ఇండోనేషియాలోని చారిత్రాత్మక ప్రంబనన్ ఆలయ (Prambanan Temple) పునరుద్ధరణ కోసం భారత్ మరియు ఇండోనేషియా దేశాలు భాగస్వామ్యం కుదుర్చుకున్నాయి.
- ఇది ఇండోనేషియాలోని అతిపెద్ద హిందూ దేవాలయ సముదాయం.
- దీనిని స్థానికంగా 'రోరో జోంగ్రాంగ్' (Temple of the Slender Virgin) అని కూడా పిలుస్తారు.
- దక్షిణ జావాలోని యోగ్యకర్త (Yogyakarta) సమీపంలో ఉంది.
- దీనిని 9వ శతాబ్దంలో మధ్య జావాను పాలించిన హిందూ రాజ్యమైన సంజయ రాజవంశం నిర్మించింది.
- ఇది హిందూ త్రిమూర్తులైన శివుడు, విష్ణువు మరియు బ్రహ్మ దేవుళ్లకు అంకితం చేయబడింది.
- 1991లో యునెస్కో (UNESCO) దీనిని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించింది.
- ఇక్కడి నిర్మాణ శైలిలో జావా సంప్రదాయాలతో పాటు, దక్షిణ భారతదేశంలోని పల్లవ శైలి ప్రభావం కనిపిస్తుంది.
- ఈ ఆలయ గోడలపై రామాయణం మరియు ఇతర హిందూ పురాణాలకు సంబంధించిన అద్భుతమైన శిల్పాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి.
- ఈ సముదాయంలో మొత్తం 240 ఆలయాలు ఉన్నాయి.
- ఇక్కడ శివుని ఆలయం అన్నింటికంటే పెద్దది (47 మీటర్ల ఎత్తు). ఇది ఆగ్నేయ ఆసియాలోనే అతి పొడవైన దేవాలయాలలో ఒకటి.
- ప్రధాన సముదాయం హిందూ దేవతలకు అంకితం చేయబడినప్పటికీ, దీని చుట్టుపక్కల బౌద్ధ దేవాలయాలు కూడా ఉండటం విశేషం.
భారత నౌకాదళం తన భాగస్వామ్య దేశాలతో కలిసి అమెరికా నేతృత్వంలో జరుగుతున్న 'ఎక్సర్సైజ్ సీ డ్రాగన్ 2026' (Exercise Sea Dragon 2026) లో పాల్గొంటోంది. ఇది పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో జరిగే ఒక బహుళ పక్ష యాంటీ సబ్ మెరైన్ వార్ఫేర్ (ASW) విన్యాసం.
- లక్ష్యం: ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో సముద్ర భద్రతను బలోపేతం చేయడం మరియు భాగస్వామ్య దేశాల మధ్య సహకారాన్ని పెంపొందించడం.
- ప్రారంభం: ఇది 2019 నుండి ప్రతి ఏటా వెస్ట్రన్ పసిఫిక్లోని గ్వామ్ (Guam) లోని ఆండర్సన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ బేస్లో జరుగుతోంది.
- పాల్గొనే దేశాలు: ఈ ఏడాది భారత్, అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా, జపాన్ మరియు న్యూజిలాండ్ దళాలు పాల్గొంటున్నాయి.
- సాంకేతికత: ఇందులో P-8 పోసిడాన్ (P-8 Poseidon) వంటి అధునాతన లాంగ్ రేంజ్ మెరైన్ పెట్రోలింగ్ విమానాలను ఉపయోగిస్తారు.
- ఈ విన్యాసాల్లో భాగంగా సముద్ర గర్భంలో ఉన్న జలాంతర్గాములను (Submarines) గుర్తించడం, వాటిని ట్రాక్ చేయడం వంటి కఠినమైన శిక్షణలు ఉంటాయి.
- డ్రాగన్ బెల్ట్: ఈ విన్యాసాల్లో అత్యుత్తమ ప్రదర్శన కనబరిచి, అత్యధిక పాయింట్లు సాధించిన దేశానికి ప్రతిష్టాత్మకమైన 'డ్రాగన్ బెల్ట్' (Dragon Belt) అవార్డును అందజేస్తారు.
- సమన్వయం: విభిన్న దేశాల నౌకాదళాల మధ్య కమ్యూనికేషన్ మరియు వ్యూహాత్మక ప్రొటోకాల్లను ప్రామాణీకరించడానికి ఇది ఒక వేదికగా నిలుస్తుంది.
తమిళనాడులోని ముట్టం (Muttom) తీరంలో నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఓషన్ టెక్నాలజీ (NIOT) స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో అభివృద్ధి చేసిన 'ఫ్లోటింగ్ లిడార్ బోయ్ సిస్టమ్' (Floating LiDAR Buoy System) ను విజయవంతంగా పరీక్షించింది.
- ఇది సముద్రంపై గాలి పరిస్థితులను కొలవడానికి ఉపయోగించే ఒక అత్యాధునిక పరికరం.
- ఇందులో 'లిడార్' (LiDAR - Light Detection and Ranging) టెక్నాలజీని ఉపయోగిస్తారు. ఇది లేజర్ కిరణాల ద్వారా వాతావరణ పరిస్థితులను అత్యంత ఖచ్చితత్వంతో లెక్కిస్తుంది.
- ప్రత్యేకత: సాధారణ పరికరాలు కొలవలేని విధంగా, ఇది సముద్ర మట్టానికి 300 మీటర్ల ఎత్తు వరకు గాలి వేగం, దిశ మరియు మార్పులను ట్రాక్ చేయగలదు.
- సముద్రంపై తేలియాడే ఈ 'బోయ్' వాతావరణంలోకి లేజర్ పల్స్లను పంపిస్తుంది.
- గాలిలోని రేణువులను తాకి తిరిగి వచ్చే సిగ్నల్స్ ఆధారంగా గాలి కదలికలను శాస్త్రవేత్తలు విశ్లేషిస్తారు.
- దీనివల్ల మారుమూల సముద్ర ప్రాంతాల నుంచి కూడా ఖచ్చితమైన సమాచారాన్ని (Real-time data) సేకరించవచ్చు.
- తుపానులు మరియు సుడిగుండాల కదలికలను ముందే పసిగట్టవచ్చు.
- సముద్ర ప్రవర్తన మరియు వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
- సముద్ర తీరాల్లో 'ఆఫ్షోర్ విండ్ ఎనర్జీ' (Offshore Wind Energy) ప్రాజెక్టుల ఏర్పాటుకు అవసరమైన సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.
అంతర్జాతీయ మత స్వేచ్ఛపై అమెరికా కమిషన్ (USCIRF) ఇటీవల విడుదల చేసిన నివేదికను భారత్ తీవ్రంగా ఖండించింది. ఈ నివేదికను "పక్షపాతంతో కూడుకున్నది"గా అభివర్ణించింది.
- భారత్ స్పందన: భారత సంస్థలపై ఆంక్షలు విధించాలని, భారత్ను 'ప్రత్యేక ఆందోళన కలిగించే దేశం' (Country of Particular Concern) గా గుర్తించాలని USCIRF చేసిన సిఫార్సులను భారత్ తిరస్కరించింది. ఇవన్నీ ఉద్దేశపూర్వక ఆరోపణలని కొట్టిపారేసింది.
- USCIRF అంటే ఏమిటి?: ఇది 1998 అంతర్జాతీయ మత స్వేచ్ఛ చట్టం ప్రకారం ఏర్పాటైన ఒక స్వతంత్ర, ద్వైపాక్షిక అమెరికా ఫెడరల్ ప్రభుత్వ కమిషన్.
- విధులు: ప్రపంచవ్యాప్తంగా మత స్వేచ్ఛను పర్యవేక్షించడం, అమెరికా అధ్యక్షుడు, స్టేట్ సెక్రటరీ మరియు కాంగ్రెస్కు విధానపరమైన సిఫార్సులు చేయడం దీని ప్రధాన బాధ్యత.
- నివేదిక: ఇది ప్రతి ఏటా ఒక నివేదికను విడుదల చేస్తుంది. అందులో మత స్వేచ్ఛను తీవ్రంగా ఉల్లంఘించే దేశాలను 'Countries of Particular Concern' గా పేర్కొంటుంది.
- అధికారం: USCIRF చేసే సిఫార్సులు అమెరికా ప్రభుత్వంపై ఎటువంటి బైండింగ్ (తప్పనిసరి అమలు) అధికారాన్ని కలిగి ఉండవు. ఇవి కేవలం సూచనలు మాత్రమే.
- ఈ కమిషన్ మానవ హక్కుల సార్వత్రిక ప్రకటనలోని ఆర్టికల్ 18 ఆధారంగా మత స్వేచ్ఛను పర్యవేక్షిస్తుంది.
- ఆర్టికల్ 18 ప్రకారం ప్రతి వ్యక్తికి తన ఆలోచన, మనస్సాక్షి మరియు మతపరమైన స్వేచ్ఛను కలిగి ఉండే హక్కు ఉంటుంది.
మెలనోమా (Melanoma) వ్యాప్తికి కణ కేంద్రకం (Cell Nucleus) చుట్టూ ఉండే పొరలోని కొలెస్ట్రాల్ సహాయపడుతుందని అమెరికాలోని నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్స్ ఆఫ్ హెల్త్ (NIH) శాస్త్రవేత్తల తాజా పరిశోధనలో తేలింది.
- అంటే ఏమిటి? ఇది చర్మానికి రంగును ఇచ్చే 'మెలనోసైట్స్' (Melanocytes) అనే కణాలలో వచ్చే ఒక రకమైన చర్మ క్యాన్సర్.
- కారణం: ప్రధానంగా సూర్యరశ్మి లేదా టానింగ్ బెడ్స్ నుండి వచ్చే అల్ట్రావైలెట్ (UV) కిరణాల వల్ల ఇది సంభవిస్తుంది.
- లక్షణాలు: ఉన్నట్టుండి శరీరంలో కొత్త పుట్టుమచ్చలు రావడం లేదా ఉన్న పుట్టుమచ్చల ఆకారం, రంగు మారడం దీని ప్రధాన లక్షణాలు.
- వ్యాప్తి: ఇది సాధారణంగా సూర్యరశ్మి తగిలే ముఖం, కాళ్లు, చేతులపై వస్తుంది. అరుదుగా గొంతు లేదా ముక్కు లోపల కూడా రావచ్చు.
- సర్జరీ: ప్రారంభ దశలో శస్త్రచికిత్స ద్వారా దీనిని పూర్తిగా నయం చేయవచ్చు.
- లింఫాడెనెక్టమీ: క్యాన్సర్ వ్యాపించినప్పుడు ప్రభావితమైన లింఫ్ నోడ్స్ను తొలగిస్తారు.
- మెటాస్టాసెక్టమీ: శరీరంలోని ఇతర అవయవాలకు వ్యాపించిన చిన్న చిన్న క్యాన్సర్ భాగాలను దీని ద్వారా తొలగిస్తారు.
హిందన్ నదిపై (Hindon River) ఇటీవల జరిపిన సర్వేలో నీటి నాణ్యత అత్యంత దారుణంగా పడిపోయినట్లు వెల్లడైంది. అనేక చోట్ల కరిగిన ఆక్సిజన్ (Dissolved Oxygen) స్థాయిలు సున్నాకి చేరుకోవడంతో, ఈ నది జలచరాలు జీవించడానికి ఏమాత్రం పనికిరాకుండా పోయింది.
- ఇది ఉత్తరప్రదేశ్లోని సహారన్పూర్ జిల్లాలో శివాలిక్ కొండల్లో (సుమారు 800 మీటర్ల ఎత్తులో) జన్మిస్తుంది.
- ఇది పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్ మరియు హర్యానా పారిశ్రామిక ప్రాంతాల గుండా ప్రవహించి, నోయిడా సమీపంలో యమునా నదిలో కలుస్తుంది.
- పొడవు: సుమారు 400 కిలోమీటర్లు.
- ఉపనదులు: కాళీ (పశ్చిమ) మరియు కృష్ణానదులు దీనికి ప్రధాన ఉపనదులు.
- చారిత్రక నేపథ్యం: ఈ నది తీరంలో క్రీ.పూ. 2500 నాటి హరప్పా నాగరికత ఆనవాళ్లను పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు.
- పట్టణ, వ్యవసాయ మరియు పారిశ్రామిక వ్యర్థాలు నేరుగా నదిలోకి వదలడం వల్ల గంగా బేసిన్లోనే అత్యంత కలుషితమైన నదిగా ఇది మారింది.
- మృత నది (Dead River): 2015లోనే సెంట్రల్ పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డ్ (CPCB) ఈ నదిని 'మృత నది'గా ప్రకటించింది. స్నానానికి కూడా ఇది ఏమాత్రం సురక్షితం కాదని స్పష్టం చేసింది.
శాస్త్రవేత్తలు ఇటీవల వాయువ్య హిమాలయాల్లోని లడఖ్ మాగ్మాటిక్ ఆర్క్ (Ladakh Magmatic Arc - LMA) పరిణామ క్రమాన్ని గుర్తించారు.
- అంటే ఏమిటి? ఇది ట్రాన్స్-హిమాలయాల్లో జురాసిక్ నుండి ఇయోసిన్ కాలం (సుమారు 201.3 నుండి 33.9 మిలియన్ ఏళ్ల క్రితం) మధ్య ఏర్పడిన అగ్నిశిలల సమూహం.
- నేపథ్యం: ఇది ఒకప్పుడు చురుగ్గా ఉండి, ప్రస్తుతం అంతరించిపోయిన అగ్నిపర్వత వ్యవస్థ.
- ఏర్పడిన విధానం: ఒకప్పుడు లడఖ్ ప్రాంతం 'నియో-టెథిస్' (Neo-Tethys) అనే మహాసముద్రం కింద ఉండేది. భూమి లోపలి పొరలు ఒకదాని కిందకు ఒకటి వెళ్లడం (Subduction) వల్ల ఈ అగ్నిపర్వత ఆర్క్ ఏర్పడింది.
- ఐలాండ్ ఆర్క్ ఫార్మేషన్ (160-110 మిలియన్ ఏళ్ల క్రితం): ప్రారంభంలో లడఖ్ సముద్రం మధ్యలో అగ్నిపర్వత దీవుల గొలుసులా ఉండేది. దీనిని 'ద్రాస్-నిదార్ ఐలాండ్ ఆర్క్' అని పిలుస్తారు.
- మాగ్మాటిజం పెరుగుదల (103-45 మిలియన్ ఏళ్ల క్రితం): టెక్టానిక్ ప్లేట్లు దగ్గరగా రావడంతో భారీ గ్రానైట్ శిలలు (లడఖ్ బాత్లిత్) ఏర్పడ్డాయి. ఇది భారత్-యూరేషియా ప్లేట్ల ఢీకొనే సమయానికి ముందు జరిగింది.
- ఢీకొన్న తర్వాత (45 మిలియన్ ఏళ్ల కంటే తక్కువ): రెండు ప్లేట్లు ఢీకొన్న తర్వాత కూడా టెక్టానిక్ చర్యల వల్ల అగ్నిశిలల పొరలు (Mafic dykes) ఏర్పడ్డాయి.
ఉత్తరప్రదేశ్లోని బాందా జిల్లాలో ఉన్న చారిత్రాత్మక కలింజర్ కోట (Kalinjar Fort) పరిసర ప్రాంతాన్ని భారత భూవిజ్ఞాన సర్వే (GSI) ఇటీవల జాతీయ జియో-హెరిటేజ్ సైట్ (National Geo-Heritage Site) గా ప్రకటించింది.
- ఇది వింధ్య పర్వత శ్రేణులు మరియు కెన్ నది (Ken River) మధ్య ఒక ఒంటరి కొండపై ఉంది.
- ఈ కోటకు 1500 ఏళ్లకు పైగా చరిత్ర ఉంది. దీనిని గుప్త రాజవంశం (4-6 శతాబ్దాలు) కాలంలో నిర్మించగా, 9-13 శతాబ్దాల మధ్య చందేల రాజుల ఆధీనంలో కీలక రాజ్యధానిగా వెలుగొందింది.
- సైనిక ప్రాముఖ్యత: మహమూద్ గజనీ, కుతుబుద్దీన్ ఐబక్, హుమాయూన్ వంటి వారు ఈ కోటను జయించడానికి ప్రయత్నించి విఫలమయ్యారు. చివరికి 1569లో అక్బర్ దీనిని గెలుచుకుని బీర్బల్కు బహుమతిగా ఇచ్చాడు.
- నీలకంఠ దేవాలయం: ఈ కోటలో ప్రధాన ఆకర్షణ. దీనిని చందేల రాజు పరమాదిత్య దేవ్ నిర్మించారు. ఇక్కడ నీలిరంగు రాతితో చేసిన శివలింగం మరియు 18 చేతుల భారీ విగ్రహం ఉన్నాయి.
IIT గువహటి పరిశోధకులు నీటి నుండి హైడ్రోజన్ను ఉత్పత్తి చేయడంతో పాటు, సముద్రపు నీటిని మంచి నీరుగా మార్చే (Desalination) MXene ఆధారిత ఉత్ప్రేరకాన్ని (Catalyst) అభివృద్ధి చేశారు.
- ఇవి 2011లో కనుగొనబడిన ద్విమితీయ (2D) పదార్థాల సమూహం. ఇవి 'MAX' అనే స్ఫటికం నుండి తయారవుతాయి.
- దీని సాధారణ ఫార్ములా $M_{n+1}X_nT_x$. ఇందులో M అనేది ట్రాన్సిషన్ మెటల్, X అనేది కార్బన్ లేదా నైట్రోజన్, మరియు T అనేది ఉపరితల గ్రూపును సూచిస్తుంది.
- లక్షణాలు: వీటికి విద్యుత్ వాహకత (Conductivity), యాంత్రిక బలం మరియు రసాయన స్థిరత్వం చాలా ఎక్కువ. ఇవి నీటిని ఆకర్షించే (Hydrophilic) గుణాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
- లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీలలో మరియు సూపర్ కెపాసిటర్లలో ఎలక్ట్రోడ్లుగా వాడవచ్చు.
- సముద్రపు నీటిని ఉప్పు నీరుగా మార్చడానికి మరియు మురుగునీటి శుద్ధికి ఇవి అద్భుతంగా పనిచేస్తాయి.
- ఫిల్ట్రేషన్: వీటి వశ్యత (Flexibility) మరియు వాహకత కారణంగా పరిశ్రమల్లో వడపోత ప్రక్రియల్లో ఉపయోగిస్తారు.
నేడు (మార్చి 18, 2026) దేశవ్యాప్తంగా ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ దినోత్సవం (Ordnance Factory Day) జరుపుకుంటున్నారు. భారత రక్షణ రంగ తయారీ వారసత్వాన్ని మరియు స్వయం సమృద్ధిని చాటిచెప్పే రోజిది.
- 1802 మార్చి 18న కోల్కతాలోని కోసిపోర్లో భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీలో ఉత్పత్తి ప్రారంభమైంది. దీనికి గుర్తుగా ఈ రోజును జరుపుకుంటారు.
- 1775లో బోర్డ్ ఆఫ్ ఆర్డినెన్స్ ఏర్పాటుతో మొదలై.. 1979లో ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ బోర్డ్ (OFB)గా, ఆపై 2021లో ప్రభుత్వం దీనిని 7 ప్రభుత్వ రంగ రక్షణ సంస్థలుగా (DPSUs) పునర్వ్యవస్థీకరించింది.
- భారత్లో 41 ఫ్యాక్టరీలు ఉన్నాయి. ఇవి సుమారు 30కి పైగా దేశాలకు రక్షణ పరికరాలను ఎగుమతి చేస్తున్నాయి.
- మన సైన్యం, నౌకాదళం మరియు వైమానిక దళానికి అవసరమైన కీలక పరికరాలను ఇక్కడ తయారు చేస్తారు:
- ఆయుధాలు: రైఫిళ్లు, పిస్టల్స్ మరియు ఫిరంగులు.
- వాహనాలు: యుద్ధ ట్యాంకులు (Battle Tanks) మరియు సాయుధ వాహనాలు.
- మందుగుండు: పేలుడు పదార్థాలు మరియు క్షిపణి విభాగాలు.
- ఇతరాలు: పారాచూట్లు, సైనిక దుస్తులు మరియు ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు.
- మన సైన్యం, నౌకాదళం మరియు వైమానిక దళానికి అవసరమైన కీలక పరికరాలను ఇక్కడ తయారు చేస్తారు:
- ఈ రోజున రక్షణ ప్రదర్శనలు నిర్వహిస్తారు. తుపాకులు, ట్యాంకులు మరియు ఇతర యుద్ధ పరికరాలను ప్రజల సందర్శనార్థం ఉంచుతారు. ఉత్తమ ప్రతిభ కనబరిచిన వారికి 'ఆయుధ రత్న' పురస్కారాలను అందజేస్తారు.
గుజరాత్ రాష్ట్రంలో ఉమ్మడి పౌర స్మృతి (Uniform Civil Code - UCC) అమలు దిశగా కీలక అడుగు పడింది. జస్టిస్ రంజనా ప్రకాష్ దేశాయ్ కమిటీ తన తుది నివేదికను ముఖ్యమంత్రి భూపేంద్ర పటేల్కు సమర్పించింది.
- ఏమిటి? వివాహం, విడాకులు, వారసత్వం మరియు దత్తత వంటి వ్యక్తిగత విషయాలలో మతంతో సంబంధం లేకుండా పౌరులందరికీ ఒకే విధమైన చట్టాలను ఈ నివేదిక ప్రతిపాదిస్తోంది.
- మహిళా హక్కులు: మహిళలకు ఆస్తిలో సమాన వాటా, వివాహ మరియు విడాకుల విషయాల్లో సమాన చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించడంపై ఈ కమిటీ ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది.
- రాజ్యాంగ నిబంధన: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 44 ప్రకారం దేశవ్యాప్తంగా ఉమ్మడి పౌర స్మృతిని తీసుకురావాలని నిర్దేశించబడింది.
- కమిటీ కూర్పు: జస్టిస్ రంజనా దేశాయ్ అధ్యక్షతన ఏర్పడిన ఈ కమిటీలో రిటైర్డ్ బ్యూరోక్రాట్లు, న్యాయ నిపుణులు మరియు సామాజిక కార్యకర్తలు సభ్యులుగా ఉన్నారు.
- అన్ని మతాల వారికి ఒకే విధమైన వ్యక్తిగత చట్టాలు.
- లింగ వివక్షను తొలగించి, న్యాయమైన పంపిణీని ప్రోత్సహించడం.
- సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని గౌరవిస్తూనే చట్టపరమైన ఏకరూపతను తీసుకురావడం.
న్యూఢిల్లీలోని సుందర్ నర్సరీలో నేడు (మార్చి 18, 2026) 'భారత్ ట్రైబ్స్ ఫెస్ట్ 2026' (Bharat Tribes Fest) ఘనంగా ప్రారంభమైంది. గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ మరియు ట్రైఫెడ్ (TRIFED) సంయుక్తంగా నిర్వహిస్తున్న ఈ వేడుకను కేంద్ర మంత్రి జువల్ ఓరం ప్రారంభించారు.
- న్యూఢిల్లీలోని సుందర్ నర్సరీ (మార్చి 18 నుండి 30 వరకు).
- దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న 310 మంది మాస్టర్ ఆర్టిజన్లు మరియు 200కు పైగా స్టాళ్లతో గిరిజన కళలు, హస్తకళలను ప్రదర్శిస్తున్నారు.
- 'ఫారెస్ట్-టు-ప్లేట్' (Forest-to-Plate) కాన్సెప్ట్తో 120 మంది గిరిజన వంటకాలను రుచి చూపిస్తున్నారు. 400 మందికి పైగా కళాకారులు గిరిజన నృత్య, సంగీత ప్రదర్శనలు ఇస్తున్నారు.
- రిసా (RISA) ఇనిషియేటివ్: గిరిజన టెక్స్టైల్స్ను అంతర్జాతీయ ఫ్యాషన్ రంగంతో అనుసంధానించేందుకు అగ్రశ్రేణి డిజైనర్లతో కలిసి పనిచేసే ప్రత్యేక కార్యక్రమం.
మార్చి 19 నుండి 27 వరకు 'భారత్ ట్రైబ్స్ బిజినెస్ కాన్క్లేవ్' జరుగుతుంది. ఇది గిరిజన పారిశ్రామికవేత్తలకు మార్కెట్ ఎక్స్పోజర్ కల్పించడం మరియు కార్పొరేట్ సంస్థలతో అనుసంధానించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
- ప్రపంచ కొబ్బరి ఉత్పత్తిలో 30 శాతానికి పైగా వాటాతో భారతదేశం అగ్రగామిగా అవతరించింది. దీనిని మరింత ప్రోత్సహించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం బడ్జెట్ 2026-27లో ప్రత్యేక పథకాలను ప్రకటించింది.
- గ్లోబల్ కొబ్బరి ఉత్పత్తిలో భారత్ 30.37% వాటాతో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఉత్పత్తిదారుగా నిలిచింది.
- దేశంలో సుమారు 2165.20 వేల హెక్టార్లలో కొబ్బరి సాగు జరుగుతోంది. ఏటా దాదాపు 21,373 మిలియన్ల కొబ్బరికాయలు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
- ఈ రంగంపై సుమారు 10 మిలియన్ల మంది రైతులు, మొత్తం 30 మిలియన్ల ప్రజలు ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు.
- ప్రస్తుతం హెక్టారుకు సగటున 9,871 కాయల దిగుబడి వస్తోంది.
- వ్యవసాయ ఉత్పాదకతను పెంచేందుకు ప్రభుత్వం ఈ కొత్త పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టింది:
- పాత మరియు దిగుబడి లేని చెట్ల స్థానంలో కొత్త అధిక దిగుబడినిచ్చే రకాలను నాటడం.
- కొబ్బరి, జీడిపప్పు, కోకో వంటి విలువైన పంటల కోసం బడ్జెట్లో ₹350 కోట్లు కేటాయించారు.
- రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచడం మరియు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో భారత కొబ్బరి ఉత్పత్తుల పోటీతత్వాన్ని పెంపొందించడం.
- వ్యవసాయ ఉత్పాదకతను పెంచేందుకు ప్రభుత్వం ఈ కొత్త పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టింది:
భారతదేశం నేడు ప్రపంచంలోనే మూడవ అతిపెద్ద మెట్రో నెట్వర్క్గా అవతరించి అరుదైన మైలురాయిని చేరుకుంది. పట్టణ రవాణా రంగంలో దేశం సాధించిన ఈ ఘనతను కేంద్ర మంత్రి తోఖన్ సాహు ప్రకటించారు.
- ప్రస్తుతం భారత్లో 1,143 కిలోమీటర్ల మేర మెట్రో లైన్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. మరో 936 కిలోమీటర్ల మేర నిర్మాణ పనులు వేగంగా జరుగుతున్నాయి.
- 2014లో కేవలం 5 నగరాలకే పరిమితమైన మెట్రో సేవలు, నేడు 29 నగరాలకు విస్తరించాయి.
- ప్రతిరోజూ సుమారు 11.5 మిలియన్ల (1.15 కోట్లు) మంది ప్రయాణికులు మెట్రోలో ప్రయాణిస్తున్నారు.
- 2002 డిసెంబర్ 24న ప్రారంభమైన ఢిల్లీ మెట్రో, దేశవ్యాప్త మెట్రో నెట్వర్క్ అభివృద్ధికి ఒక మోడల్గా నిలిచింది.
- మాజీ ప్రధాని అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి హయాంలో పునాది పడగా, ప్రస్తుత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో ఈ విస్తరణ మరింత వేగవంతమైంది.
- రోడ్డు రవాణాపై ఒత్తిడిని తగ్గించడం మరియు పర్యావరణహిత ప్రయాణాన్ని ప్రోత్సహించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.
- ప్రపంచ స్థాయి ప్రమాణాలతో కూడిన భద్రత మరియు సమయపాలన మెట్రో విజయానికి కీలకంగా మారాయి.
మహారాష్ట్ర అసెంబ్లీ 'మత స్వేచ్ఛ బిల్లు 2026' (Freedom of Religion Bill 2026) ను ఆమోదించింది. బలవంతపు మత మార్పిడిలను అరికట్టడమే లక్ష్యంగా ఈ చట్టాన్ని తీసుకువచ్చారు.
- లక్ష్యం: ప్రలోభాలు, మోసం, బలవంతం లేదా పెళ్లి పేరుతో జరిగే మత మార్పిడిలను నిరోధించడం. ఇది ఏ మతానికి వ్యతిరేకం కాదని, కేవలం స్వచ్ఛంద మార్పిడిలను మాత్రమే అనుమతిస్తుందని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
- శిక్షలు: ఈ చట్టం కింద నిబంధనలు ఉల్లంఘించిన వారికి కఠినమైన జైలు శిక్ష మరియు జరిమానా విధిస్తారు.
- ప్రత్యేక రక్షణ: మైనర్లు, మహిళలు, ఎస్సీ (SC), ఎస్టీ (ST) వర్గాలకు చెందిన వారిని లక్ష్యంగా చేసుకుని చేసే మత మార్పిడిల విషయంలో మరింత కఠినమైన శిక్షలు ఉంటాయి.
దత్తత తీసుకున్న తల్లులకు ఇచ్చే ప్రసూతి సెలవులపై (Maternity Leave) ఉన్న వయోపరిమితిని సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేసింది. పిల్లల వయస్సుతో సంబంధం లేకుండా దత్తత తీసుకున్న తల్లులందరికీ 12 వారాల ప్రసూతి సెలవులు పొందే హక్కు ఉంటుందని చారిత్రాత్మక తీర్పునిచ్చింది.
- వయోపరిమితి రద్దు: గతంలో 'సోషల్ సెక్యూరిటీ కోడ్ 2020' ప్రకారం కేవలం మూడు నెలల లోపు వయసున్న పిల్లలను దత్తత తీసుకుంటేనే సెలవులు ఇచ్చేవారు. ఈ నిబంధన రాజ్యాంగ విరుద్ధమని కోర్టు పేర్కొంది.
- సమానత్వం: మాతృత్వం అంటే కేవలం ప్రసవం మాత్రమే కాదు, పిల్లల పెంపకం మరియు వారితో బంధాన్ని ఏర్పరుచుకోవడం అని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. ఆర్టికల్ 14 (సమానత్వపు హక్కు) ప్రకారం దత్తత తీసుకున్న తల్లులకు కూడా సమాన హక్కులు ఉండాలని స్పష్టం చేసింది.
- సెలవు కాలం: పిల్లవాడిని దత్తత తీసుకున్న రోజు నుండి తల్లికి 12 వారాల ప్రసూతి సెలవులు లభిస్తాయి.
- పిల్లల సంక్షేమం: పెద్ద వయసు పిల్లలను దత్తత తీసుకున్నప్పుడు కూడా వారితో కలిసిపోయేందుకు మరియు సర్దుబాటు చేసుకునేందుకు తల్లికి సమయం అవసరమని కోర్టు గుర్తించింది.
- పితృత్వ సెలవులు (Paternity Leave): తల్లులతో పాటు తండ్రులకూ సెలవులు ఇచ్చే అంశాన్ని పరిశీలించాలని ప్రభుత్వానికి సూచించింది. పెంపకంలో తండ్రి పాత్ర కూడా కీలకమని పేర్కొంది.
పంజాబ్ అసెంబ్లీ 'శ్రీ గురు తేగ్ బహదూర్ వరల్డ్ క్లాస్ యూనివర్సిటీ బిల్లు 2026' ను ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించింది. చారిత్రక మరియు ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత కలిగిన ఆనంద్పూర్ సాహిబ్ (Anandpur Sahib) లో ఈ అత్యాధునిక విశ్వవిద్యాలయాన్ని ఏర్పాటు చేయనున్నారు.
- లక్ష్యం: రక్షణ (Defence), ఏరోస్పేస్, సైబర్ సెక్యూరిటీ మరియు క్వాంటం కంప్యూటింగ్ వంటి అత్యాధునిక రంగాలలో ప్రపంచ స్థాయి విద్యను అందించడం.
- పెట్టుబడి: ఈ ప్రాజెక్ట్ కోసం మూడేళ్ల కాలంలో ₹300 కోట్లు ఖర్చు చేయనున్నారు. ప్రస్తుత బడ్జెట్లో ప్రాథమిక పనుల కోసం ₹20 కోట్లు కేటాయించారు.
- ప్రారంభం: ఈ విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యా సెషన్లు జూలై 2026 నుండి ప్రారంభమయ్యే అవకాశం ఉంది.
- ప్రత్యేకత: ఉత్తర భారతదేశంలోనే రక్షణ మరియు ఏరోస్పేస్ రంగాల్లో ప్రత్యేక కోర్సులను అందించే మొదటి ప్రభుత్వ సంస్థగా ఇది నిలవనుంది.
- డిఫెన్స్ స్టడీస్: రక్షణ రంగానికి అవసరమైన సాంకేతికత మరియు వ్యూహాలపై శిక్షణ.
- ఏరోస్పేస్ ఇంజనీరింగ్: విమానయాన మరియు అంతరిక్ష సాంకేతికత.
- సైబర్ సెక్యూరిటీ: డిజిటల్ భద్రత మరియు డేటా ప్రొటెక్షన్.
- క్వాంటం కంప్యూటింగ్: భవిష్యత్ కంప్యూటింగ్ టెక్నాలజీపై పరిశోధనలు.
ఈ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపన ద్వారా పంజాబ్ రాష్ట్రం సాంకేతిక విద్య మరియు పరిశోధన రంగాలలో గ్లోబల్ హబ్గా ఎదగాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
పశ్చిమాసియాలో ముదురుతోన్న సంక్షోభం..వీటి ధరలు భారీగా పెరగొచ్చు..?
Islamophobia అంటే ఏమిటి? పాకిస్థాన్ అసలు స్వరూపాన్ని బట్టబయలు చేసిన భారత్!
అరుదైన బ్లడ్ గ్రూప్ను గుర్తించిన వైద్యులు..ఎందుకు ఇవి అరుదుగా ఉంటాయి?
☛Follow our YouTube Channel (Click Here)
☛ Follow our Facebook Page (Click Here)
☛ Follow our Instagram Page (Click Here)
☛ Join our WhatsApp Channel (Click Here)
☛ Join our Telegram Channel (Click Here)