• • నెదర్లాండ్స్ చరిత్రలో స్వలింగ సంపర్కుడిగా బహిరంగంగా ప్రకటించుకుని ప్రధాని పదవిని చేపట్టిన మొదటి వ్యక్తి జెట్టన్.
  • 2001లో స్వలింగ వివాహాలను చట్టబద్ధం చేసిన ప్రపంచంలోనే మొదటి దేశం నెదర్లాండ్స్ కావడం విశేషం.
• • రాబ్ జెట్టన్ డెమొక్రాట్స్ 66 (D66) పార్టీ నాయకుడు.
  • ఈ పార్టీ యూరోపియన్ అనుకూల, అభ్యుదయ విధానాలకు ప్రసిద్ధి.
  • 2017లో తొలిసారి పార్లమెంటుకు ఎన్నికయ్యారు.
  • మొదటి పేరు: ప్రారంభంలో విలేకరుల ప్రశ్నలకు చాలా పద్ధతిగా, రిహార్సల్ చేసినట్లు సమాధానాలు ఇచ్చేవారు. అందుకే ఆయనను "రోబోట్ జెట్టన్" అని పిలిచేవారు.
  • కాలక్రమేణా తన శైలిని మార్చుకుని, ప్రజలకు దగ్గరయ్యారు. దీంతో పార్టీలో ఆయన పట్టు పెరిగి చివరకు ప్రధాని స్థాయికి ఎదిగారు.
• • అనేక సవాళ్లతో కూడిన మైనారిటీ ప్రభుత్వం జెట్టన్ ప్రధాని అయినప్పటికీ, ఆయన ముందు కఠినమైన సవాళ్లు ఉన్నాయి:
  • ఆయన నేతృత్వంలోని మూడు పార్టీల కూటమి (D66, VVD, CDA)కి 150 సీట్ల హౌస్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్స్‌లో కేవలం 66 సీట్లు మాత్రమే ఉన్నాయి.
  • మెజారిటీ లేకపోవడంతో, ప్రతి కీలక నిర్ణయం లేదా బిల్లు ఆమోదం పొందాలంటే ప్రతిపక్షాల మద్దతు తప్పనిసరి.
  • రక్షణ బడ్జెట్, శరణార్థుల విధానం, ఆరోగ్య సంరక్షణలో కోతలు మరియు ఆర్థిక సంస్కరణలపై ఆయన ఏకాభిప్రాయం సాధించాల్సి ఉంటుంది.
• • నేపథ్యం: జెట్టన్ ఆగ్నేయ నెదర్లాండ్స్‌లోని ఉడెన్ పట్టణంలో పెరిగారు. బిజినెస్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ చదివి, 'ప్రోరైల్' (ProRail) అనే రైల్వే కంపెనీలో పనిచేశారు.
  • క్రీడా నేపథ్యం: యువకుడిగా ఉన్నప్పుడు అథ్లెటిక్స్‌లో చురుగ్గా ఉండేవారు. ఒలింపిక్ ఛాంపియన్ సిఫాన్ హసన్‌కు పేస్ సెట్టర్‌గా కూడా వ్యవహరించారు.
  • ఆయన తన భాగస్వామి, అర్జెంటీనా ఫీల్డ్ హాకీ స్టార్ నికోలస్ కీనన్‌తో కలిసి ఉంటున్నారు. కీనన్ 2024 పారిస్ ఒలింపిక్స్‌లో కాంస్య పతకం గెలిచారు.
  • సోషల్ మీడియాలో యాక్టివ్‌గా ఉండటం, టీవీ క్విజ్ ప్రోగ్రామ్ ఫైనల్స్‌కు చేరడం వంటివి ఆయనను యువ ఓటర్లకు చేరువ చేశాయి.

ఢిల్లీలోని ఇందిరా గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (IGI) ఆసియా పసిఫిక్ (Apac) ప్రాంతంలో అత్యంత రద్దీగా ఉండే విమానాశ్రయాల జాబితాలో 5వ స్థానానికి చేరుకుంది. ప్రముఖ ఏవియేషన్ డేటా సంస్థ 'OAG' విడుదల చేసిన 2025 నివేదిక ప్రకారం ఈ వివరాలు వెల్లడయ్యాయి.

• • 2025లో ఢిల్లీ ఎయిర్‌పోర్ట్ నుండి మొత్తం 46.18 మిలియన్ల వన్-వే డిపార్టింగ్ సీట్లు నమోదయ్యాయి.
  • 2019లో 9వ స్థానంలో ఉన్న ఢిల్లీ ఎయిర్‌పోర్ట్, ఇప్పుడు ఏకంగా 4 స్థానాలు ఎగబాకి 5వ స్థానానికి చేరుకుంది.
  • ప్రధాన విమానాశ్రయాలను వెనక్కి నెట్టి: సింగపూర్ (చాంగి), బ్యాంకాక్ (సువర్ణభూమి), మరియు సియోల్ (ఇంచియాన్) వంటి ప్రపంచ ప్రసిద్ధ విమానాశ్రయాలను ఢిల్లీ వెనక్కి నెట్టివేసింది.
• • భారతదేశంలో మధ్యతరగతి జనాభా పెరగడం మరియు విమాన ప్రయాణాలు సరసమైన ధరల్లో లభించడంతో దేశీయ విమాన ప్రయాణికుల సంఖ్య భారీగా పెరిగింది.
  • దేశంలోని అతిపెద్ద విమానయాన సంస్థ ఇండిగో తన విమానాల సంఖ్యను మరియు సర్వీసులను భారీగా పెంచడం ఢిల్లీ ఎయిర్‌పోర్ట్ రద్దీ పెరగడానికి ప్రధాన కారణం.
  • విమానాశ్రయంలో కొత్త టెర్మినల్స్ మరియు పెరిగిన సామర్థ్యం వల్ల ఎక్కువ విమానాల రాకపోకలకు వీలు కలిగింది.
• • OAG అనేది ప్రయాణికుల సంఖ్యను బట్టి కాకుండా, విమానయాన సంస్థలు షెడ్యూల్ చేసిన సీట్ల సామర్థ్యం (Seat Capacity) ఆధారంగా విమానాశ్రయాల రద్దీని లెక్కిస్తుంది.

జింబాబ్వే ప్రభుత్వం ఇటీవల లెనాకాపవిర్ (Lenacapavir) అనే అత్యాధునిక హెచ్ఐవి (HIV) నివారణ మందును తన దేశంలో అందుబాటులోకి తెచ్చింది. రోజువారీ మాత్రలు వేసుకునే అవసరం లేకుండా, సంవత్సరానికి కేవలం రెండు ఇంజెక్షన్లతో హెచ్ఐవిని నివారించగలిగే ఈ మందు వైద్య రంగంలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచింది.

• • ఇది హెచ్ఐవి సోకకుండా నిరోధించే లాంగ్-యాక్టింగ్ ఇంజెక్టబుల్ (Long-acting injectable) మందు. దీనిని 'ప్రీ-ఎక్స్‌పోజర్ ప్రొఫిలాక్సిస్' (PrEP) అని కూడా అంటారు.
  • హెచ్ఐవి నెగటివ్ ఉండి, వైరస్ సోకే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉన్న వ్యక్తులు దీనిని తీసుకోవచ్చు.
• • లెనాకాపవిర్ అనేది ఒక కాప్సిడ్ ఇన్హిబిటర్ (Capsid inhibitor).
  • హెచ్ఐవి వైరస్ తనను తాను వృద్ధి (Replicate) చేసుకోవడానికి 'కాప్సిడ్' అనే ప్రోటీన్ షెల్ అవసరం.
  • ఈ మందు ఆ ప్రోటీన్ షెల్‌ను బ్లాక్ చేయడం ద్వారా వైరస్ పెరగకుండా అడ్డుకుంటుంది.
• • దీనిని ఆరు నెలలకు ఒకసారి మాత్రమే ఇంజెక్షన్ రూపంలో తీసుకోవాలి.
  • క్లినికల్ పరీక్షల్లో ఇది 99.9% వరకు హెచ్ఐవి వ్యాప్తిని అడ్డుకుంటున్నట్లు తేలింది.
  • దీనిని అమెరికాకు చెందిన 'గిలియడ్ సైన్సెస్' (Gilead Sciences) అభివృద్ధి చేసింది. దీని బ్రాండ్ పేరు Yeztugo.
  • రోజూ మాత్రలు వేసుకోవడం వల్ల ఎదురయ్యే సామాజిక ఇబ్బందులను ఇది తగ్గిస్తుంది, ఎందుకంటే ఈ ఇంజెక్షన్ తీసుకోవడం చాలా రహస్యంగా (Discreet) ఉండవచ్చు.
• • అమెరికాలో ఈ మందు ధర ఏడాదికి సుమారు $28,000 (సుమారు ₹23 లక్షలు) ఉంటుంది.
  • గిలియడ్ సంస్థ భారతదేశానికి చెందిన డాక్టర్ రెడ్డీస్ (Dr. Reddy's) మరియు హెటెరో (Hetero) వంటి కంపెనీలతో ఒప్పందం చేసుకుంది. దీనివల్ల 2027 నాటికి ఈ మందు ధర ఏడాదికి కేవలం $40 (సుమారు ₹3,300) కు తగ్గే అవకాశం ఉంది.
  • ప్రస్తుతం జింబాబ్వే, కెన్యా వంటి దేశాల్లో పైలట్ ప్రాజెక్టులుగా ఇది అందుబాటులోకి వస్తోంది.

కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్ఠాత్మకంగా చేపట్టిన 'పీఎం సూర్య ఘర్: ముఫ్త్ బిజిలీ యోజన' (PM Surya Ghar: Muft Bijli Yojana) కింద ఫిబ్రవరి 2024 నుండి ఇప్పటివరకు దేశవ్యాప్తంగా 30 లక్షలకు పైగా ఇళ్లపై సోలార్ ప్యానెల్స్ అమర్చినట్లు కేంద్ర మంత్రి వెల్లడించారు.

• • భారతదేశంలోని మధ్యతరగతి మరియు పేద కుటుంబాలకు ఉచిత విద్యుత్తును అందించడమే ఈ పథకం లక్ష్యం. దీని కింద ఇంటి పైకప్పుపై సోలార్ ప్యానెల్స్ ఏర్పాటు చేసుకోవడానికి ప్రభుత్వం భారీగా సబ్సిడీ ఇస్తుంది.

• • ప్రభుత్వం సోలార్ యూనిట్ ఖర్చుపై ఈ క్రింది విధంగా సబ్సిడీ అందిస్తుంది:
    • 2 కిలోవాట్ల (kW) వరకు: సిస్టమ్ ఖర్చులో 60% సబ్సిడీ.
    • 2 నుండి 3 కిలోవాట్ల వరకు: అదనపు ఖర్చుపై 40% సబ్సిడీ.
    • సబ్సిడీ గరిష్టంగా 3 కిలోవాట్ల వరకు మాత్రమే లభిస్తుంది.

• • దేశంలోని ప్రతి జిల్లాలో ఒక గ్రామాన్ని 'మోడల్ సోలార్ విలేజ్'గా అభివృద్ధి చేస్తారు.
  • తమ పరిధిలో సోలార్ ప్యానెల్స్ ఏర్పాటును ప్రోత్సహించినందుకు మున్సిపాలిటీలు మరియు గ్రామ పంచాయతీలకు ప్రతి ఇంటికి ₹1,000 చొప్పున ప్రోత్సాహకం అందుతుంది.
  • జాతీయ స్థాయిలో NPIA, రాష్ట్ర స్థాయిలో విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థలు (DISCOMs) ఈ పథకాన్ని అమలు చేస్తాయి. నెట్ మీటర్లు బిగించడం, తనిఖీలు చేయడం వీరి బాధ్యత.
• • దరఖాస్తుదారు ఖచ్చితంగా భారతీయ పౌరుడై ఉండాలి.
  • సోలార్ ప్యానెల్స్ అమర్చడానికి అనువైన సొంత ఇల్లు (పైకప్పు) ఉండాలి.
  • సరైన విద్యుత్ కనెక్షన్ కలిగి ఉండాలి.
  • గతంలో సోలార్ ప్యానెల్స్ కోసం ఎటువంటి ప్రభుత్వ సబ్సిడీ పొంది ఉండకూడదు. 

ఇటీవల జరిగిన మొదటి శాస్త్రీయ అంచనా ప్రకారం, అస్సాంలోని కాజీరంగా నేషనల్ పార్క్ మరియు టైగర్ రిజర్వ్ అరుదైన ఫిషింగ్ క్యాట్ (Fishing Cat) కు ఒక బలమైన నివాసంగా ఉన్నట్లు శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు.

• • ఇది మధ్యస్థ పరిమాణంలో ఉండే ఒక అడవి పిల్లి రకం. దీని శాస్త్రీయ నామం ప్రియోనైలురస్ వివ్రిన్నస్ (Prionailurus viverrinus).
  • ఇవి ప్రధానంగా చిత్తడి నేలలు (Wetlands), మడ అడవులు (Mangroves), మరియు నదుల పరివాహక ప్రాంతాలలో నివసిస్తాయి. ఇవి మంచి నీరు మరియు ఉప్పు నీరు ఉన్న ప్రాంతాలలో కూడా ఉండగలవు.
  • ఇవి భారత్, శ్రీలంక, మలేషియా, థాయిలాండ్ మరియు పాకిస్తాన్ వంటి దక్షిణాసియా దేశాలలో కనిపిస్తాయి. భారతదేశంలో సుందర్బన్ మడ అడవులు, గంగా-బ్రహ్మపుత్ర నది లోయలు మరియు పశ్చిమ కనుమలలో ఇవి ఎక్కువగా ఉంటాయి.

• • పేరుకు తగ్గట్టే ఇవి అద్భుతంగా ఈత కొట్టగలవు. చేపలను వేటాడటం కోసం ఇవి నీటిలోకి దూకుతాయి.
  • ఇవి పొట్టి కాళ్లు, బలమైన శరీరం మరియు చిన్న తోకను కలిగి ఉంటాయి. వీటి శరీరంపై ముదురు రంగు మచ్చలు ఉంటాయి.
  • ఇవి ప్రధానంగా రాత్రివేళల్లోనే వేటాడుతాయి (Nocturnal). మగ పిల్లులు ఆడవాటి కంటే పరిమాణంలో పెద్దవిగా ఉంటాయి.

• • ఈ జంతువు అంతరించిపోయే ముప్పులో ఉన్నందున వీటికి ప్రత్యేక రక్షణ కల్పించబడింది:
    • IUCN Red List: వల్నరబుల్ (Vulnerable - ప్రమాద అంచున ఉన్నవి).
    • వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టం (1972): షెడ్యూల్ I (అత్యున్నత స్థాయి రక్షణ).

కేరళలోని విజింజం (Vizhinjam) ప్రాంతంలో సీఫుడ్ తిన్న వ్యక్తులు తీవ్ర అనారోగ్యానికి గురవ్వడానికి టెట్రోడోటాక్సిన్ (Tetrodotoxin - TTX) అనే అత్యంత ప్రమాదకరమైన విషపదార్థం కారణమని వైద్యులు అనుమానిస్తున్నారు.

• • ఇది సముద్ర జీవులలో లభించే ఒక శక్తివంతమైన న్యూరోటాక్సిన్ (నరాలపై ప్రభావం చూపే విషం). ఇది రంగులేని, వాసన లేని పదార్థం.
  • ఎక్కడ లభిస్తుంది? ఇది ప్రధానంగా పఫర్ ఫిష్ (Puffer fish), పోర్కుపైన్ ఫిష్, సన్ ఫిష్ మరియు కొన్ని రకాల సాలమండర్ల చర్మం, పేగులు మరియు కాలేయంలో సహజంగా ఉంటుంది.
  • ప్రమాదం ఎప్పుడు? ఈ చేపల మాంసాన్ని లేదా ఇతర భాగాలను సరిగ్గా శుభ్రం చేయకుండా లేదా వండకుండా తిన్నప్పుడు మనుషులు విషప్రయోగానికి గురవుతారు.

• 
  
  • నరాల వ్యవస్థ: ఇది నరాల నుండి కండరాలకు అందే సంకేతాలను అడ్డుకుంటుంది.
  • పక్షవాతం: దీనివల్ల శరీరం క్రమంగా పక్షవాతానికి (Paralysis) గురవుతుంది.
  • దీని విషం సాధారణ సోడియం సైనైడ్ కంటే 1000 రెట్లు ఎక్కువ శక్తివంతమైనది.
  • చికిత్స: దీనికి ఇప్పటివరకు ఎటువంటి విరుగుడు (Antidote) కనుగొనబడలేదు. రోగికి కేవలం సపోర్టివ్ ట్రీట్మెంట్ (శ్వాస అందించడం వంటివి) మాత్రమే అందించగలరు.

భారతదేశానికి చెందిన ట్రెడిషనల్ నాలెడ్జ్ డిజిటల్ లైబ్రరీ (TKDL) యాక్సెస్ కోసం బ్రెజిల్ దేశపు ఇండస్ట్రియల్ ప్రాపర్టీ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (INPI) మరియు భారత పరిశోధనా సంస్థ CSIR మధ్య ఇటీవల ఒక కీలక ఒప్పందం కుదిరింది.

• • ఇది భారతదేశపు పురాతన వైద్య విజ్ఞానాన్ని డిజిటలైజ్ చేసిన ఒక భారీ డేటాబేస్.
  • దీనిని 2001లో భారత ప్రభుత్వం (CSIR మరియు ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ సంయుక్తంగా) ఏర్పాటు చేసింది.
  • మన దేశపు సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని (ఉదాహరణకు: ఆయుర్వేదం, యోగా) ఇతరులు దొంగిలించకుండా లేదా వాటిపై తప్పుడు పేటెంట్లు తీసుకోకుండా రక్షించడం.
• • ఇందులో ఆయుర్వేదం, యునానీ, సిద్ధ, సోవా రిగ్పా మరియు యోగా వంటి విభాగాలకు చెందిన సుమారు 5.2 లక్షల ఫార్ములాలు మరియు పద్ధతుల సమాచారం ఉంది.
  • భారతీయ భాషలలో ఉన్న ఈ జ్ఞానాన్ని ఆధునిక శాస్త్రీయ పరిభాషలోకి మార్చి ఐదు అంతర్జాతీయ భాషల్లో (ఇంగ్లీష్, జర్మన్, ఫ్రెంచ్, జపనీస్ మరియు స్పానిష్) అందుబాటులో ఉంచారు.
  • విదేశీ పేటెంట్ కార్యాలయాలు ఏదైనా కొత్త పేటెంట్ ఇచ్చే ముందు, అది మన పురాతన విజ్ఞానంలో ముందే ఉందా అని ఈ లైబ్రరీ ద్వారా సరిచూసుకోవచ్చు. బ్రెజిల్‌తో కలిపి ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా 18 పేటెంట్ కార్యాలయాలకు దీని యాక్సెస్ ఉంది.

ఇటీవల మాస్కో (రష్యా) లో చైనీస్ సంప్రదాయాలను ప్రతిబింబించేలా పాండా థీమ్‌తో కూడిన ప్రదర్శనలు మరియు సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలతో చాంద్రమాన నూతన సంవత్సరం (Lunar New Year) వేడుకలను ఘనంగా నిర్వహించారు.

• • ఇది ప్రాచీన చైనాలో అభివృద్ధి చేసిన లూనిసోలార్ క్యాలెండర్ (చంద్రుని గమనం ఆధారంగా ఉండేది) ప్రకారం కొత్త సంవత్సరం ప్రారంభాన్ని సూచిస్తుంది.
  • తేదీ: ఇది ప్రతి సంవత్సరం ఒకే తేదీన రాదు. సాధారణంగా జనవరి లేదా ఫిబ్రవరి నెలల్లో వస్తుంది. 2026లో ఇది ఫిబ్రవరి 17న వచ్చింది.
  • కాల వ్యవధి: చైనాలో దీనిని 'వసంతోత్సవం' (Spring Festival) అని పిలుస్తారు. ఈ వేడుకలు 15 రోజుల పాటు జరుగుతాయి.

• 
  
  • చైనాలోనే కాకుండా, ఆసియాలోని ఇతర దేశాల్లో కూడా దీనిని వేర్వేరు పేర్లతో జరుపుకుంటారు:
    • చైనా: స్ప్రింగ్ ఫెస్టివల్ (Spring Festival)
    • వియత్నాం: టెట్ (Tet)
    • కొరియా: సియోల్లాల్ (Seollal)
    • టిబెట్: లోసార్ (Losar)
    • సింగపూర్, మలేషియా మరియు ఫిలిప్పీన్స్ వంటి ఆగ్నేయాసియా దేశాలలో కూడా ఇది చాలా ముఖ్యం.

• • చైనా సంప్రదాయం ప్రకారం, ప్రతి సంవత్సరం ఒక జంతువుతో గుర్తించబడుతుంది. మొత్తం 12 జంతువులు ఒక వరుస క్రమంలో వస్తాయి: ఎలుక (Rat), ఎద్దు (Ox), పులి (Tiger), కుందేలు (Rabbit), డ్రాగన్ (Dragon), పాము (Snake), గుర్రం (Horse), మేక (Goat), కోతి (Monkey), కోడి (Rooster), కుక్క (Dog), పంది (Pig)

సైబీరియాలోని బైకాల్ సరస్సు (Lake Baikal) పై ప్రయాణిస్తున్న ఒక పర్యాటక బస్సు మంచు పొరలు పగిలి నీటిలో మునిగిపోవడంతో ఏడుగురు చైనీస్ పర్యాటకులు మరణించిన విషాద ఘటన ఇటీవల చోటుచేసుకుంది.

• • ఇది రష్యాలోని సైబీరియా దక్షిణ భాగంలో ఉంది.
  • ఇది భూమిపై అత్యంత పురాతనమైన మంచినీటి సరస్సు. దీని వయస్సు సుమారు 2 నుండి 2.5 కోట్ల సంవత్సరాలు.
  • ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యంత లోతైన సరస్సు (సుమారు 1,642 మీటర్లు).
  • నీటి పరిమాణం (Volume) పరంగా కూడా ఇది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మంచినీటి సరస్సు. భూమి ఉపరితలంపై ఉన్న మంచినీటిలో 20 శాతం ఈ ఒక్క సరస్సులోనే ఉంది.
• • ఈ సరస్సులోకి సుమారు 330 నదులు ప్రవహిస్తాయి. వీటిలో సెలెంగా, బర్గుజిని మరియు తుర్కా ముఖ్యమైనవి.
  • విచిత్రమేమిటంటే, ఇన్ని నదులు లోపలికి ప్రవహించినప్పటికీ, ఈ సరస్సు నుండి బయటకు ప్రవహించే నది కేవలం ఒకటి మాత్రమే—అది అంగారా నది.
  • ఇందులో మొత్తం 45 ద్వీపాలు ఉన్నాయి. వీటిలో ఒల్ఖాన్ (Olkhon) అతిపెద్దది.
• • రష్యా గాలాపాగోస్: ఇక్కడి ప్రత్యేకమైన జీవజాలం కారణంగా దీనిని 'రష్యా యొక్క గాలాపాగోస్' అని పిలుస్తారు. ఇది 1996లో యునెస్కో (UNESCO) ప్రపంచ వారసత్వ సంపదగా గుర్తించబడింది.
  • వాతావరణం: శీతాకాలంలో (జనవరిలో) ఈ సరస్సు ఉపరితలం పూర్తిగా గడ్డకట్టుకుపోతుంది. తిరిగి మే లేదా జూన్ నెలల్లో మంచు కరుగుతుంది.
  • ప్రజలు: ఈ ప్రాంతంలో బుర్యాత్ (Buryat) అనే గిరిజన ప్రజలు నివసిస్తారు. వీరు టిబెటన్ బౌద్ధమతాన్ని అనుసరిస్తారు.

జాతీయ రహదారుల (National Highways) నాణ్యతను పర్యవేక్షించడానికి కేంద్ర రోడ్డు రవాణా మరియు రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ (MoRTH) ఒక వినూత్నమైన మొబైల్ క్వాలిటీ కంట్రోల్ వ్యాన్ల (MQCVs) ప్రాజెక్టును ప్రారంభించింది. రహదారుల నిర్మాణంలో పారదర్శకతను పెంచడం మరియు ప్రపంచ స్థాయి ప్రమాణాలను పాటించడం ఈ పథకం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.

• • ఇవి కదిలే ప్రయోగశాలలు (Mobile Labs).
  • హైవే నిర్మాణం జరుగుతున్న చోటికే ఈ వాహనాలు వెళ్లి, అక్కడికక్కడే రోడ్డు నాణ్యతను పరీక్షిస్తాయి.
  • ఈ వ్యాన్లలో రోడ్డును ధ్వంసం చేయకుండానే దాని బలాన్ని కొలిచే 'నాన్-డిస్ట్రక్టివ్ టెస్టింగ్' (NDT) పరికరాలు ఉంటాయి.
  • అల్ట్రాసోనిక్ పల్స్ వెలాసిటీ మీటర్లు, రీబౌండ్ హ్యామర్లు వంటి పరికరాల ద్వారా రోడ్డు పటిష్టతను, తారు సాంద్రతను శాస్త్రీయంగా లెక్కిస్తారు.
• • మొదటి దశలో (Pilot Phase) ఈ ప్రాజెక్టును నాలుగు రాష్ట్రాల్లో ప్రయోగాత్మకంగా చేపట్టారు: రాజస్థాన్, గుజరాత్, కర్ణాటక, ఒడిశా
• విభిన్న వాతావరణం మరియు నేల స్వభావం ఉన్న ఈ ప్రాంతాల్లో వ్యాన్ల పనితీరును పరిశీలించిన తర్వాత, దీనిని దేశవ్యాప్తంగా అమలు చేస్తారు.
• • నాణ్యత తనిఖీల్లో మోసాలకు తావులేకుండా ప్రభుత్వం ఒక ప్రత్యేక పోర్టల్‌ను రూపొందిస్తోంది:
    • ఈ వ్యాన్లకు GPS అమర్చి ఉంటుంది, దీనివల్ల వ్యాన్ ఎక్కడికి వెళ్లింది, ఏ రోడ్డును పరీక్షించిందనేది అధికారులు ఢిల్లీ నుండే పర్యవేక్షించవచ్చు.
    • తనిఖీ చేసిన వెంటనే నివేదికలను పోర్టల్‌లో అప్‌లోడ్ చేస్తారు. ఏవైనా లోపాలు ఉంటే వెంటనే సరిదిద్దడానికి క్షేత్రస్థాయి అధికారులకు ఆదేశాలు జారీ చేస్తారు.

తిరుమల శ్రీవారి ప్రసాదాల నాణ్యతను కాపాడటానికి మరియు నెయ్యి వంటి ముడి పదార్థాలలో కల్తీని గుర్తించడానికి తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (TTD) సరికొత్త సాంకేతికతను వాడుతోంది. సుమారు ₹25 కోట్ల వ్యయంతో ఏర్పాటు చేస్తున్న అత్యాధునిక ల్యాబ్‌లో ఈ-నోస్ (E-Nose) మరియు ఈ-టంగ్ (E-Tongue) పరికరాలను ప్రవేశపెడుతున్నారు.

• • ఇది వాసనను బట్టి నాణ్యతను కనిపెట్టే ఒక సెన్సార్ పరికరం.
  • పనితీరు: ఆహార పదార్థాల నుండి వెలువడే రసాయన వాయువులను (VOCs) ఇది పసిగడుతుంది.
  • కల్తీ గుర్తింపు: నెయ్యి లేదా నూనెల్లో ఏదైనా ఇతర పదార్థాలు కలిసినప్పుడు వచ్చే వాసనలోని మార్పులను AI (ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్) ద్వారా విశ్లేషించి, వెంటనే హెచ్చరిస్తుంది.
• • ఇది ద్రవ పదార్థాల రుచిని మరియు అందులోని రసాయన మార్పులను పరీక్షించే పరికరం.
  • నెయ్యి, పాలు లేదా ఇతర ద్రవాల్లో కరిగిన పదార్థాలను ఇది ఎలక్ట్రో-కెమికల్ సెన్సార్ల ద్వారా విశ్లేషిస్తుంది.
  • ప్రయోజనం: తీపి, ఉప్పు, పులుపు మరియు చేదు వంటి రుచుల సమతుల్యతను తనిఖీ చేస్తుంది. నెయ్యిలో పామాయిల్ వంటివి కలిసినప్పుడు రుచిలో వచ్చే స్వల్ప మార్పులను కూడా ఇది పసిగట్టగలదు.
• • 2024లో లడ్డూ తయారీలో వాడే నెయ్యి కల్తీ జరిగిందనే వివాదం నేపథ్యంలో, భక్తుల నమ్మకాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
  • సాధారణ ల్యాబ్ పరీక్షలకు రోజులు పడుతుంది, కానీ ఈ పరికరాలు నిమిషాల్లోనే ఫలితాలను ఇస్తాయి.
  • ప్రసాదాల తయారీలో ఆచారాలకు ఇబ్బంది కలగకుండా, పదార్థాలను పాడు చేయకుండానే (Non-destructive) ఈ పరీక్షలు నిర్వహించవచ్చు.
  • వీటిలో వాడే AI టెక్నాలజీ వల్ల ఫలితాలు చాలా కచ్చితంగా ఉంటాయి.
  • ఈ వ్యవస్థను భారత ఆహార భద్రతా ప్రమాణాల సంస్థ (FSSAI) పర్యవేక్షణలో ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. ఇది ప్రసాదాల నాణ్యతను స్థిరంగా ఉంచడమే కాకుండా, భవిష్యత్తులో ఎటువంటి కల్తీ జరగకుండా అడ్డుకుంటుంది.

భారతదేశం మరియు ఫ్రాన్స్ దేశాల మధ్య ఉన్న పన్ను ఒప్పందం (Tax Treaty) నుండి 'మోస్ట్ ఫేవరెడ్ నేషన్' (Most Favoured Nation - MFN) నిబంధనను భారత్ తొలగించింది. ఇటీవల ఫ్రెంచ్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్ భారత పర్యటనలో ఈ మేరకు సవరించిన ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగాయి.

• • సాధారణంగా ఈ నిబంధన ప్రకారం:
    • భారత్ భవిష్యత్తులో వేరే ఏదైనా దేశంతో తక్కువ పన్ను రేటుకు ఒప్పందం చేసుకుంటే, ఆ ప్రయోజనం ఆటోమేటిక్‌గా ఫ్రాన్స్‌కు కూడా లభిస్తుంది.
    • అంటే, ఫ్రాన్స్ ప్రత్యేకంగా చర్చలు జరపకుండానే తక్కువ పన్ను ప్రయోజనాలను పొందగలుగుతుంది.
• • ఆటోమేటిక్ బెనిఫిట్స్ ముగింపు: ఇకపై ఫ్రాన్స్ ఇతర దేశాలతో భారత్ చేసుకునే ఒప్పందాలను చూపించి తక్కువ పన్ను రేట్లు కావాలని డిమాండ్ చేయలేరు. ఒప్పందంలో రాసి ఉన్న పన్ను రేట్లు మాత్రమే వర్తిస్తాయి.
  • కాపిటల్ గెయిన్స్ పన్ను: షేర్ల అమ్మకం ద్వారా వచ్చే లాభాలపై (Capital Gains) పన్ను వేసే అధికారం ఇప్పుడు స్పష్టంగా ఆ కంపెనీ ఉన్న దేశానికే ఉంటుంది. ఉదాహరణకు: ఒక ఫ్రెంచ్ ఇన్వెస్టర్ భారతీయ కంపెనీ షేర్లను విక్రయిస్తే, ఆ లాభంపై పన్ను వేసే పూర్తి హక్కు భారత్‌కు ఉంటుంది.
  • దీనివల్ల పన్ను విషయంలో గతంలో ఉన్న గందరగోళం తగ్గి, కోర్టు కేసుల సంఖ్య తగ్గుతుంది.
• • పన్ను ఎగవేతను అరికట్టడానికి అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలైన BEPS (Base Erosion and Profit Shifting) నిబంధనలను ఈ ఒప్పందంలో చేర్చారు.
  • కంపెనీలు తమ లాభాలను తక్కువ పన్ను ఉన్న దేశాలకు మళ్లించకుండా అడ్డుకోవడం.
  • పన్ను ఎగవేతదారులను గుర్తించడానికి రెండు దేశాల మధ్య పక్కాగా సమాచారాన్ని పంచుకోవడం.

• అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(23.02.2026) తెలుగులో..

• అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(21.02.2026) తెలుగులో..

• మహిళల టీ20 ప్రపంచకప్ 2026 షెడ్యూల్ ఇదే..

• కేరళ పేరు మారిపోయింది..ఇకపై..?

• దేశంలో టాప్ 10 ధనిక & పేద రాష్ట్రాలు ఇవే..

• AI vs HR: ఇక పై ఉద్యోగాల నియామకాల్లో రాజు ఎవరు?

• ఆర్మీ చీమలు గురించి ఎప్పుడైనా విన్నారా..?

• ప్రపంచపు 8వ వింతగా పిలిచే గ్లేసియర్ ఏదో మీకు తెలుసా..?

☛Follow our YouTube Channel (Click Here)

☛ Follow our Facebook Page (Click Here)

☛ Follow our Instagram Page (Click Here)

☛ Join our WhatsApp Channel (Click Here)

☛ Join our Telegram Channel (Click Here)