• భారత రక్షణ రంగం స్వయం సమృద్ధి దిశగా మరో చారిత్రక మైలురాయిని అధిగమించింది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో (FY26) భారత్ రికార్డు స్థాయిలో ₹38,424 కోట్ల విలువైన రక్షణ పరికరాలను ఎగుమతి చేసింది.

• గత ఆర్థిక సంవత్సరం (₹23,622 కోట్లు) తో పోలిస్తే ఇది ఏకంగా 62.66% శాతం వృద్ధిని నమోదు చేయడం విశేషం.
• కేంద్ర ప్రభుత్వ విధానపరమైన సంస్కరణలు మరియు 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' ప్రోత్సాహంతో భారత్ ఇప్పుడు ప్రపంచ రక్షణ తయారీ కేంద్రంగా అవతరిస్తోంది.

ఈ ఏడాది గణాంకాలు భారత రక్షణ ఎగుమతుల వేగాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

• 2025-26 ఎగుమతులు: ₹38,424 కోట్లు.
• 2024-25 ఎగుమతులు: ₹23,622 కోట్లు.
• వృద్ధి రేటు: 62.66%.

ఒకప్పుడు రక్షణ పరికరాల కోసం ఇతర దేశాలపై ఆధారపడిన భారత్, ఇప్పుడు ప్రపంచ దేశాలకు పోటీగా ఎగుమతులు చేసే స్థాయికి ఎదగడం గమనార్హం.

• ఈ రికార్డు వృద్ధిలో రక్షణ రంగ ప్రభుత్వ సంస్థలు (DPSUs) కీలక పాత్ర పోషించాయి.
• ఎగుమతుల విలువ: ₹21,071 కోట్లు.
• వృద్ధి: గత ఏడాదితో పోలిస్తే 151% శాతం అద్భుతమైన వృద్ధిని కనబరిచాయి.
• మొత్తం వాటా: దేశీయ మొత్తం ఎగుమతుల్లో వీటి వాటా 54.84 శాతంగా ఉంది.

• ప్రభుత్వ సంస్థలతో పాటు ప్రైవేట్ కంపెనీలు కూడా తమ ఉనికిని చాటుకున్నాయి.
• ఎగుమతుల విలువ: ₹17,353 కోట్లు.
• వృద్ధి: దాదాపు 14% శాతం వృద్ధిని నమోదు చేశాయి.
• మొత్తం వాటా: ఎగుమతుల్లో ప్రైవేట్ రంగం 45.16 శాతం వాటాను కలిగి ఉంది.

• భారతదేశం ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా 80 కంటే ఎక్కువ దేశాలకు రక్షణ పరికరాలను ఎగుమతి చేస్తోంది. 'మేడ్ ఇన్ ఇండియా' ఉత్పత్తులపై అంతర్జాతీయంగా నమ్మకం పెరుగుతుండటంతో, ఎగుమతి చేసే కంపెనీల సంఖ్య కూడా 128 నుండి 145కి పెరిగింది. ఇది అంతర్జాతీయ రక్షణ సరఫరా వ్యవస్థలో (Global Defense Supply Chain) భారత్ యొక్క విశ్వసనీయతను చాటుతోంది.

• రికార్డు స్థాయి ఎగుమతులు: ₹38,424 కోట్లు (2025-26).
• వృద్ధి శాతం: 62.66%.
• ప్రధాన పాత్ర: ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు (151% వృద్ధి).
• ఎగుమతి దేశాలు: 80 కి పైగా దేశాలకు సరఫరా.
• లక్ష్యం: రక్షణ రంగంలో ఆత్మనిర్భరతను సాధించడం మరియు ప్రపంచ తయారీ కేంద్రంగా ఎదగడం.

• దేశంలో వ్యాపార నిర్వహణ (Ease of Doing Business), జీవన ప్రమాణాలను (Ease of Living) మెరుగుపరిచే లక్ష్యంతో రూపొందించిన 'జన్ విశ్వాస్ (నిబంధనల సవరణ) బిల్లు 2026' కు ఏప్రిల్ 1, 2026న లోక్‌సభ ఆమోదం తెలిపింది. చిన్నపాటి నేరాలను డీక్రిమినలైజ్ (నేర ముద్ర తొలగించడం) చేయడం మరియు కాలం చెల్లిన చట్టాలను హేతుబద్ధీకరించడం ఈ బిల్లు ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

• ఈ చారిత్రక సంస్కరణ ద్వారా పౌరులు, వ్యాపార సంస్థలపై ఉన్న చట్టపరమైన భారాన్ని తగ్గించనున్నారు.
• సవరణలు: 79 కేంద్ర చట్టాల్లోని సుమారు 784 నిబంధనలను సవరించారు.
• మంత్రిత్వ శాఖలు: మొత్తం 23 కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖల పరిధిలోని చట్టాలు ఈ సవరణల కిందకు వస్తాయి.
• డీక్రిమినలైజేషన్: దాదాపు 717 నిబంధనలను నేరాల జాబితా నుంచి తొలగించారు.
• సరళీకరణ: 67 నిబంధనలను పాలనాపరంగా సరళతరం చేశారు.

• చిన్నపాటి సాంకేతిక లోపాలు లేదా చిన్న తప్పులకు గతంలో ఉన్న జైలు శిక్ష వంటి క్రిమినల్ నిబంధనలను ఈ బిల్లు తొలగిస్తుంది. వాటి స్థానంలో,
• ఆర్థిక జరిమానాలు (Monetary Penalties) విధిస్తారు.
• సివిల్ లయబిలిటీస్ (Civil Liabilities) గా మారుస్తారు.
• దీనివల్ల కోర్టులపై భారం తగ్గడమే కాకుండా, చిన్న పరిశ్రమలు (MSMEs), స్టార్టప్‌లు అనవసరపు క్రిమినల్ కేసుల భయం లేకుండా వ్యాపారం చేసుకోగలవు.

• కేంద్ర వాణిజ్య శాఖ మంత్రి పీయూష్ గోయల్ ఈ బిల్లుపై స్పందిస్తూ.. ఇది 'మినిమమ్ గవర్నమెంట్ - మాగ్జిమమ్ గవర్నెన్స్' (కనిష్ట ప్రభుత్వం - గరిష్ట పాలన) దిశగా ఒక పెద్ద అడుగు అని పేర్కొన్నారు.
• నమ్మకం ఆధారిత పాలన: నియంత్రణలను తగ్గించి, పౌరులు మరియు ప్రభుత్వం మధ్య నమ్మకాన్ని పెంచడం దీని లక్ష్యం.
• పెట్టుబడులు: ఈ సంస్కరణల వల్ల అంతర్జాతీయ వ్యాపార ర్యాంకింగ్స్‌లో భారత్ స్థానం మెరుగుపడటంతో పాటు విదేశీ పెట్టుబడులు పెరిగే అవకాశం ఉంది.

• బిల్లు పేరు: జన్ విశ్వాస్ (నిబంధనల సవరణ) బిల్లు 2026.
• ఆమోదించిన తేదీ: ఏప్రిల్ 1, 2026 (లోక్‌సభ).
• మొత్తం చట్టాలు: 79 కేంద్ర చట్టాలు.
• మొత్తం సవరణలు: 784 నిబంధనలు.
• ప్రధాన లక్ష్యం: చిన్న తప్పులను నేరాల జాబితా నుండి తొలగించడం (Decriminalisation).
• ప్రయోజనం: ఎంఎస్ఎంఈ (MSME)లు మరియు కొత్త పారిశ్రామికవేత్తలకు చట్టపరమైన ఇబ్బందులు తొలగుతాయి.

• ఆడపిల్లల విద్యను ప్రోత్సహించడం, వారి ఆర్థిక భద్రతను నిర్ధారించడం లక్ష్యంగా ఢిల్లీ ప్రభుత్వం 'లఖ్‌పతి బిటియా యోజన' (Lakhpati Bitiya Yojana) ను అధికారికంగా ప్రారంభించింది. మార్చి 30, 2026న విడుదలైన గెజిట్ నోటిఫికేషన్ ప్రకారం, గతంలో ఉన్న 'లాడ్లీ పథకం' స్థానంలో ఈ కొత్త పథకాన్ని ముఖ్యమంత్రి రేఖా గుప్తా నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం తీసుకువచ్చింది.
• ఈ పథకం కింద అర్హులైన బాలికలకు పుట్టినప్పటి నుంచి గ్రాడ్యుయేషన్ వరకు విడతల వారీగా వడ్డీతో కలిపి సుమారు ₹1.20 లక్షల వరకు లబ్ధి చేకూరుతుంది.

• ఉన్నత విద్య: ఆడపిల్లలు పాఠశాల స్థాయి నుంచి కాలేజీ వరకు చదువు కొనసాగించేలా చూడటం.
• బాల్య వివాహాల నిరోధం: ఆర్థిక భరోసా కల్పించడం ద్వారా తక్కువ వయసులో పెళ్లిళ్లు చేయకుండా అడ్డుకోవడం.
• ఆర్థిక స్వావలంబన: మహిళా సాధికారతను పెంపొందించడం, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన కుటుంబాలకు అండగా నిలవడం.

• బాలికల విద్యా మైలురాళ్లను బట్టి ఈ నగదు పంపిణీ జరుగుతుంది.
• జననం: ₹11,000 తక్షణ సాయం.
• పాఠశాల విద్య: 1, 6, 9, 11 మరియు 12వ తరగతుల్లో చేరినప్పుడు ప్రతిసారి ₹5,000 చొప్పున అందుతుంది.
• డిప్లొమా: 1 ఏళ్ల డిప్లొమాకు ₹10,000.. 2-3 ఏళ్ల కోర్సులకు ₹20,000 సాయం.
• గ్రాడ్యుయేషన్: 4 ఏళ్ల డిగ్రీ పూర్తి చేస్తే ₹25,000 వరకు అందుతుంది.
• మొత్తం అసలు నగదు ₹61,000 కాగా, అది మెచ్యూరిటీ సమయానికి (18 లేదా 21 ఏళ్లకు) వడ్డీతో కలిపి ₹1.20 లక్షలకు చేరుతుంది.

• బాలిక తప్పనిసరిగా ఢిల్లీలో జన్మించి ఉండాలి.
• కనీసం 3 ఏళ్లుగా ఢిల్లీలో నివసిస్తూ ఉండాలి.
• కుటుంబ వార్షిక ఆదాయం ₹1.20 లక్షల కంటే తక్కువ ఉండాలి.
• ఒక కుటుంబంలో గరిష్టంగా ఇద్దరు ఆడపిల్లలకు మాత్రమే ఈ పథకం వర్తిస్తుంది.
• ఢిల్లీలోని గుర్తింపు పొందిన పాఠశాలల్లోనే చదువుకోవాలి.

• అర్హులు ఆన్‌లైన్ పోర్టల్ ద్వారా రిజిస్టర్ చేసుకోవాలి. జనన ధృవీకరణ పత్రం, నివాస ధృవీకరణ, ఆదాయ ధృవీకరణ మరియు పాఠశాల ప్రవేశ పత్రాలను సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. జిల్లా మహిళా మరియు శిశు అభివృద్ధి అధికారి ఈ దరఖాస్తులను పరిశీలించి ఆమోదిస్తారు.

• పథకం పేరు: లఖ్‌పతి బిటియా యోజన (Lakhpati Bitiya Yojana).
• రాష్ట్రం: ఢిల్లీ.
• బదలీ: గతంలో ఉన్న లాడ్లీ పథకం స్థానంలో దీనిని తెచ్చారు.
• మొత్తం లబ్ధి: వడ్డీతో కలిపి సుమారు ₹1.20 లక్షలు.
• నిబంధన: ఈ మొత్తాన్ని 12వ తరగతి పూర్తి చేసి, 18 ఏళ్లు నిండిన తర్వాతే విత్ డ్రా చేసుకోవచ్చు.
• ముఖ్య లక్ష్యం: ఆడపిల్లల అక్షరాస్యత రేటును పెంచడం, బాల్య వివాహాలను అరికట్టడం.

• విదేశీ విరాళాల (నియంత్రణ) చట్టం - 2010 (FCRA)ను మరింత కఠినతరం చేస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకువచ్చిన 'FCRA సవరణ బిల్లు 2026' పై పార్లమెంటులో చర్చ వాయిదా పడింది. మైనారిటీ విద్యాసంస్థలు, స్వచ్ఛంద సంస్థల (NGOs) నుంచి వ్యక్తమవుతున్న అభ్యంతరాల దృష్ట్యా ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.
• విదేశీ నిధుల వినియోగంలో పారదర్శకతను పెంచడం, జాతీయ భద్రతను కాపాడటం ఈ బిల్లు ప్రధాన లక్ష్యం.

• విదేశీ విరాళాలు పొందే సంస్థల రిజిస్ట్రేషన్ రద్దు అయినా లేదా గడువు ముగిసినా, ఆ నిధులను, ఆస్తులను ప్రభుత్వం ఎలా నియంత్రించాలో ఈ బిల్లు స్పష్టం చేస్తోంది.
• డెసిగ్నేటెడ్ అథారిటీ (Designated Authority): ఏదైనా సంస్థ రిజిస్ట్రేషన్ రద్దయితే, ఆ సంస్థకు చెందిన విదేశీ నిధులు మరియు ఆస్తులను పర్యవేక్షించడానికి ఒక ప్రత్యేక అధికారిని నియమించే అధికారం కేంద్రానికి ఉంటుంది.
• ఆస్తుల స్వాధీనం: రిజిస్ట్రేషన్ శాశ్వతంగా రద్దయిన పక్షంలో, ఆ సంస్థ ఆస్తులను ప్రభుత్వ శాఖలకు బదిలీ చేయడం లేదా విక్రయించి ఆ సొమ్మును భారత సంచిత నిధి (Consolidated Fund of India) కి జమ చేసే అవకాశం ఉంటుంది.
• ఆరాధనా స్థలాలు: మతపరమైన ప్రార్థనా స్థలాల విషయంలో, వాటి నిర్వహణను ప్రభుత్వం సూచించిన వ్యక్తికి అప్పగిస్తారు. అయితే ఆ స్థలం యొక్క మతపరమైన స్వభావాన్ని దెబ్బతీయకుండా చూడాలని బిల్లు పేర్కొంది.
• వార్తా సంస్థలపై ఆంక్షలు: కేవలం సంస్థలే కాకుండా, వార్తా సేకరణ లేదా ప్రసారాలలో నిమగ్నమైన ఏ వ్యక్తైనా విదేశీ సాయం పొందకుండా నిషేధాన్ని ఈ బిల్లు విస్తరించింది.

• విదేశీ నిధులు దేశ అంతర్గత భద్రతకు, శాంతిభద్రతలకు విఘాతం కలిగించకుండా చూడటం ఈ చట్టం యొక్క ప్రాథమిక లక్ష్యం. రిజిస్ట్రేషన్ పునరుద్ధరణ (Renewal) చేసుకోని సంస్థల విదేశీ ఆస్తులు దుర్వినియోగం కాకుండా ప్రభుత్వం ఈ కఠిన నిబంధనలను ప్రతిపాదించింది.

• బిల్లు పేరు: విదేశీ విరాళాల (నియంత్రణ) సవరణ బిల్లు 2026 (FCRA Amendment Bill 2026).
• ప్రధాన చట్టం: FCRA, 2010.
• నిర్వహణ: విదేశీ ఆస్తుల పర్యవేక్షణకు 'డెసిగ్నేటెడ్ అథారిటీ' నియామకం.
• నిధి: ఆస్తుల విక్రయ నిధులు 'భారత సంచిత నిధి'కి చేరుతాయి.
• నేపథ్యం: దేశ ప్రయోజనాలకు విఘాతం కలిగించే విదేశీ నిధుల ప్రవాహాన్ని అడ్డుకోవడం.

• పశ్చిమాసియా (West Asia) లో రోజురోజుకూ పెరుగుతున్న యుద్ధ ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన కేబినెట్ కమిటీ ఆన్ సెక్యూరిటీ (CCS) రెండోసారి ప్రత్యేక సమావేశాన్ని నిర్వహించింది. దేశ భద్రత, అంతర్జాతీయ పరిణామాలు, ముంచుకొస్తున్న సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి అవసరమైన వ్యూహాలపై ఈ సమావేశంలో సుదీర్ఘంగా చర్చించారు.

• ఇది భారతదేశ జాతీయ భద్రత, రక్షణ వ్యయాలు మరియు విదేశీ వ్యవహారాలకు సంబంధించి నిర్ణయాలు తీసుకునే అత్యున్నత స్థాయి విభాగం. కేంద్ర కేబినెట్ లోని అత్యంత కీలకమైన మంత్రులు ఇందులో సభ్యులుగా ఉంటారు.
• అధ్యక్షుడు: భారత ప్రధాన మంత్రి.
• సభ్యులు: రక్షణ మంత్రి, హోం మంత్రి, విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రి, ఆర్థిక మంత్రి.

• సంక్షోభ నిర్వహణ: అంతర్జాతీయ యుద్ధ వాతావరణం వల్ల భారత ప్రయోజనాలకు కలగబోయే నష్టాన్ని అంచనా వేయడం, అప్రమత్తంగా ఉండటం.
• సరఫరా గొలుసు భద్రత (Supply Chain): ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెలకొన్న అస్థిరత వల్ల ఎల్‌పిజి (LPG), ఎల్‌ఎన్‌జి (LNG), ఎరువుల సరఫరాకు ఆటంకం కలగకుండా చూడటం.
• ఆర్థిక ప్రభావం: వ్యవసాయం, షిప్పింగ్, ఏవియేషన్ మరియు ఎంఎస్ఎంఈ (MSME) రంగాలపై పడే ప్రభావాన్ని తగ్గించడానికి అవసరమైన చర్యలు తీసుకోవడం.
• రక్షణ సన్నద్ధత: భారత సాయుధ దళాలకు అవసరమైన అత్యాధునిక రక్షణ పరికరాల కొనుగోలు మరియు వ్యూహాత్మక సన్నద్ధతను సమీక్షించడం.
• సమాచార ప్రవాహం: సంక్షోభ సమయాల్లో తప్పుడు వార్తలు, వదంతులు వ్యాపించకుండా అధికారిక మరియు ఖచ్చితమైన సమాచారాన్ని ప్రజలకు చేరవేయడం.

• దేశీయంగా ఇంధన ధరల స్థిరత్వం, నిత్యావసర వస్తువుల సరఫరా మరియు అంతర్గత భద్రత (ఉగ్రవాదం, తిరుగుబాట్లు) వంటి సున్నితమైన అంశాలపై వేగవంతమైన మరియు సమన్వయంతో కూడిన నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో CCS కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

• కమిటీ పేరు: కేబినెట్ కమిటీ ఆన్ సెక్యూరిటీ (CCS).
• చైర్మన్: ప్రధాన మంత్రి.
• ముఖ్య సభ్యులు: రక్షణ, హోం, విదేశీ వ్యవహారాల మరియు ఆర్థిక మంత్రులు.
• తాజా సందర్భం: పశ్చిమాసియా సంక్షోభంపై సమీక్ష.
• విధులు: దేశ భద్రత, రక్షణ కొనుగోళ్లు మరియు వ్యూహాత్మక విదేశీ వ్యవహారాలపై తుది నిర్ణయం తీసుకోవడం.
• ముఖ్య లక్ష్యం: అంతర్జాతీయ ఉద్రిక్తతల వల్ల దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు భద్రతకు ముప్పు కలగకుండా చూడటం.

• ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ఇసుక శిల్పి (Sand Artist) సుదర్శన్ పట్నాయక్ భారత జనగణన (Census 2027) బ్రాండ్ అంబాసిడర్‌గా నియమితులయ్యారు. దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహించనున్న ఈ భారీ కార్యక్రమంలో ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచేందుకు కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.
• తన అద్భుతమైన ఇసుక కళాఖండాల ద్వారా సామాజిక అంశాలపై అవగాహన కల్పించే పట్నాయక్, ఇప్పుడు ప్రతి పౌరుడు జనగణనలో పాల్గొనేలా చైతన్యపరచనున్నారు.