యప్రాణుల రక్షణ కోసం అంతర్జాతీయ ఒప్పందం (CITES) జరిగింది. దానికి గుర్తుగా ప్రతి ఏటా ఈ రోజును జరుపుకుంటారు.
  • లక్ష్యం: అంతరించిపోతున్న జంతువులను, మొక్కలను కాపాడటం మరియు అడవుల నరికివేతను అరికట్టడం.
• • ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా వన్యప్రాణులు మరియు మొక్కలు ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సమస్యలు:
    • నివాస ప్రాంతాలు తగ్గడం: అడవులను నరికివేయడం వల్ల జంతువులకు ఇల్లు లేకుండా పోతోంది.
    • అక్రమ రవాణా: ఔషధాల కోసం మొక్కలను, చర్మం లేదా కొమ్ముల కోసం జంతువులను వేటాడటం.
    • వాతావరణ మార్పు: భూమి వేడెక్కడం వల్ల చాలా జాతులు అంతరించిపోయే స్థితికి చేరుకున్నాయి (ప్రస్తుతం 10 లక్షల జాతులు ప్రమాదంలో ఉన్నాయి).
• • ఆహారం: ప్రపంచంలోని 75% ప్రధాన ఆహార పంటలు పండాలంటే తేనెటీగలు వంటి పరాగసంపర్క కీటకాలు అవసరం.
  • జంతువుల స్థితి: భూమిపై ఉన్న క్షీరదాలలో కేవలం 4% మాత్రమే నిజమైన అడవి జంతువులు, మిగిలినవన్నీ పెంపుడు జంతువులు లేదా మనుషులు.
  • అడవులు: భూమిపై ఉన్న 80% జీవజాతులకు అడవులే ఆధారం.

వన్యప్రాణుల సంరక్షణ అంటే కేవలం అడవిని కాపాడటం కాదు, మన భవిష్యత్తును కాపాడుకోవడం. ఈ రోజున ప్రతి ఒక్కరూ ప్రకృతిని గౌరవించాలని, మొక్కలను నాటాలని మరియు పర్యావరణాన్ని కలుషితం చేయకూడదని ప్రతిజ్ఞ చేయాలి.

న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో ఫిబ్రవరి 16-21, 2026 వరకు జరిగిన 'ఇండియా AI ఇంపాక్ట్ సమ్మిట్ 2026' అంతర్జాతీయ కృత్రిమ మేధ (AI) రంగంలో ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టంగా నిలిచింది. ఈ సదస్సులో వెలువడిన ప్రధానాంశాలు మరియు సాధించిన విజయాలు..

• • సుమారు 6 లక్షల మంది ప్రత్యక్షంగా, 9 లక్షల మంది వర్చువల్ (ఆన్‌లైన్) పద్ధతిలో పాల్గొన్నారు.
  • 100కు పైగా దేశాలు మరియు 20 అంతర్జాతీయ సంస్థల భాగస్వామ్యం.
  • పెట్టుబడులు: AI మౌలిక సదుపాయాల కోసం 200 బిలియన్ డాలర్లకు (సుమారు ₹16 లక్షల కోట్లు) పైగా పెట్టుబడి ప్రకటనలు.
• • గిన్నిస్ రికార్డ్: "బాధ్యతాయుతమైన AI వినియోగం" (AI Responsibility) పై 24 గంటల్లో అత్యధికంగా 2.5 లక్షల ప్రతిజ్ఞలు (Pledges) స్వీకరించి భారత్ ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించింది.
  • GPU సామర్థ్యం: 'ఇండియా AI మిషన్' కింద ఇప్పటికే 38,000 GPUs (గ్రాఫిక్స్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు) అందుబాటులో ఉండగా, త్వరలో మరో 20,000 GPUs జోడించనున్నారు. ఇది దేశీయ AI పరిశోధనలకు వెన్నెముకగా మారుతుంది.
• • 92 దేశాలు మరియు అంతర్జాతీయ సంస్థలు 'న్యూఢిల్లీ ఫ్రాంటియర్ AI ఇంపాక్ట్ కమిట్‌మెంట్స్' కు మద్దతు తెలిపాయి.
  • రీస్కిల్లింగ్ (Reskilling): AI వల్ల మారే ఉద్యోగాలకు అనుగుణంగా 23 దేశాలు కలిసి కార్మికులకు కొత్త నైపుణ్యాలు నేర్పడానికి అంగీకరించాయి.
  • ఎక్విటబుల్ AI (Equitable AI): అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ (ILO) తో కలిసి AI పరివర్తనలో సమానత్వం కోసం 'ప్లేబుక్'ను విడుదల చేశారు.
  • AI ఫర్ సైన్స్: సైన్స్ సంస్థల కోసం ప్రత్యేకంగా 19 దేశాలతో కూడిన నెట్‌వర్క్ ప్రారంభమైంది.
• • ప్రపంచ దిగ్గజ సంస్థలు భారత్‌లో AI అభివృద్ధి కోసం భారీ పెట్టుబడులను ప్రకటించాయి:
    • రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్: 7 ఏళ్లలో AI ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ కోసం 110 బిలియన్ డాలర్లు.
    • అదానీ గ్రూప్: 2035 నాటికి 100 బిలియన్ డాలర్లు.
    • గూగుల్ (Sundar Pichai): విశాఖపట్నంలో 15 బిలియన్ డాలర్ల తో AI హబ్ ఏర్పాటు, 2 కోట్ల మంది ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు శిక్షణ.
    • టాటా గ్రూప్: OpenAI తో భాగస్వామ్యం ద్వారా AI డేటా సెంటర్ల ఏర్పాటు.
• • 850కి పైగా ప్రదర్శనలతో జరిగిన ఈ ఎక్స్‌పోలో ఒక ఆసక్తికరమైన పరికరం ఆకర్షణగా నిలిచింది:
    • భాషిణి (BHASHINI): వస్తువులను గుర్తించి, వాయిస్ క్వరీల ద్వారా బహుళ భాషల్లో సమాధానమిచ్చే ఒక 'ఓపెన్ సోర్స్ హ్యాండ్‌హెల్డ్ పరికరం'ను ప్రదర్శించారు. ఇది దివ్యాంగులకు మరియు గ్రామీణ ప్రాంతాల వారికి ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది.

20వ శతాబ్దంలో చమురు (Oil) ఏ విధంగానైతే దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థను శాసించిందో, 21వ శతాబ్దంలో మైక్రోచిప్స్ మరియు AI అదే పాత్రను పోషిస్తాయని ఈ సదస్సు నిరూపించింది. ఈ సదస్సు ద్వారా భారత్ 'బాధ్యతాయుతమైన AI'కి ప్రపంచ కేంద్రంగా ఎదిగింది.

భారతదేశం 2026, ఏప్రిల్ 16 నుండి రెండు రోజుల పాటు న్యూఢిల్లీలో 'భారత్ స్టీల్ 2026' (Bharat Steel 2026) గ్లోబల్ సదస్సును నిర్వహించనుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఉక్కు (Steel), మైనింగ్ (గనులు), సాంకేతిక మరియు వాణిజ్య రంగాల ప్రముఖులు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొంటారు.

• • భవిష్యత్తు ప్రణాళిక: రాబోయే తరానికి సరిపోయే అత్యాధునిక 'ఉక్కు వ్యవస్థ'ను నిర్మించడం.
  • గ్రీన్ స్టీల్ (Green Steel): పర్యావరణానికి హాని కలగకుండా, తక్కువ కాలుష్యంతో ఉక్కును ఎలా తయారు చేయాలో చర్చించడం.
  • టెక్నాలజీ: ఉక్కు తయారీలో కొత్త సాంకేతికతను (AI, డిజిటల్ ట్రాన్స్‌ఫర్మేషన్) ప్రవేశపెట్టడం.
  • గ్లోబల్ హబ్: ఉక్కు ఉత్పత్తిలో భారతదేశాన్ని ప్రపంచానికే ఒక కేంద్రంగా (Global Hub) మార్చడం.
• • పెరుగుతున్న డిమాండ్: దేశంలో రోడ్లు, రైల్వేలు, భవనాల నిర్మాణం వేగంగా పెరుగుతోంది. వీటన్నింటికీ ఉక్కు చాలా అవసరం.
  • ఆర్థికాభివృద్ధి: భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఉక్కు ఉత్పత్తిదారులలో ఒకటి. ఈ రంగం అభివృద్ధి చెందితే దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలోపేతం అవుతుంది.
  • పెట్టుబడులు: విదేశీ కంపెనీలు మన దేశంలో పెట్టుబడులు పెట్టడానికి మరియు కొత్త టెక్నాలజీని పంచుకోవడానికి ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా మారుతుంది.
• • క్లీనర్ ప్రొడక్షన్: బొగ్గు వాడకాన్ని తగ్గించి, ప్రత్యామ్నాయ ఇంధనాలతో ఉక్కు తయారు చేయడం.
  • మైనింగ్: ముడి సరుకు కోసం చేసే గనుల తవ్వకాల్లో పర్యావరణ నిబంధనలు పాటించడం.
  • పాలసీలు: ప్రభుత్వం మరియు పరిశ్రమల మధ్య సమన్వయం పెంచి, వ్యాపారానికి అనుకూలమైన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం.

భారత్ స్టీల్ 2026 సదస్సు కేవలం వ్యాపారం కోసం మాత్రమే కాదు, పర్యావరణాన్ని కాపాడుతూనే పారిశ్రామికంగా ఎలా ఎదగాలి అనేదానికి ఒక మార్గదర్శిగా నిలుస్తుంది.

2026, మార్చి 8వ తేదీన ఒడిశా, సంబల్‌పూర్‌లోని డెబ్రిఘర్ అభయారణ్యం(Debrigarh Wildlife Sanctuary) లో 'ఇండియన్ బైసన్ ఫెస్ట్' రెండవ ఎడిషన్ జరగనుంది. స్థానికంగా 'గాయల' అని పిలిచే అడవి దున్నల (Indian Bison/Gaur) సంరక్షణను ఉద్దేశించి ఈ పండుగను నిర్వహిస్తున్నారు.

• • ఇటీవల (జనవరి 2026) జరిగిన లెక్కల ప్రకారం, ఈ అభయారణ్యంలో అడవి దున్నల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది:
    • మొత్తం సంఖ్య: 848 (గతేడాది కంటే 190 పెరిగాయి).
  • ప్రత్యేకత: ఇందులో దాదాపు 30% (235) రెండేళ్ల లోపు ఉన్న పిల్లలే. ఇది ఇక్కడి అడవిలో జంతువులు ఆరోగ్యంగా వృద్ధి చెందుతున్నాయని నిరూపిస్తోంది.
  • ప్రాముఖ్యత: తూర్పు భారతదేశంలో అడవి దున్నల సంరక్షణకు డెబ్రిఘర్ ఇప్పుడు ఒక ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది.
• • ఈ రెండు రోజుల వేడుకలో పర్యాటకుల కోసం అద్భుతమైన కార్యక్రమాలు ఏర్పాటు చేశారు:
    • గౌర్ సఫారీ: అడవిలో బైసన్ల కదలికలను నేరుగా చూడటానికి గైడ్లతో కూడిన సఫారీ.
    • నైట్ క్యాంపింగ్: అడవిలో రాత్రిపూట బస చేసే అవకాశం.
    • నక్షత్రాల వీక్షణ (Stargazing): కాలుష్యం లేని ఆకాశంలో సప్తర్షి మండలం, ఓరియన్ వంటి నక్షత్రరాశులను చూడటం.
    • ట్రెకింగ్ మరియు క్రూయిజ్: అడవిలో నడక మరియు హీరాకుడ్ జలాల్లో బోటు ప్రయాణం.
    • బ్యాట్ ఐలాండ్ (Bat Island): 1,000 కంటే ఎక్కువ గబ్బిలాలు ఉండే ద్వీపాన్ని సందర్శించడం.
• • గుర్తింపు: ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఎద్దుల జాతి ఇది.
  • నివాసం: ఇవి గడ్డి భూములు మరియు నీటి వనరులు ఉన్న అడవుల్లో నివసించడానికి ఇష్టపడతాయి.
  • రక్షణ: ఇవి IUCN Red List లో 'Vulnerable' (ప్రమాద అంచున ఉన్నవి) జాబితాలో ఉన్నాయి. వేట మరియు అడవులు తగ్గడం వల్ల వీటి సంఖ్య తగ్గుతోంది.

ఈ 'బైసన్ ఫెస్ట్' ద్వారా వన్యప్రాణులపై అవగాహన పెంచడమే కాకుండా, ఎకో-టూరిజం (పర్యావరణ పర్యాటకం)ను ప్రోత్సహించి స్థానిక ప్రజలకు ఉపాధి కల్పించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మానవులకు మరియు వన్యప్రాణులకు మధ్య జరుగుతున్న ఘర్షణలను (Human-Wildlife Conflict) అరికట్టడానికి ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కళ్యాణ్ గారు 'ప్రాజెక్ట్ హనుమాన్' (Project HANUMAN)ను ప్రారంభించారు. అడవి జంతువులు జనావాసాల్లోకి రావడం వల్ల జరుగుతున్న ప్రాణ, ఆస్తి నష్టాలను తగ్గించడమే ఈ ప్రాజెక్ట్ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

• • ఇది కేవలం జంతువులను తరిమికొట్టే కార్యక్రమం కాదు, మానవులు మరియు జంతువులు పరస్పరం హాని చేసుకోకుండా కలిసి ఉండేలా (Coexistence) చేసే ఒక వ్యవస్థ.
• • రాపిడ్ రెస్పాన్స్ టీమ్స్ (RRT): అత్యవసర పరిస్థితుల్లో (ఉదాహరణకు పులి లేదా ఏనుగు గ్రామంలోకి వచ్చినప్పుడు) వెంటనే స్పందించడానికి ప్రత్యేక బృందాలను ఏర్పాటు చేస్తారు.
  • అత్యాధునిక సాంకేతికత: డ్రోన్లు, సెన్సార్లు మరియు కెమెరాల ద్వారా అడవి జంతువుల కదలికలను నిరంతరం గమనిస్తారు.
  • ముందస్తు హెచ్చరికలు: జంతువులు అడవి దాటి గ్రామాల్లోకి వచ్చే అవకాశం ఉంటే, గ్రామస్తులకు ముందే సమాచారం ఇచ్చే వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేస్తారు.
  • అవగాహన సదస్సులు: అడవికి దగ్గరగా ఉండే ప్రజలు జంతువులు ఎదురైనప్పుడు ఎలా ప్రవర్తించాలో నేర్పిస్తారు.
• • ఇటీవల కాలంలో ఏనుగులు, చిరుతపులులు, అడవి పందులు ఆహారం మరియు నీటి కోసం గ్రామాల్లోకి రావడం ఎక్కువైంది. దీనివల్ల:
    • పంట నష్టం: రైతులు పండించిన పంటలు నాశనం అవుతున్నాయి.
    • ప్రాణాపాయం: జంతువుల దాడిలో ప్రజలు, ప్రజల దాడిలో జంతువులు చనిపోతున్నాయి.
    • భయం: అటవీ ప్రాంత గ్రామాల్లో ప్రజలు భయాందోళనలతో గడుపుతున్నారు.
• • డేటా పర్యవేక్షణ: జంతువులు ఎక్కడి నుండి వస్తున్నాయి? ఏ సమయంలో వస్తున్నాయి? అనే వివరాలను సేకరించి, ఆ ప్రాంతాల్లో రక్షణ పెంచుతారు.
  • సరిహద్దు రక్షణ: అడవి అంచున కంచెలు వేయడం లేదా సహజమైన అడ్డంకులను ఏర్పాటు చేయడం.
  • పరిహారం: జంతువుల వల్ల నష్టం జరిగినప్పుడు బాధితులకు త్వరగా సహాయం అందేలా చూడటం.

"ప్రాజెక్ట్ హనుమాన్" ద్వారా అటవీ శాఖ మరియు ప్రజల మధ్య సమన్వయాన్ని పెంచి, అడవి జంతువుల ప్రాణాలను కాపాడుతూనే, ప్రజల రక్షణకు మొదటి ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. ఇది పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడటంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

రిలయన్స్ జియో(Jio Platforms) అంతర్జాతీయ వ్యాపార వ్యూహాలను నడిపించడానికి టెలికాం రంగ నిపుణుడు డాన్ బెయిలీ (Dan Bailey) ని నియమించారు. ఆయన లండన్ కేంద్రంగా పనిచేస్తూ, నేరుగా ఆకాష్ అంబానీ (ఛైర్మన్, రిలయన్స్ జియో) కి నివేదిస్తారు.

• • అనుభవం: టెలికాం మరియు ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ బ్యాంకింగ్ రంగాలలో ఈయనకు 35 ఏళ్లకు పైగా అనుభవం ఉంది.
  • మునుపటి బాధ్యతలు: ఆయన గతంలో డాయిష్ బ్యాంక్ (Deutsche Bank), మోర్గాన్ స్టాన్లీ మరియు హెచ్‌ఎస్‌బిసి (HSBC) వంటి ప్రముఖ అంతర్జాతీయ సంస్థల్లో కీలక పదవులు నిర్వహించారు.
  • ప్రత్యేకత: ప్రపంచవ్యాప్తంగా టెలికాం మరియు టెక్నాలజీ సంస్థల మధ్య ఒప్పందాలను కుదర్చడంలో ఆయనకు మంచి పట్టు ఉంది.
• • అంతర్జాతీయ విస్తరణ: భారతదేశంలో జియో సాధించిన విజయాన్ని ప్రపంచ దేశాలకు తీసుకెళ్లడం ఆయన ప్రధాన బాధ్యత.
  • వ్యూహకర్త: జియో యొక్క ఎగ్జిక్యూటివ్ కమిటీలో సభ్యునిగా ఉంటూ, సంస్థ యొక్క భవిష్యత్తు వ్యూహాలను రూపొందించడంలో సహాయపడతారు.
  • గ్లోబల్ హబ్: లండన్ కేంద్రంగా ఉంటూ అంతర్జాతీయ మార్కెట్లతో జియోకు అనుసంధానకర్తగా పనిచేస్తారు.
• • భారతదేశంలో 100 కోట్లకు పైగా ప్రజలకు డిజిటల్ సేవలను అందించే ప్లాట్‌ఫామ్స్‌ను జియో ఇప్పటికే నిర్మించింది. ఇప్పుడు ఆ సాంకేతికతను ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇతర దేశాల్లో కూడా ప్రవేశపెట్టాలని జియో లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దీనికోసం:
    • టెక్నాలజీ ఎగుమతి: భారతదేశంలో అభివృద్ధి చేసిన టెలికాం మౌలిక సదుపాయాలను ఇతర దేశాలకు అందించడం.
    • భాగస్వామ్యాలు: అంతర్జాతీయ సంస్థలతో వ్యూహాత్మక ఒప్పందాలు చేసుకోవడం.
    • గ్లోబల్ బ్రాండ్: జియోను ఒక గ్లోబల్ టెక్నాలజీ బ్రాండ్‌గా నిలబెట్టడం.

డాన్ బెయిలీ వంటి అనుభవజ్ఞుడైన వ్యక్తి జియోలో చేరడం వల్ల, భారత్ వెలుపల కూడా జియో తన ప్రభావాన్ని చూపే అవకాశం ఉంది. ఇది కేవలం ఒక టెలికాం కంపెనీగా కాకుండా, గ్లోబల్ టెక్నాలజీ దిగ్గజంగా ఎదగడానికి జియో వేస్తున్న పెద్ద అడుగు.

జమ్మూ కాశ్మీర్ జైళ్ల శాఖలో జరిగిన భారీ పరిపాలనా మార్పుల్లో భాగంగా, సబా షాల్‌ (Saba Shawl) ను శ్రీనగర్ సెంట్రల్ జైలు సూపరింటెండెంట్‌గా ప్రభుత్వం నియమించింది. అత్యంత కట్టుదిట్టమైన భద్రత ఉండే ఈ జైలుకు నాయకత్వం వహించనున్న తొలి కాశ్మీరీ మహిళగా ఆమె రికార్డు సృష్టించారు.

• • నేపథ్యం: ఆమె శ్రీనగర్‌లోని పీర్‌బాగ్ ప్రాంతానికి చెందినవారు.
  • చదువు: ఆమె సోషల్ వర్క్ (MSW)లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పూర్తి చేశారు.
  • కెరీర్ ప్రారంభం: ప్రభుత్వ సర్వీసులో చేరకముందు ఆమె సామాజిక సంస్కరణలు మరియు అట్టడుగు వర్గాల అభివృద్ధి కోసం 'సీనియర్ కమ్యూనిటీ డెవలప్‌మెంట్ కన్సల్టెంట్'గా పనిచేశారు.
  • విజయం: 2012లో జమ్మూ కాశ్మీర్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ (JKPSC) పరీక్షలో ఉత్తీర్ణత సాధించి, 'సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్ (జైళ్లు)' విభాగంలో ఓపెన్ మెరిట్ సాధించిన ఏకైక అభ్యర్థిగా నిలిచారు.
• • జైళ్ల శాఖలో చేరిన తర్వాత ఆమె వివిధ కీలక బాధ్యతలను నిర్వహించారు:
    • హెడ్‌క్వార్టర్స్: జైళ్ల ప్రధాన కార్యాలయంలో పరిపాలనా విధులు చూశారు.
    • ప్రజా సంబంధాలు: పబ్లిక్ రిలేషన్స్ ఆఫీసర్ (PRO)గా బాధ్యతలు నిర్వహించి, శాఖ శిక్షణ మరియు కమ్యూనికేషన్ వ్యవహారాలను పర్యవేక్షించారు.
    • స్టాఫ్ ఆఫీసర్: తాజాగా శ్రీనగర్ జైలు బాధ్యతలు చేపట్టే ముందు వరకు ఆమె జైళ్ల డైరెక్టర్ జనరల్ (DG Prisons) వద్ద స్టాఫ్ ఆఫీసర్‌గా పనిచేశారు.
• • మహిళా సాధికారత: కాశ్మీర్ వంటి సున్నిత ప్రాంతంలో, యూనిఫాం ధరించే అత్యున్నత రక్షణ విభాగాల్లో మహిళలకు ఇదొక గొప్ప అవకాశంగా భావిస్తున్నారు.
  • భద్రత: శ్రీనగర్ సెంట్రల్ జైలు అత్యంత సున్నితమైన మరియు హై-సెక్యూరిటీ కలిగిన జైలు. అటువంటి చోట ఒక మహిళా అధికారికి బాధ్యతలు అప్పగించడం ఆమె సామర్థ్యానికి నిదర్శనం.
  • సంస్కరణలు: ఆమెకు సోషల్ వర్క్ (సామాజిక పని)లో ఉన్న అనుభవం వల్ల, ఖైదీల పునరావాసం మరియు జైలు సంస్కరణల్లో ఆమె కీలక పాత్ర పోషించవచ్చని భావిస్తున్నారు.

సబా షాల్ నియామకం జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని ఎంతో మంది యువతులకు స్ఫూర్తిదాయకం. మహిళలు ఏ రంగంలోనైనా, ఎంతటి కఠినమైన బాధ్యతనైనా సమర్థవంతంగా నిర్వహించగలరని ఇది మరోసారి నిరూపించింది.

• అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(01.03.2026) తెలుగులో..

• అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(02.03.2026) తెలుగులో..

• ఇరాన్ సుప్రీమ్ లీడర్ ఖమేనీకి మనదేశంలో మూలాలు..ఏ రాష్ట్రంలోనో తెలుసా..?

• ఆదివారమే సెలవు ఎందుకో తెలుసా..వెనకున్న కథ ఇదే..!

• ఇప్పటికీ క్యాలెండర్ , టైమ్ అంటే ఏంటో తెలియని మనుషులు ఉన్నారని మీకు తెలుసా?

• ఇరాన్‌ vs ఇజ్రాయెల్..యుద్ధానికి అసలు కారణమిదే..!

☛Follow our YouTube Channel (Click Here)

☛ Follow our Facebook Page (Click Here)

☛ Follow our Instagram Page (Click Here)

☛ Join our WhatsApp Channel (Click Here)

☛ Join our Telegram Channel (Click Here)