నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్లో భాగంగా భారతదేశం గ్రీన్ అమ్మోనియా & గ్రీన్ మిథనాల్ కోసం ప్రమాణాలను (Standards) ప్రకటించింది. పర్యావరణానికి మేలు చేసే స్వచ్ఛమైన ఇంధనాలను ప్రోత్సహించడానికి భారత ప్రభుత్వం గ్రీన్ అమ్మోనియా & గ్రీన్ మిథనాల్ ఉత్పత్తికి సంబంధించిన అధికారిక నిబంధనలను విడుదల చేసింది.
- గ్రీన్ అమ్మోనియా: సౌర లేదా పవన శక్తి వంటి పునరుత్పాదక ఇంధనాల ద్వారా తయారైన 'గ్రీన్ హైడ్రోజన్'ను ఉపయోగించి దీనిని తయారు చేస్తారు. ఇది ఎరువుల పరిశ్రమలో & ఇంధన నిల్వకు ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది.
- గ్రీన్ మిథనాల్: గ్రీన్ హైడ్రోజన్కు, గాలి నుండి సేకరించిన కార్బన్ డయాక్సైడ్ను కలిపి దీనిని తయారు చేస్తారు. ఇది ఓడలు (Shipping), రసాయన పరిశ్రమలు & విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో తక్కువ కార్బన్ విడుదల చేసే ఇంధనంగా ఉపయోగపడుతుంది.
- ఏ ఇంధనాన్ని 'గ్రీన్' అని పిలవాలి అనేదానికి ప్రభుత్వం స్పష్టమైన నియమాలను ఇచ్చింది. దీనివల్ల కంపెనీలు మోసపూరిత ప్రకటనలు చేయడానికి వీలుండదు.
- సరైన నిబంధనలు ఉండటం వల్ల విదేశీ కంపెనీలు భారతదేశంలో ఈ స్వచ్ఛ ఇంధన రంగంలో పెట్టుబడులు పెట్టడానికి ముందుకు వస్తాయి.
- ఈ చర్య ద్వారా గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి & ఎగుమతిలో భారతదేశాన్ని ప్రపంచ కేంద్రంగా మార్చడం ప్రభుత్వ లక్ష్యం.
- శిలాజ ఇంధనాల తగ్గింపు: పెట్రోల్, డీజిల్ వంటి శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం.
- పర్యావరణ రక్షణ: గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల ఉద్గారాలను తగ్గించి వాతావరణ మార్పులను అరికట్టడం.
- ఉపాధి: కొత్త గ్రీన్ పరిశ్రమల స్థాపన ద్వారా వేలాది మందికి ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించడం.
- రంగాలు: ముఖ్యంగా భారీ పరిశ్రమలు, రవాణా & షిప్పింగ్ రంగాలలో ఈ ఇంధనాల వాడకాన్ని పెంచడం.
- ఈ మిషన్ వల్ల భారతదేశ ఇంధన భద్రత పెరుగుతుంది & పారిశ్రామికంగా దేశం ప్రపంచ దేశాలతో పోటీ పడగలుగుతుంది. ఇది 2070 నాటికి 'నెట్ జీరో' (Net Zero) లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడంలో భారత్కు కీలకమైన అడుగు.
భారత అటవీ సర్వే సంస్థ (Forest Survey of India - FSI), అటవీ నరికివేతను పసిగట్టే తన **'అనావరణ్-డెఫారెస్టేషన్ అలర్ట్ సిస్టమ్'**ను ఇటీవల నిలిపివేసింది.
- ఇది జనవరి 2024 నుండి పనిచేస్తోంది.
- ఇది శాటిలైట్ డేటా & మెషిన్ లెర్నింగ్ సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తుంది.
- అడవులు ఎక్కడ నరికివేతకు గురవుతున్నాయో గుర్తించి, ప్రతి 15 రోజులకు ఒకసారి రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు అలర్ట్లు (హెచ్చరికలు) పంపుతుంది. దీనివల్ల అధికారులు వెంటనే క్షేత్రస్థాయిలో తనిఖీలు చేయడానికి వీలవుతుంది.
- ఇది గూగుల్ ఎర్త్ ఇంజిన్ (GEE) ప్లాట్ఫారమ్పై ఆధారపడి పనిచేస్తుంది.
- దీని కోసం సెంటినెల్-2 (Sentinel-2) శాటిలైట్ చిత్రాలను వాడుతారు.
- మబ్బులు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు లేదా వర్షాకాలంలో కూడా స్పష్టమైన సమాచారం కోసం సెంటినెల్-1 సింథటిక్ ఎపర్చర్ రాడార్ (SAR) డేటాను కూడా కలిపి ఉపయోగిస్తారు.
- మంత్రిత్వ శాఖ: ఇది కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ & వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది.
- ఏర్పాటు: దీనిని జూన్ 1, 1981న స్థాపించారు. (గతంలో ఉన్న PISFR అనే ప్రాజెక్ట్ స్థానంలో ఇది వచ్చింది).
- బాధ్యతలు: దేశంలోని అటవీ సంపదను క్రమం తప్పకుండా అంచనా వేయడం & పర్యవేక్షించడం దీని ప్రధాన పని. అదనంగా శిక్షణ & పరిశోధనలు కూడా చేస్తుంది.
- నివేదికలు: 1987 నుండి ప్రతి రెండేళ్లకు ఒకసారి 'స్టేట్ ఆఫ్ ఫారెస్ట్ రిపోర్ట్' (State of Forest Report) ను విడుదల చేస్తుంది. రిమోట్ సెన్సింగ్ శాటిలైట్ డేటా ద్వారా ఈ నివేదికను రూపొందిస్తారు.
మార్చి 11 నుండి 13 వరకు ఢిల్లీలో రెండవ ఎడిషన్ వరల్డ్ పారా అథ్లెటిక్స్ గ్రాండ్ ప్రి(World Para Athletics Grand Prix 2026) జరగనుంది. ఎనిమిది దేశాలకు చెందిన సుమారు 257 మంది అథ్లెట్లు ఈ పోటీల్లో పాల్గొనబోతున్నారు.
- పాల్గొంటున్న దేశాలు: భారత్, రష్యా, నేపాల్, భూటాన్, హాంగ్ కాంగ్, సెర్బియా, బోస్నియా & ఈజిప్ట్.
- భారత ప్రాతినిధ్యం: భారత్ నుండి అత్యధికంగా 219 మంది అథ్లెట్లు ఈ పోటీల్లో తలపడుతున్నారు. ఇది దేశంలో పారా స్పోర్ట్స్కు పెరుగుతున్న ఆదరణకు నిదర్శనం.
- ప్రముఖ క్రీడాకారులు: పారా ఒలింపిక్ విజేతలు మరియప్పన్ తంగవేలు, ప్రపంచ రికార్డు హోల్డర్ సుమిత్ అంతిల్, ప్రవీణ్ కుమార్, ప్రీతి పాల్ వంటి స్టార్ అథ్లెట్లు ఈ టోర్నీలో ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలవనున్నారు.
- ఈ టోర్నీలో 74 అంతర్జాతీయ క్లాసిఫికేషన్ స్లాట్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
- పారా క్రీడల్లో అథ్లెట్లు ఏ కేటగిరీలో పోటీ పడాలో నిర్ణయించడానికి ఈ క్లాసిఫికేషన్ చాలా ముఖ్యం.
- ఇందులో శారీరక వైకల్యం (39), దృష్టి లోపం (29), & మేధోపరమైన వైకల్యం (6) ఉన్న అథ్లెట్లకు క్లాసిఫికేషన్ పొందే అవకాశం ఉంది. దీనివల్ల మన భారతీయ క్రీడాకారులు భవిష్యత్తులో అంతర్జాతీయ పోటీల్లో పాల్గొనడానికి సులభమవుతుంది.
- 2025లో జరిగిన మొదటి ఎడిషన్లో భారత్ అద్భుత ప్రదర్శన చేసింది.
- మెడల్స్: భారత్ మొత్తం 134 పతకాలను సాధించింది (45 బంగారం, 40 వెండి, 49 కాంస్యం).
- పతకాల పట్టికలో భారత్ ప్రథమ స్థానంలో నిలిచి తన సత్తా చాటింది.
- ఈ గ్రాండ్ ప్రి ద్వారా భారత పారా అథ్లెట్లకు అంతర్జాతీయ స్థాయి అనుభవం లభిస్తుంది. అంతేకాకుండా, సొంత దేశంలోనే అంతర్జాతీయ సర్టిఫికేషన్ పొందే అవకాశం ఉండటం వల్ల అథ్లెట్లకు ఖర్చు & సమయం ఆదా అవుతాయి.
భారత సాయుధ దళాల బృందం ప్రస్తుతం సీషెల్స్ రక్షణ దళాలతో (SDF) కలిసి 11వ ఎడిషన్ 'లమితియే-2026' విన్యాసాల్లో పాల్గొంటోంది. ఈ విన్యాసాలు సీషెల్స్ దేశంలో జరుగుతున్నాయి. భారత్ & సీషెల్స్ (Seychelles) దేశాల మధ్య జరుగుతున్నాయి.
- 'లమితియే' అంటే క్రియోల్ (Creole) భాషలో 'స్నేహం' అని అర్థం.
- ఇది 2001 నుండి సీషెల్స్లో జరుగుతున్న ద్వైవార్షిక (ప్రతి రెండేళ్లకు ఒకసారి) శిక్షణ కార్యక్రమం.
- భారత్ & సీషెల్స్ మధ్య జరిగే సంయుక్త విన్యాసం.
- పాల్గొంటున్న దళాలు: ఇందులో భారత ఆర్మీలోని అస్సాం రెజిమెంట్, భారత నౌకాదళం (INS త్రికాంత్ ద్వారా), & భారత వైమానిక దళం (C-130 విమానం ద్వారా) పాల్గొంటున్నాయి.
- భారత సాయుధ దళాలకు చెందిన మూడు విభాగాలు (ఆర్మీ, నేవీ, ఎయిర్ఫోర్స్) ఈసారి పాల్గొనడం ఒక ప్రత్యేకత.
- లక్ష్యం: సెమీ-అర్బన్ (పట్టణ ప్రాంతాలకు సమీపంలో) వాతావరణంలో కార్యకలాపాలు నిర్వహించడం, శాంతి పరిరక్షణ చర్యల్లో రెండు దేశాల మధ్య సమన్వయాన్ని పెంపొందించడం.
- శిక్షణ అంశాలు: * తీవ్రవాద లేదా ఇతర ప్రమాదాలను ఎదుర్కోవడానికి వ్యూహాత్మక డ్రిల్స్ నిర్వహించడం.
- కొత్త తరం సాంకేతికత & పరికరాలను ఉపయోగించడం.
- ఫీల్డ్ ట్రైనింగ్, చర్చలు, కేస్ స్టడీస్ & ఉపన్యాసాల ద్వారా అనుభవాన్ని పంచుకోవడం.
భారత్ & న్యూజిలాండ్ దేశాల మధ్య క్రీడా సంబంధాలు మొదలై 2026 నాటికి 100 ఏళ్లు పూర్తవుతున్న సందర్భంగా, రెండు దేశాలు కలిసి ఒక భారీ క్రీడా భాగస్వామ్యాన్ని (Sports Partnership) ప్రకటించాయి. కేంద్ర క్రీడల శాఖ మంత్రి మన్సుఖ్ మాండవీయ, న్యూజిలాండ్ ప్రతినిధి బృందంతో న్యూఢిల్లీలో సమావేశమయ్యారు. ఈ సందర్భంగా 'భారత్-న్యూజిలాండ్ సెంటెనరీ స్పోర్ట్స్ కోఆపరేషన్ ప్రోగ్రామ్ 2026' ను ప్రారంభించే అంశంపై చర్చించారు.
- ఈ రెండు దేశాల మధ్య క్రీడా బంధం 1926లో ప్రారంభమైంది. అప్పట్లో భారత ఆర్మీ హాకీ జట్టు మొదటిసారిగా న్యూజిలాండ్లో పర్యటించింది.
- 2026 నాటికి ఈ చారిత్రక ప్రయాణానికి 100 ఏళ్లు నిండుతాయి.
- న్యూజిలాండ్కు మంచి పట్టు ఉన్న & భారత్లో ఎదుగుతున్న కొన్ని క్రీడలను ఈ భాగస్వామ్యం కోసం ఎంపిక చేశారు. అవి:
- రగ్బీ, రోయింగ్ (Rowing), కానోయింగ్ (Canoeing), సెయిలింగ్, అథ్లెటిక్స్ & సైక్లింగ్.
- క్రీడా & సాంస్కృతిక వారోత్సవాలు: రెండు దేశాల్లోని వివిధ నగరాల్లో 'స్పోర్ట్స్ అండ్ కల్చర్ వీక్' నిర్వహించాలని నిర్ణయించారు. దీనివల్ల ఇరు దేశాల అథ్లెట్లు, కోచ్లు ఒకరి అనుభవాలను మరొకరు పంచుకోవచ్చు.
- క్రీడాకారుల నైపుణ్యాన్ని పెంచేందుకు ఉమ్మడి శిక్షణ శిబిరాలు (Joint Training) ఏర్పాటు చేస్తారు.
- న్యూజిలాండ్ తరపున క్రీడల మంత్రి క్రిస్ బిషప్, మాజీ అంతర్జాతీయ క్రికెటర్ రాస్ టేలర్ ఈ సమావేశంలో పాల్గొన్నారు.
- భారత్ తరపున స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (SAI) & ఇండియన్ ఒలింపిక్ అసోసియేషన్ ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.
- క్రికెట్ మాత్రమే కాకుండా ఇతర ఒలింపిక్ క్రీడల్లో కూడా భారత్ & న్యూజిలాండ్ మధ్య స్నేహం పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా రోయింగ్ & రగ్బీ వంటి క్రీడల్లో న్యూజిలాండ్ నైపుణ్యం భారతీయ క్రీడాకారులకు ఎంతో సహాయపడుతుంది.
భారత జాతీయ రహదారుల వెంబడి ఎంత మేర పచ్చదనం ఉందో శాస్త్రీయంగా లెక్కించేందుకు NHAI తొలి 'నేషనల్ హైవేస్ గ్రీన్ కవర్ ఇండెక్స్' (NH-GCI) ' నివేదికను విడుదల చేసింది.
- ఎవరి చొరవ?: ఇది NHAI చేపట్టిన ఒక ముఖ్యమైన కార్యక్రమం.
- సహకారం: దీనిని ఇస్రో (ISRO) పరిధిలోని నేషనల్ రిమోట్ సెన్సింగ్ సెంటర్ (NRSC) సమన్వయంతో రూపొందించారు.
- ముఖ్య ఉద్దేశ్యం: అధునాతన ఉపగ్రహ (Space-based) సాంకేతికతను ఉపయోగించి, జాతీయ రహదారుల పక్కన & మధ్యలో (Median) ఉన్న పచ్చదనాన్ని ఖచ్చితంగా కొలవడం.
- క్లోరోఫిల్ గుర్తింపు: హై-రెజల్యూషన్ శాటిలైట్ సెన్సార్ల ద్వారా మొక్కలలోని 'క్లోరోఫిల్' (పత్రహరితం) స్థాయిని బట్టి పచ్చదనాన్ని గుర్తిస్తారు.
- NDVI సాంకేతికత: శాటిలైట్ చిత్రాల ద్వారా నార్మలైజ్డ్ డిఫరెన్స్ వెజిటేషన్ ఇండెక్స్ (NDVI) అనే పద్ధతిని ఉపయోగించి ప్రతి ఒక కిలోమీటరు రహదారి విభాగాన్ని విశ్లేషిస్తారు.
- కొలమానం: రోడ్డుకు ఇరువైపులా & రోడ్డు మధ్యలో (వీలైన చోట) ఉన్న మొక్కలు ఎంత శాతం భూమిని కవర్ చేస్తున్నాయో ఇది లెక్కిస్తుంది.
- పరిధి: జూలై-డిసెంబర్ 2024 కాలానికి గాను, 24 రాష్ట్రాల్లోని సుమారు 30,000 కిలోమీటర్ల జాతీయ రహదారులను ఈ నివేదికలో కవర్ చేశారు.
- పారదర్శకత: ఇది తక్కువ ఖర్చుతో, తక్కువ సమయంలో పచ్చదనాన్ని అంచనా వేయడానికి ఒక నమ్మకమైన మార్గం.
- పోలిక & ర్యాంకింగ్: వివిధ రాష్ట్రాలు లేదా రహదారుల మధ్య పచ్చదనాన్ని పోల్చడానికి & తక్కువ పచ్చదనం ఉన్న చోట మరిన్ని మొక్కలు నాటడానికి (Targeted Interventions) ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
- నిర్వహణ: అటవీ పెంపకం & రహదారి పక్కన తోటల నిర్వహణను మెరుగుపరచడానికి ఇది అధికారులకు సహాయపడుతుంది.
మిజోరం శాసనసభ ఇటీవల మిజో భాషను భారత రాజ్యాంగంలోని 8వ షెడ్యూల్లో చేర్చాలని ఏకగ్రీవంగా తీర్మానం చేసింది. మిజోరం విద్యాశాఖ మంత్రి వన్లాల్లానా ప్రవేశపెట్టిన ఈ తీర్మానానికి అసెంబ్లీలోని సభ్యులందరూ మద్దతు తెలిపారు. తమ మాతృభాషకు జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు లభించాలని మిజోరం ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.
- మిజోరం ముఖ్యమంత్రి లాల్దుహోమా మాట్లాడుతూ.. మిజో భాషా అభివృద్ధి బోర్డు (MLDB) చేసిన కృషిని అభినందించారు.
- ST హోదాపై స్పష్టత: ఈ భాషను 8వ షెడ్యూల్లో చేరిస్తే మిజో ప్రజల షెడ్యూల్డ్ తెగ (ST) హోదా పోతుందేమోనని కొందరు సభ్యులు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. అయితే, 1950 షెడ్యూల్డ్ ట్రైబ్ ఆర్డర్ ప్రకారం లభించిన ఆ హోదాకు ఎటువంటి ప్రమాదం ఉండదని ముఖ్యమంత్రి స్పష్టం చేశారు.
- 6వ షెడ్యూల్ ప్రతిపాదన: మేఘాలయ తరహాలోనే మొత్తం మిజోరం రాష్ట్రం అంతటినీ రాజ్యాంగంలోని 6వ షెడ్యూల్ పరిధిలోకి (Scheduled Area) తీసుకువచ్చే అంశాన్ని కూడా పరిశీలిస్తున్నట్లు ముఖ్యమంత్రి తెలిపారు. దీనివల్ల స్థానిక పాలన & గిరిజన సంస్కృతికి మరింత రక్షణ లభిస్తుంది.
- ప్రస్తుతం భారత రాజ్యాంగం 22 భాషలను గుర్తించింది. మిజో భాష 23వ భాషగా చేరే అవకాశం ఉంటుంది.
- ఈ భాషా అభివృద్ధికి కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి నిధులు & పరిశోధనలకు మద్దతు లభిస్తుంది.
- యూపీఎస్సీ (UPSC) వంటి జాతీయ స్థాయి పోటీ పరీక్షలను మిజో భాషలో రాసే అవకాశం కలుగుతుంది.
- అనువాద కార్యక్రమాలు & విద్యాపరమైన పరిశోధనలు మెరుగుపడతాయి.
- ప్రస్తుతం ఇందులో అస్సామీ, బెంగాలీ, గుజరాతీ, హిందీ, కన్నడ, కాశ్మీరీ, కొంకణి, మలయాళం, మణిపురి, మరాఠీ, నేపాలీ, ఒరియా, పంజాబీ, సంస్కృతం, సింధీ, తమిళం, తెలుగు, ఉర్దూ, బోడో, సంతాలీ, మైథిలి & డోగ్రీ భాషలు ఉన్నాయి.
ఎల్నినో (El Niño) ప్రభావం వల్ల మలావీలో తీవ్రమైన కరువు ఏర్పడింది. ఆ దేశ ఆహార భద్రతకు మద్దతుగా భారత్ ఇటీవల 1,000 మెట్రిక్ టన్నుల బియ్యాన్ని సహాయంగా పంపింది.
- ఇది ఆగ్నేయ ఆఫ్రికాలోని ఒక ల్యాండ్లాక్డ్ (చుట్టూ భూమి ఉన్న, సముద్ర తీరం లేని) దేశం.
- సరిహద్దు దేశాలు: దీనికి తూర్పు, దక్షిణ & నైరుతి దిశలో మొజాంబిక్, ఉత్తర & ఈశాన్యంలో టాంజానియా, పశ్చిమాన జాంబియా దేశాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
- రాజధాని: లిలోంగ్వే (Lilongwe).
- ఇది తూర్పు ఆఫ్రికా రిఫ్ట్ వ్యాలీ (Rift Valley) వెంట ఒక ఇరుకైన, వంగిన భూభాగంలో ఉంది.
- ప్రధాన సరస్సు: లేక్ న్యాసా (Lake Nyasa) - దీనిని మలావీలో 'లేక్ మలావీ' అని పిలుస్తారు. ఇది దేశ మొత్తం వైశాల్యంలో ఐదో వంతు కంటే ఎక్కువ భాగం ఆక్రమించి ఉంది.
- నదులు: షైర్ (Shire), రుకురు, ద్వాంగ్వా, లిలోంగ్వే & బువా ప్రధానమైనవి.
- పీఠభూములు: నైకా పీఠభూమి (Nyika Plateau) & షైర్ హైలాండ్స్ ముఖ్యమైనవి.
- అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం: ములాంజే పర్వతం దగ్గర ఉన్న సపిట్వా శిఖరం (Sapitwa Peak).
- జలపాతాలు: లిఖుబులా జలపాతం (Likhubula Falls) ఇక్కడ చాలా ప్రసిద్ధి.
- మలావీలో బొగ్గు, సున్నపురాయి, గ్రాఫైట్, బ్లాక్ గ్రానైట్ వంటి ఖనిజాలతో పాటు ఆక్వామారిన్, టూర్మాలిన్, రూబీ, నీలమణి (Sapphire), బాక్సైట్ & మార్బుల్ వంటి విలువైన రత్నాలు & ఖనిజాలు లభిస్తాయి.
మహారాష్ట్ర శాసనసభ ఇటీవల రెవెన్యూ & స్టాంప్ డ్యూటీ రంగాల్లో కీలక మార్పులు చేస్తూ రెండు ముఖ్యమైన బిల్లులను ఆమోదించింది.
- ఈ సవరణ ద్వారా ప్రభుత్వానికి చెందిన ఖాళీగా ఉన్న పచ్చిక బయళ్ల భూములను (గాయ్రాన్ భూములు - Gairan Land) ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించుకునే వెసులుబాటు కలుగుతుంది.
- మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లు & కౌన్సిల్ పరిధిలో ఖాళీగా ఉన్న ఈ గాయ్రాన్ భూములను ఇకపై రోడ్లు, మౌలిక సదుపాయాలు & కమ్యూనిటీ సెంటర్ల వంటి పబ్లిక్ ప్రాజెక్టుల కోసం వాడుకోవచ్చు.
- భూమిని వాడుకున్నప్పటికీ, దాని అసలు యాజమాన్యం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం (కలెక్టర్) వద్దే ఉంటుంది. స్థానిక సంస్థలకు శాశ్వతంగా బదిలీ చేయరు.
- ప్రభుత్వం అంచనా ప్రకారం మున్సిపల్ ప్రాంతాల్లో సుమారు 14,700 హెక్టార్ల భూమి ఈ విధంగా అభివృద్ధి పనుల కోసం అందుబాటులోకి రానుంది.
- ఈ భూములను కేవలం ప్రజా ప్రయోజనాల కోసమే వాడాలి, వాణిజ్య అవసరాలకు (Commercial use) వాడకూడదు. జిల్లా కలెక్టర్ ముందస్తు అనుమతి తప్పనిసరి.
- స్టాంప్ డ్యూటీ రీఫండ్ (తిరిగి చెల్లింపు) ప్రక్రియలో జాప్యాన్ని తగ్గించడానికి అధికారుల ఆర్థిక అధికారాలను ఈ బిల్లు పెంచింది.
- అధికారాల వికేంద్రీకరణ: గతంలో రీఫండ్ మొత్తాలు ఎక్కువగా ఉంటే ఉన్నతాధికారుల అనుమతి కోసం ఫైళ్లు ముంబై వరకు వెళ్లాల్సి వచ్చేది. ఇప్పుడు ఆ అధికారాలను జిల్లా & ప్రాంతీయ స్థాయి అధికారులకు ఇచ్చారు.
- జిల్లా కలెక్టర్లు: ఇప్పుడు ₹20 లక్షల వరకు రీఫండ్లను నేరుగా ఆమోదించవచ్చు (గతంలో ఇది కేవలం ₹5 లక్షలు మాత్రమే).
- డిప్యూటీ ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్: వీరు ₹50 లక్షల వరకు నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు.
- సీనియర్ అధికారులు: ₹20 లక్షల నుండి ₹1 కోటి మధ్య ఉన్న కేసులను అడిషనల్ కంట్రోలర్ ఆఫ్ స్టాంప్స్ వంటి అధికారులు పర్యవేక్షిస్తారు.
- ₹1 కోటి పైన: అంతకంటే ఎక్కువ మొత్తం ఉంటేనే అత్యున్నత స్థాయి అధికారుల వద్దకు వెళ్తుంది.
- పట్టణ ప్రాంతాల్లో ప్రాజెక్టులకు భూసేకరణ సులభమవుతుంది.
- స్టాంప్ డ్యూటీ రీఫండ్ కోసం ప్రజలు నెలల తరబడి వేచి చూడాల్సిన అవసరం ఉండదు, స్థానిక స్థాయిలోనే పనులు పూర్తవుతాయి.
ఇటీవల సింహగఢ్ కోటను సందర్శించిన పర్యాటకులపై తేనెటీగల దండు దాడి చేయడంతో కనీసం 25 మంది గాయపడ్డారు.
- ఇది మహారాష్ట్రలోని పుణె సమీపంలో సహ్యాద్రి పర్వత శ్రేణులలో సముద్ర మట్టానికి 1,312 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది.
- దీనిని గతంలో 'కొండన' (Kondhana) అని పిలిచేవారు. కౌండిన్య మహర్షి పేరు మీదుగా ఈ పేరు వచ్చిందని చెబుతారు.
- చారిత్రక నేపథ్యం: ఈ కోటను సుమారు 2,000 ఏళ్ల క్రితం నిర్మించినట్లు చరిత్ర చెబుతోంది.
- 1340లో మహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ దీనిని కోలి తెగ నాయకుడు నాగ్ నాయక్ నుండి స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
- 1496లో నిజాం షాహీ వంశస్థుడు మాలిక్ అహ్మద్ దీనిని గెలుచుకున్నాడు.
- ఆ తర్వాత మరాఠా నాయకుడు షాహాజీ భోంస్లే, 1647లో ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ ఈ కోటను తమ ఆధీనంలోకి తెచ్చుకున్నారు.
- సింహగఢ్ యుద్ధం (1670): పురంధర్ ఒప్పందం ప్రకారం శివాజీ ఈ కోటను మొఘలులకు అప్పగించాల్సి వచ్చింది. అయితే 1670లో శివాజీ సేనాధిపతి తానాజీ మలుసరే ప్రాణాలకు తెగించి పోరాడి మొఘలుల నుండి ఈ కోటను తిరిగి గెలుచుకున్నారు. ఈ యుద్ధంలో తానాజీ మరణించడంతో, శివాజీ మహారాజ్ ఆయన వీరత్వానికి గుర్తుగా ఈ కోటకు 'సింహగఢ్' (సింహం కోట) అని పేరు పెట్టారు.
- ఈ కోటకు రెండు ప్రధాన ద్వారాలు ఉన్నాయి. ఒకటి పుణె వైపు ఉండే 'పుణె దర్వాజా', రెండోది కొంకణ్ వైపు ఉండే 'కళ్యాణ్ దర్వాజా'.
- వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసే ప్రాచీన పద్ధతులు & సహజ జలాశయాల ద్వారా ఇక్కడ నిరంతరం నీటి సరఫరా జరిగేలా అద్భుతమైన ఇంజనీరింగ్ వ్యవస్థ ఉంది.
- కోట లోపల కాళీ మాత ఆలయం, సైనిక గిడ్డంగులు & శివాజీ కుమారుడు రాజారామ్ ఛత్రపతి, వీర సేనాధిపతి తానాజీ మలుసరేల సమాధులు ఉన్నాయి.
భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే శక్తిని (Climate Resilience) పెంచేందుకు నాబార్డ్ (NABARD) ఈ కొత్త సవాలును ప్రారంభించింది. దీని కోసం బిల్ అండ్ మెలిండా గేట్స్ ఫౌండేషన్ & దాల్బర్గ్ అడ్వైజర్స్తో నాబార్డ్ జతకట్టింది.
- ఇది ఒక డిజిటల్ వ్యవస్థ. దేశవ్యాప్తంగా వివిధ చోట్ల విడివిడిగా ఉన్న వాతావరణ సమాచారాన్ని (Data) ఒకే చోటకు చేర్చి, విశ్లేషించడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది. దీని ద్వారా వరదలు, కరువులు, వడగాల్పులు & తుపానులను ముందే ఖచ్చితంగా అంచనా వేయవచ్చు.
- ఎవరు పాల్గొనవచ్చు?: దేశంలోని శాస్త్రవేత్తలు, సాంకేతిక నిపుణులు & స్టార్టప్ కంపెనీలు ఇందులో పాల్గొని తమ వినూత్న ఆలోచనలను పంచుకోవచ్చు.
- ఏం చేయాలి?: వాతావరణ ముప్పులను ముందే ఊహించే మోడల్స్ & అందరికీ అర్థమయ్యేలా చూపే డ్యాష్బోర్డ్లను అభివృద్ధి చేయాలి.
- బహుమతులు: ఉత్తమ ప్రతిభ కనబరిచిన వారికి నగదు బహుమతులు ఇస్తారు:
- మొదటి బహుమతి: ₹15 లక్షలు
- రెండవ బహుమతి: ₹10 లక్షలు
- మూడవ బహుమతి: ₹5 లక్షలు
- ప్రస్తుతం వాతావరణ సమాచారం వేర్వేరు వెబ్సైట్లలో ముక్కలు ముక్కలుగా ఉంది. దీనివల్ల రైతులకు లేదా అధికారులకు సరైన సమయంలో సరైన నిర్ణయం తీసుకోవడం కష్టమవుతోంది. నాబార్డ్ తన DiCRA (Data in Climate Resilient Agriculture) ప్లాట్ఫారమ్ ద్వారా ఈ సమాచారాన్నంతటినీ కలిపి, రైతులకు నిజసమయ (Real-time) సమాచారాన్ని అందించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
- వాతావరణాన్ని ముందే ఊహించడం వల్ల రైతులు తమ పంటలను కాపాడుకోవచ్చు.
- ప్రకృతి వైపరీత్యాలు సంభవించే ముందు తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవడానికి ప్రభుత్వానికి వీలవుతుంది.
- వాతావరణ మార్పుల వల్ల గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ దెబ్బతినకుండా కాపాడుకోవచ్చు.
నార్కోటిక్స్ కంట్రోల్ బ్యూరో (NCB) ఇటీవల 'టీమ్ కల్కి' (Team Kalki) అనే భారీ డ్రగ్స్ ముఠాను పట్టుకుంది. దేశవ్యాప్తంగా డార్క్నెట్ (Darknet) ద్వారా డ్రగ్స్ సరఫరా చేస్తున్న 'టీమ్ కల్కి' నెట్వర్క్ను NCB అధికారులు విజయవంతంగా ఛేదించారు. ఢిల్లీ కేంద్రంగా జరిగిన ఈ ఆపరేషన్లో కీలక ఆధారాలను సేకరించారు.
- ఈ ముఠా జనవరి 2025 నుండి చురుకుగా పనిచేస్తోంది. వీరు డార్క్నెట్ వెబ్సైట్లు & 'సెషన్' (Session) అనే ఎన్క్రిప్టెడ్ మెసేజింగ్ యాప్ను ఉపయోగించి డ్రగ్స్ అమ్మకాలు సాగిస్తున్నారు.
- డ్రగ్స్ ఆర్డర్ చేసిన వారికి కొరియర్ & పార్శిల్ సర్వీసుల ద్వారా డ్రగ్స్ పంపేవారు. గడిచిన ఏడాది కాలంలో వీరు సుమారు 1,000 కంటే ఎక్కువ పార్శిళ్లను దేశవ్యాప్తంగా పంపినట్లు అధికారులు గుర్తించారు.
- తనిఖీల్లో భాగంగా 13 దేశీయ పార్శిళ్లను, నెదర్లాండ్స్ నుండి వచ్చిన 2 అంతర్జాతీయ పార్శిళ్లను అధికారులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. అలాగే డ్రగ్స్ లావాదేవీలకు వాడిన క్రిప్టోకరెన్సీ వాలెట్ను కూడా గుర్తించారు.
- డ్రగ్స్ స్మగ్లర్లు ఇప్పుడు పాత పద్ధతులకు స్వస్తి చెప్పి ఆధునిక సాంకేతికతను వాడుతున్నారు:
- డార్క్నెట్: ఇది ఇంటర్నెట్లో ఒక రహస్య భాగం. దీనిని సాధారణ బ్రౌజర్లతో చూడలేం, దీనివల్ల స్మగ్లర్ల ఆచూకీ కనిపెట్టడం కష్టం.
- ఎన్క్రిప్టెడ్ యాప్స్: 'సెషన్' వంటి యాప్స్ ద్వారా మాట్లాడితే పోలీసులు వారి సంభాషణలను ట్రాక్ చేయడం వీలుకాదు.
- డిజిటల్ పేమెంట్స్: వీరు నగదుకు బదులుగా క్రిప్టోకరెన్సీలో పేమెంట్స్ తీసుకుంటున్నారు.
- ఇది 1986లో NDPS చట్టం (1985) కింద ఏర్పాటు చేయబడిన భారత ప్రభుత్వ ప్రధాన సంస్థ.
- దేశంలో డ్రగ్స్ అక్రమ రవాణాను అరికట్టడం, రాష్ట్ర పోలీసులతో సమన్వయం చేసుకోవడం & అంతర్జాతీయ సంస్థలతో కలిసి మాదకద్రవ్యాల ముఠాలను పట్టుకోవడం దీని ప్రధాన పని.
- 'టీమ్ కల్కి' నెట్వర్క్ను ఛేదించడం వల్ల దేశంలోని యువతకు చేరుతున్న పెద్ద మొత్తంలో డ్రగ్స్ను అడ్డుకోగలిగారు. డిజిటల్ మాధ్యమాల ద్వారా జరిగే నేరాలను కనిపెట్టడంలో భారత దర్యాప్తు సంస్థలు తమ నైపుణ్యాన్ని నిరూపించుకున్నాయి.
శత్రువుల గుండెల్లో నిద్రపోయేలా, 1,000 కిలోమీటర్ల కంటే ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించి దాడి చేయగల 'శేషనాగ్-150' అనే లాంగ్-రేంజ్ స్వామ్ అటాక్ (Swarm Attack) డ్రోన్ను భారత్ అభివృద్ధి చేస్తోంది.
- ఇది ఒకేసారి అనేక డ్రోన్లు కలిసికట్టుగా దాడి చేసే 'స్వామ్ అటాక్' డ్రోన్ వ్యవస్థ.
- బెంగళూరుకు చెందిన 'న్యూస్పేస్ రీసెర్చ్ అండ్ టెక్నాలజీస్' (NRT) అనే స్టార్టప్ సంస్థ దీనిని రూపొందిస్తోంది.
- ప్రత్యేకత: ఇది స్వయంప్రతిపత్తి (Autonomous) కలిగినది, అంటే మనుషుల ప్రమేయం లేకుండానే లక్ష్యాలను గుర్తించి దాడి చేయగలదు.
- బరువు & సామర్థ్యం: దీని బరువు సుమారు 150 కిలోలు. ఇది 25 నుండి 40 కిలోల వరకు పేలుడు పదార్థాలను (Payload) మోసుకెళ్లగలదు. ఇది భవనాలను, సైనిక వాహనాలను ధ్వంసం చేయడానికి సరిపోతుంది.
- స్వామ్ టెక్నాలజీ: దీని అసలు శక్తి AI (కృత్రిమ మేధ). అనేక డ్రోన్లు ఒక జట్టుగా ఏర్పడి, శత్రువుల రక్షణ వ్యవస్థలను ముక్కలు చేస్తూ లక్ష్యంపై దాడి చేస్తాయి.
- పరిధి (Range): ఇది 1,000 కిలోమీటర్ల కంటే ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించగలదు.
ఇది గాలిలో 5 గంటల కంటే ఎక్కువ సేపు ఉండగలదు. అంటే లక్ష్యం దగ్గరకు వెళ్ళాక, సరైన సమయం కోసం అక్కడ గాలిలోనే వేచి చూడగలదు (Loitering). - GPS లేకపోయినా: యుద్ధ సమయంలో శాటిలైట్ సిగ్నల్స్ జామ్ చేసినా, ఇది విజువల్ నావిగేషన్ సిస్టమ్ ద్వారా తన దారిని వెతుక్కుంటూ వెళ్లి లక్ష్యాన్ని తాకగలదు.
- ఇది రియల్ టైమ్ నిఘా పెట్టడమే కాకుండా, శత్రువుల రాడార్లకు చిక్కకుండా లోతైన ప్రాంతాల్లోకి వెళ్లి మెరుపు దాడి చేయగలదు. ఇది భారత రక్షణ వ్యవస్థను మరో మెట్టు పైకి తీసుకెళ్తుంది.
నాసా (NASA) చేపట్టిన 'డార్ట్' (DART - Double Asteroid Redirection Test) మిషన్ గురించి సంచలన సమాచారం ఇటీవల వెలువడింది. ఇటీవలి పరిశోధనల ప్రకారం, డార్ట్ నౌక డిమోర్ఫోస్ (Dimorphos) అనే చిన్న గ్రహశకలాన్ని ఢీకొన్నప్పుడు, అది కేవలం ఆ శకలం గమనాన్ని మార్చడమే కాకుండా, ఆ రెండు గ్రహశకలాల జంట (Didymos system) సూర్యుని చుట్టూ తిరిగే కక్ష్యను (Orbit) కూడా స్వల్పంగా మార్చినట్లు శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు.
- ముఖ్య ఉద్దేశ్యం: అంతరిక్షంలో మన భూమి వైపు దూసుకొచ్చే గ్రహశకలాలను (Asteroids), ఒక వ్యోమనౌకతో ఢీకొట్టడం ద్వారా వాటి దిశను మార్చవచ్చని నిరూపించడం. దీనినే 'ప్లానెటరీ డిఫెన్స్' (గ్రహ రక్షణ) అంటారు.
- ప్రయోగం: దీనిని నవంబర్ 24, 2021న ప్రయోగించారు.
- లక్ష్యం: డిడిమోస్ (Didymos) అనే పెద్ద గ్రహశకలం చుట్టూ తిరిగే డిమోర్ఫోస్ (Dimorphos) అనే చిన్న గ్రహశకలాన్ని ఢీకొట్టడం.
- ఫలితం: సెప్టెంబర్ 26, 2022న డార్ట్ నౌక విజయవంతంగా డిమోర్ఫోస్ను ఢీకొట్టింది. ఇది సుమారు 3 టన్నుల TNT పేలుడు అంత శక్తిని విడుదల చేసింది.
- కక్ష్యలో మార్పు: మొదట డిమోర్ఫోస్ తన మాతృ గ్రహశకలం చుట్టూ తిరిగే సమయం 33 నిమిషాలు తగ్గినట్లు గుర్తించారు. అయితే తాజాగా, ఈ మొత్తం వ్యవస్థ సూర్యుని చుట్టూ తిరిగే కాలం (770 రోజుల కక్ష్య) కూడా 0.15 సెకన్లు మారినట్లు నిర్ధారించారు.
- మానవ చరిత్రలో తొలిసారి: గ్రహాంతర వస్తువు యొక్క గమనాన్ని సూర్యుని చుట్టూ మార్చిన ఘనత మానవ చరిత్రలో ఇదే మొదటిసారి.
- డార్ట్ ఢీకొన్నప్పుడు బయటకు వచ్చిన రాళ్లు, ధూళి (Ejecta) ఒక రాకెట్ ఇంజిన్ లాగా పనిచేసి, ఆ గ్రహశకలానికి అదనపు తోపును (Momentum) ఇచ్చాయని పరిశోధకులు కనుగొన్నారు.
- కాస్మిక్ స్నోబాల్స్: తాజాగా విడుదలైన చిత్రాల ద్వారా డిడిమోస్ నుండి డిమోర్ఫోస్కు నెమ్మదిగా రాళ్లు, ధూళి చేరుతున్నట్లు ('కాస్మిక్ స్నోబాల్స్' లాగా) శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు.
- భవిష్యత్తులో ఏదైనా ప్రమాదకరమైన గ్రహశకలం భూమి వైపు వస్తే, దానిని ముందే గుర్తించి కొద్దిగా ఢీకొట్టడం ద్వారా దాని దిశను మార్చి భూమిని రక్షించుకోవచ్చని ఈ ప్రయోగం నిరూపించింది.
మెక్సికోలోని కాబో సాన్ లూకాస్ తీరంలో ఇటీవల రెండు భారీ **ఓర్ఫిష్ (Oarfish)**లు కనిపించడం ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. వీటిని సాధారణంగా 'డూమ్స్డే ఫిష్' (Doomsday Fish) అని పిలుస్తారు. మెక్సికో తీరంలో అత్యంత అరుదుగా రెండు భారీ ఓర్ఫిష్లు లోతు తక్కువ ఉన్న నీటిలోకి రావడం పర్యాటకులను ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది. సాధారణంగా ఇవి సముద్రం లోపల వేల అడుగుల లోతులో ఉంటాయి. ఇవి పైకి రావడం ఏదైనా ప్రకృతి వైపరీత్యానికి సంకేతమని స్థానికులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.
- శాస్త్రీయ నామం: రెగాలెకస్ గ్లెస్నే (Regalecus glesne).
- ఇవి సముద్రంలో 1,000 మీటర్ల (3,300 అడుగులు) లోతున ఉండే 'మెసోపెలాజిక్ జోన్'లో నివసిస్తాయి. శాస్త్రవేత్తలు ఇంకా పూర్తిగా అన్వేషించని చీకటి ప్రాంతం ఇది.
- ఇవి ప్రపంచంలోనే అత్యంత పొడవైన ఎముకలు కలిగిన చేపలు (Longest bony fish). ఇవి సుమారు 30 అడుగుల (9 మీటర్లు) పొడవు వరకు పెరుగుతాయి.
- వీటి శరీరం వెండి రంగులో, పొడవాటి రిబ్బన్ లాగా ఉంటుంది. తలపై కిరీటం లాంటి ఎర్రటి ముళ్లు ఉంటాయి.
- ఇవి నీటిలో నిలువుగా (Vertical) తేలుతూ ఉంటాయి. వీటి శరీర మెరుపు వల్ల శత్రువులకు కనబడకుండా జాగ్రత్త పడతాయి.
- ఇవి మనుషులకు హాని చేయవు. చిన్న చిన్న రొయ్యలు (Krill), ప్లాంక్టన్ & ఇతర చిన్న జీవులను ఆహారంగా తీసుకుంటాయి.
- జపాన్ పురాణాలు: జపాన్లో వీటిని 'ర్యూగు నో సుకాయ్' (సముద్ర దేవుడి ప్యాలెస్ నుండి వచ్చిన వార్తాహరుడు) అని పిలుస్తారు. ఇవి కనిపిస్తే భూకంపాలు లేదా సునామీలు వస్తాయని 17వ శతాబ్దం నుండి నమ్ముతున్నారు.
- చారిత్రక సంఘటన: 2011లో జపాన్లో సంభవించిన భారీ భూకంపం & సునామీకి ముందు సుమారు 20 ఓర్ఫిష్లు తీరానికి కొట్టుకువచ్చాయి. దీనివల్ల 'డూమ్స్డే ఫిష్' (వినాశకర చేప) అనే పేరు స్థిరపడిపోయింది.
- శాస్త్రీయ కోణం: అయితే, ఈ చేపల రాకకు, భూకంపాలకు ఎటువంటి సంబంధం లేదని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. ఇవి అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు లేదా సముద్ర ప్రవాహాల్లో మార్పుల వల్ల దిశ తప్పి తీరానికి వస్తాయని వారి అభిప్రాయం.
భారతీయ రైల్వే మహిళా ఉద్యోగుల భద్రత కోసం అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం (మార్చి 8, 2026) సందర్భంగా 'SHINE' యాప్ ను ఇండియన్ రైల్వే ప్రారంభించింది. పని ప్రదేశాల్లో మహిళా ఉద్యోగులకు ఎదురయ్యే లైంగిక వేధింపులను అరికట్టడానికి & వారు సులభంగా ఫిర్యాదు చేయడానికి భారతీయ రైల్వే SHINE అనే కొత్త మొబైల్ యాప్ను అందుబాటులోకి తెచ్చింది.
- పూర్తి పేరు: SHINE అంటే Sexual Harassment Incident Notification for Empowerment (సాధికారత కోసం లైంగిక వేధింపుల ఘటనల నోటిఫికేషన్).
- ఎవరి కోసం?: ఇది ప్రధానంగా రైల్వేలో పనిచేసే మహిళా ఉద్యోగుల కోసం ఉద్దేశించబడింది.
- ఎలా పనిచేస్తుంది?: రైల్వే ఉద్యోగులు వాడే HRMS (Human Resources Management System) పోర్టల్తో దీనిని అనుసంధానించారు. దీనిలోని 'ఎంప్లాయీ సెల్ఫ్ సర్వీస్' విభాగం ద్వారా మహిళలు నేరుగా తమ ఫిర్యాదులను నమోదు చేయవచ్చు.
- ఈ యాప్ కేవలం శాశ్వత ఉద్యోగులకే కాకుండా, రైల్వే ఆఫీసులను సందర్శించే మహిళలు, విద్యార్థులు & కాంట్రాక్ట్ పద్ధతిలో పనిచేసే మహిళల తరపున కూడా ఫిర్యాదులు చేసే వెసులుబాటు కల్పిస్తోంది.
- ఫిర్యాదు చేసిన మహిళల వివరాలను అత్యంత రహస్యంగా ఉంచుతారు. ఫిర్యాదు చేసిన వెంటనే అది సంబంధిత అంతర్గత కమిటీలకు చేరుతుంది, దీనివల్ల విచారణ వేగంగా జరుగుతుంది.
- ఫిర్యాదు ఏ దశలో ఉందో నిజసమయంలో (Real-time) తెలుసుకోవచ్చు.
- 1997లో గౌరవ సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన 'విశాఖ గైడ్లైన్స్' ఆధారంగానే ఈ వ్యవస్థను రూపొందించారు. పని ప్రదేశాల్లో మహిళలకు రక్షణ కల్పించడం, అంతర్గత ఫిర్యాదుల కమిటీలను ఏర్పాటు చేయడం వంటి అంశాలు ఈ గైడ్లైన్స్లో ప్రధానమైనవి.
- మహిళా ఉద్యోగులు ఎటువంటి భయం లేదా జాప్యం లేకుండా తమ సమస్యలను అధికారుల దృష్టికి తీసుకెళ్లడానికి ఇది ఒక బలమైన డిజిటల్ కవచంలా పనిచేస్తుంది. రైల్వే వ్యవస్థలో మరింత పారదర్శకమైన & సురక్షితమైన పని వాతావరణాన్ని కల్పించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.
☛Follow our YouTube Channel (Click Here)
☛ Follow our Facebook Page (Click Here)
☛ Follow our Instagram Page (Click Here)
☛ Join our WhatsApp Channel (Click Here)
☛ Join our Telegram Channel (Click Here)