• భారతదేశంలోని పశ్చిమ రాష్ట్రాల పార్లమెంటరీ సమన్వయాన్ని పెంచే లక్ష్యంతో కామన్వెల్త్ పార్లమెంటరీ అసోసియేషన్ (CPA) ఇండియా రీజియన్ జోన్ VII మొదటి సదస్సు గోవాలో ప్రారంభమైంది.

• ఈ సదస్సును లోక్‌సభ స్పీకర్ శ్రీ ఓం బిర్లా అధికారికంగా ప్రారంభించారు.
• 2024లో CPA ఇండియా రీజియన్‌ను తొమ్మిది జోన్లుగా పునర్వ్యవస్థీకరించిన తర్వాత జోన్ VII నిర్వహిస్తున్న తొలి సదస్సు ఇదే కావడం విశేషం.

• స్థాపన: ఇది కామన్వెల్త్‌లోని అత్యంత పురాతన సంస్థలలో ఒకటి. దీనిని 1911లో స్థాపించారు.
• ఉద్దేశ్యం: చట్టబద్ధమైన పాలన (Rule of Law), వ్యక్తిగత హక్కులు మరియు స్వేచ్ఛను గౌరవించే సభ్యులను ఒకే వేదికపైకి తీసుకురావడం.
• నిర్మాణం: ప్రపంచవ్యాప్తంగా 180 కంటే ఎక్కువ శాసనసభలు (బ్రాంచ్‌లు) ఇందులో సభ్యులుగా ఉన్నాయి. వీటిని 9 భౌగోళిక ప్రాంతాలుగా విభజించారు.
• ప్రధాన కార్యాలయం: లండన్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్.

• సభ్యత్వం: ఇండియా రీజియన్‌లో మొత్తం 32 శాసనసభలు సభ్యులుగా ఉన్నాయి. ఆఫ్రికా రీజియన్ తర్వాత అత్యధిక సభ్య బ్రాంచ్‌లు కలిగిన రీజియన్ ఇండియానే.
• నిర్వహణ: పరిపాలనా సౌలభ్యం కోసం ఇండియా రీజియన్‌ను 9 జోన్లుగా విభజించారు.
• ఛైర్మన్: లోక్‌సభ స్పీకర్ (ప్రస్తుతం శ్రీ ఓం బిర్లా) దీనికి రీజినల్ ఛైర్మన్‌గా వ్యవహరిస్తారు.
• సెక్రటేరియట్: ఇది భారత పార్లమెంటులోని లోక్‌సభలో ఉంది.

• జోన్ VII పరిధి: ఇందులో గోవా, గుజరాత్ మరియు మహారాష్ట్ర శాసనసభలు భాగంగా ఉన్నాయి.
• ప్రధాన అంశాలు: ఈ రెండ్రోజుల సదస్సులో (ఏప్రిల్ 9-10, 2026) ప్రధానంగా రెండు అంశాలపై చర్చించనున్నారు.
• వికసిత్ భారత్ - 2047: లక్ష్య సాధనలో యువ శాసనసభ్యుల పాత్ర.
• ప్రాంతీయ అభివృద్ధి: వాణిజ్యం, పర్యాటకం, పట్టణీకరణ, పర్యావరణం మరియు తీరప్రాంత అనుసంధానతపై జోన్ VII ప్రాధాన్యతలు.
• ప్రముఖులు: గోవా ముఖ్యమంత్రి డాక్టర్ ప్రమోద్ సావంత్, రాజ్యసభ డిప్యూటీ ఛైర్మన్ హరివంశ్ నారాయణ్ సింగ్ మరియు వివిధ రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ స్పీకర్లు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.

• వార్త: గోవాలో CPA ఇండియా రీజియన్ జోన్ VII సదస్సు ప్రారంభం.
• ప్రారంభించిన వారు: లోక్‌సభ స్పీకర్ శ్రీ ఓం బిర్లా (ఏప్రిల్ 9, 2026).
• CPA స్థాపన: 1911.
• ప్రధాన లక్ష్యం: పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం.
• ఇండియా రీజియన్ జోన్లు: 9 జోన్లు.

• భారత విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ సహాయ మంత్రి శ్రీ కీర్తి వర్ధన్ సింగ్ తన మయన్మార్ పర్యటనలో భాగంగా యంగూన్‌లో జరిగిన భారతీయ సమాజ రిసెప్షన్‌లో పాల్గొన్నారు. ఈ సందర్భంగా ఐసీసీఆర్ (ICCR) ద్వారా జరుగుతున్న సాంస్కృతిక సేవలను ఆయన కొనియాడారు.
• మయన్మార్‌లోని భారతీయ సంతతి ప్రజలు మరియు భారత్ పట్ల అభిమానం కలిగిన సుమారు 300 మంది అతిథులు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.

• స్థాపన: స్వతంత్ర భారత తొలి విద్యాశాఖ మంత్రి మౌలానా అబుల్ కలామ్ ఆజాద్ చొరవతో 1950లో ఈ సంస్థ ఏర్పాటైంది.
• నిర్వహణ: ఇది కేంద్ర విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని ఒక స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన సంస్థ.
• ముఖ్య ఉద్దేశ్యం: ఇతర దేశాలతో సాంస్కృతిక మార్పిడిని పెంపొందించడం మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారతీయ సంస్కృతిని విస్తరించడం.

• యంగూన్‌లోని స్వామి వివేకానంద సాంస్కృతిక కేంద్రం ద్వారా ఐసీసీఆర్ కింది కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తోంది.
• సాంస్కృతిక క్లాసులు: భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం, నృత్యం, యోగా మరియు హిందీ భాషా తరగతులను నిర్వహిస్తూ మయన్మార్ ప్రజలకు భారతీయ వారసత్వాన్ని చేరువ చేస్తోంది.
• ప్రజల మధ్య సంబంధాలు: భారతీయ ప్రవాసులతో నిరంతరం సంబంధాలను కొనసాగిస్తూ, సాంస్కృతిక వారధిగా నిలుస్తోంది.
• పర్యావరణ స్పృహ: ఈ పర్యటనలో భాగంగా మంత్రి కీర్తి వర్ధన్ సింగ్ 'ఇండియా హౌస్' ప్రాంగణంలో మొక్కలు నాటారు.

• ICCR ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి ఏటా విదేశీ విద్యార్థుల కోసం భారీ స్థాయిలో స్కాలర్‌షిప్‌లను అందిస్తోంది.
• సంఖ్య: సుమారు 180 దేశాల నుంచి వచ్చే విద్యార్థులకు ఏటా 3,000 కంటే ఎక్కువ స్కాలర్‌షిప్‌లను అందజేస్తోంది.
• పథకాలు: మొత్తం 21 రకాల విభిన్న పథకాల కింద డిగ్రీ, పీజీ మరియు పీహెచ్‌డీ కోర్సుల కోసం ఈ మద్దతు లభిస్తుంది.
• పోర్టల్: 2026-27 విద్యా సంవత్సరానికి గాను A2A (Admissions to Alumni) పోర్టల్ ద్వారా దరఖాస్తులను స్వీకరిస్తున్నారు.

• వార్త: యంగూన్‌లో ఐసీసీఆర్ ఫౌండేషన్ డే వేడుకలు.
• పాల్గొన్న వారు: విదేశీ వ్యవహారాల సహాయ మంత్రి శ్రీ కీర్తి వర్ధన్ సింగ్.
• స్థాపించిన వారు: మౌలానా అబుల్ కలామ్ ఆజాద్ (1950).
• ప్రధాన లక్ష్యం: సాంస్కృతిక దౌత్యం (Soft Power) ద్వారా అంతర్జాతీయ సంబంధాల బలోపేతం.
• స్కాలర్‌షిప్‌ల సంఖ్య: ఏటా 3,000+ (21 పథకాల కింద).

• గతేడాది భారత్-పాకిస్థాన్ ఘర్షణల నేపథ్యంలో దెబ్బతిన్న సంబంధాలను తిరిగి గాడిలో పెట్టేందుకు భారత్ మరియు టర్కీ (Turkiye) దేశాలు నిర్ణయించాయి. ఇందులో భాగంగా 12వ రౌండ్ 'ఫారిన్ ఆఫీస్ కన్సల్టేషన్స్' (FoC) సమావేశాన్ని నిర్వహించాయి.
• వాణిజ్యం, రక్షణ మరియు సాంస్కృతిక రంగాలలో సహకారాన్ని పెంపొందించుకోవడమే ఈ చర్చల ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

• స్థానం: ఇది ఆసియా మరియు యూరప్ ఖండాల మధ్య విస్తరించి ఉన్న అంతర ఖండాల (Transcontinental) దేశం.

సరిహద్దులు:

• వాయువ్యం: గ్రీస్ మరియు బల్గేరియా.
• ఈశాన్యం: జార్జియా.
• తూర్పు: ఆర్మేనియా మరియు ఇరాన్.
• ఆగ్నేయం: ఇరాక్.
• దక్షిణం: సిరియా.
• అదనంగా: అజర్‌బైజాన్ యొక్క ఎక్స్‌క్లేవ్ అయిన నఖ్చివాన్ కూడా తూర్పు సరిహద్దును పంచుకుంటుంది.
• జలభాగం: మూడు వైపులా నల్ల సముద్రం (Black Sea), మధ్యధరా సముద్రం (Mediterranean) మరియు ఏజియన్ సముద్రం (Aegean Sea) ఉన్నాయి.
• రాజధాని: అంకారా (Ankara).

• నదులు: టైగ్రిస్ (Tigris), యూఫ్రటీస్ (Euphrates), కిజిలిర్మాక్ మరియు సకార్య ఇక్కడి ప్రధాన నదులు.
• సరస్సు: టర్కీలోని వాన్ సరస్సు (Lake Van) ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద క్షార (Alkaline) సరస్సుగా పేరుగాంచింది.
• పర్వత శ్రేణులు: టారస్ (Taurus), కొరోగ్లు మరియు పాంటిక్ పర్వత శ్రేణులు ఇక్కడ ఉన్నాయి.
• శిఖరం: టర్కీలో అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం మౌంట్ అరారత్ (16,948 అడుగులు).
• జలసంధులు: బాస్పోరస్: ఇది నల్ల సముద్రాన్ని, మర్మారా సముద్రంతో కలుపుతుంది.
• డార్డనెల్లెస్: ఇది ఏజియన్ సముద్రాన్ని, మర్మారా సముద్రంతో కలుపుతుంది.

• టర్కీలో క్రోమైట్, ఇనుప ధాతువు (Iron ore), బొగ్గు, లిగ్నైట్, బాక్సైట్ మరియు రాగి నిల్వలు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి.

• వార్త: భారత్ - టర్కీ మధ్య 12వ రౌండ్ ఫారిన్ ఆఫీస్ సంప్రదింపులు.
• రాజధాని: అంకారా.
• ప్రపంచ రికార్డు: వాన్ సరస్సు (అతిపెద్ద క్షార సరస్సు).
• జలసంధులు: బాస్పోరస్ మరియు డార్డనెల్లెస్.
• అత్యున్నత శిఖరం: మౌంట్ అరారత్.

• చమురు శుద్ధి మరియు సాంకేతిక రంగంలో అపార అనుభవం ఉన్న సంజయ్ ఖన్నాను భారత్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (BPCL) సీఎండీగా నియమించడానికి కేంద్ర కేబినెట్ నియామక కమిటీ (ACC) ఆమోదం తెలిపింది. ఆయన ఈ పదవిలో మే 31, 2029 వరకు కొనసాగుతారు. గతంలో ఆయన డైరెక్టర (రిఫైనరీస్)గా మరియు మధ్యంతర సీఎండీగా సేవలందించారు.

• విద్యార్హతలు: ఈయన నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (NIT) తిరుచిరాపల్లి నుండి కెమికల్ ఇంజనీరింగ్‌లో పట్టా పొందారు. అలాగే ముంబై విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఫైనాన్స్‌లో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేశారు.
• అనుభవం: చమురు శుద్ధి కర్మాగారాల నిర్వహణలో ఆయనకు 30 ఏళ్లకు పైగా అనుభవం ఉంది. ముఖ్యంగా ముంబై మరియు కొచ్చి రిఫైనరీల ఆధునీకరణలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు.
• కీలక విజయం: బీపీసీఎల్ ప్రత్యేక పెట్రోకెమికల్ రంగంలోకి ప్రవేశించడానికి కారణమైన ప్రొపైలిన్ డెరివేటివ్ పెట్రోకెమికల్ ప్రాజెక్ట్ (PDPP) కు ఈయన నాయకత్వం వహించారు.

• సంజయ్ ఖన్నా నాయకత్వంలో బీపీసీఎల్ భారీ విస్తరణ ప్రణాళికలను సిద్ధం చేసింది:
• భారీ పెట్టుబడి: రాబోయే ఐదేళ్లలో సుమారు ₹75,000 కోట్ల మూలధన వ్యయం (Capex) చేయాలని సంస్థ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• వ్యాపార విస్తరణ: రిఫైనింగ్ సామర్థ్యాన్ని పెంచడం, పెట్రోకెమికల్ కార్యకలాపాలను ఏకీకృతం చేయడం మరియు విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తుల ఉత్పత్తిని పెంచడంపై దృష్టి సారించనున్నారు.
• బీనా ప్రాజెక్ట్: మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో సుమారు ₹50,000 కోట్ల వ్యయంతో చేపడుతున్న 'బీనా పెట్రోకెమికల్ మరియు రిఫైనరీ విస్తరణ ప్రాజెక్ట్' (BPREP) ఈయన హయాంలో అత్యంత కీలకమైనది.

• బీపీసీఎల్ ప్రస్తుతం పెట్టుబడులు మరియు విస్తరణ దిశగా అడుగులు వేస్తున్న తరుణంలో, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం కలిగిన సంజయ్ ఖన్నా నియామకం సంస్థకు మరింత బలాన్ని చేకూరుస్తుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

• వార్త: బీపీసీఎల్ (BPCL) నూతన సీఎండీగా సంజయ్ ఖన్నా నియామకం.
• పదవీ కాలం: మే 31, 2029 వరకు.
• ముఖ్య ప్రాజెక్ట్: బీనా పెట్రోకెమికల్ విస్తరణ (₹50,000 కోట్లు).
• విద్య: కెమికల్ ఇంజనీరింగ్ (NIT తిరుచిరాపల్లి).
• బీపీసీఎల్ హోదా: మహారత్న కంపెనీ (Maharatna PSU).

• అంతర్జాతీయ పాలనలో భారతదేశం యొక్క పెరుగుతున్న పరపతికి నిదర్శనంగా, ఐక్యరాజ్యసమితి ఆర్థిక మరియు సామాజిక మండలి (ECOSOC) పరిధిలోని నాలుగు కీలక విభాగాల్లో భారత్ ఏకగ్రీవ విజయం సాధించింది. ఏప్రిల్‌లో జరిగిన ఈ ఎన్నికల్లో ఎటువంటి వ్యతిరేకత లేకుండా (Acclamation ద్వారా) భారత్ ఈ విజయాలను నమోదు చేయడం విశేషం.
• ఈ ఎన్నికల్లో అత్యంత కీలకమైన అంశం ఏమిటంటే, సీనియర్ దౌత్యవేత్త ప్రీతి శరణ్ ఒక ముఖ్యమైన కమిటీకి తిరిగి ఎన్నికవ్వడం.

• ప్రపంచ అభివృద్ధి, సాంకేతికత మరియు సుపరిపాలనలో భారత్ పోషిస్తున్న పాత్రను గుర్తిస్తూ కింది కమిటీల్లో సభ్యత్వం లభించింది.
• ఆర్థిక, సామాజిక మరియు సాంస్కృతిక హక్కుల కమిటీ (CESCR): దీనికి ప్రీతి శరణ్ ఎన్నికయ్యారు.
• అభివృద్ధి కోసం సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ కమిషన్ (CSTD): సైన్స్ ద్వారా సుస్థిర అభివృద్ధిని సాధించే విభాగామిది.
• ప్రభుత్వేతర సంస్థల కమిటీ (NGO Committee): ఐరాసతో కలిసి పనిచేసే స్వచ్ఛంద సంస్థల అర్హతలను ఇది పరిశీలిస్తుంది.
• ప్రోగ్రామ్ అండ్ కోఆర్డినేషన్ కమిటీ (CPC): ఐరాస కార్యక్రమాల సమన్వయం మరియు వనరుల వినియోగాన్ని ఇది పర్యవేక్షిస్తుంది.

• సీనియర్ దౌత్యవేత్త ప్రీతి శరణ్ CESCR కమిటీకి తిరిగి ఎన్నికయ్యారు. ఆమె కేవలం భారత ప్రతినిధిగా కాకుండా, ఒక స్వతంత్ర నిపుణురాలి హోదాలో (Individual expert capacity) ఈ పదవిని చేపట్టనున్నారు.
• అనుభవం: ఆమె గతంలో విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖలో సెక్రటరీ (ఈస్ట్)గా, వియత్నాంలో భారత రాయబారిగా పనిచేశారు. అలాగే మాస్కో, జెనీవా, కైరో వంటి నగరాల్లో భారత ప్రతినిధిగా దౌత్య సేవలు అందించారు.
• బాధ్యత: విద్య, ఆరోగ్యం, గృహ వసతి మరియు ఉపాధి వంటి ప్రాథమిక మానవ హక్కుల అమలును ఈ కమిటీ పర్యవేక్షిస్తుంది.

• ఈ ఏకగ్రీవ విజయాలు భారతదేశం పట్ల అంతర్జాతీయ సమాజానికి ఉన్న నమ్మకాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. దీనివల్ల.,
• అంతర్జాతీయ అభివృద్ధి విధానాలను ప్రభావితం చేసే శక్తి భారత్‌కు పెరుగుతుంది.
• మానవ హక్కుల ఫ్రేమ్‌వర్క్ మరియు సాంకేతిక మార్పులపై జరిగే చర్చల్లో భారత్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
• సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల (SDGs) సాధనలో భారత్ తన గళాన్ని బలంగా వినిపించవచ్చు.

• స్థాపన: 1945 (ఐరాస యొక్క ఆరు ప్రధాన అంగాలలో ఒకటి).
• బాధ్యత: ప్రపంచ ఆర్థిక, సామాజిక, మానవతా మరియు సాంస్కృతిక కార్యకలాపాలను సమన్వయం చేయడం.
• సభ్యులు: మొత్తం 54 దేశాలు. వీటిని సాధారణ అసెంబ్లీ మూడేళ్ల కాలపరిమితికి ఎన్నుకుంటుంది.
• ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూయార్క్ (అమెరికా).

• వార్త: ఐరాస ECOSOC ఎన్నికల్లో భారత్ క్లీన్ స్వీప్.
• ఎన్నికైన వ్యక్తి: ప్రీతి శరణ్ (CESCR కమిటీకి).
• ఎన్నికైన విధానం: ఏకగ్రీవంగా (Unopposed).
• ECOSOC సభ్యుల సంఖ్య: 54.
• సంకేతం: అంతర్జాతీయ వేదికలపై భారత్ పెరుగుతున్న సాఫ్ట్ పవర్ (Soft Power).

• దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న గిరిజన తెగల సామాజిక, ఆర్థిక మరియు విద్యాపరమైన అభివృద్ధి కోసం పనిచేస్తున్న నేషనల్ షెడ్యూల్డ్ ట్రైబ్స్ ఫైనాన్స్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ (NSTFDC) తన 25వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవాన్ని ఏప్రిల్ 10న ఘనంగా నిర్వహించుకుంది.
• న్యూ ఢిల్లీలో జరిగిన ఈ వేడుకలో గిరిజన సాధికారత కోసం సంస్థ సాధించిన విజయాలను మరియు భవిష్యత్ ప్రణాళికలను అధికారులు వెల్లడించారు.

• స్థాపన: ఇది 2001లో కేంద్ర ప్రభుత్వంచే స్థాపించబడింది.
• హోదా: ఇది భారత ప్రభుత్వ గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని ఒక పబ్లిక్ సెక్టార్ అండర్‌టేకింగ్ (PSU).
• లక్ష్యం: షెడ్యూల్డ్ తెగల (STs) సామాజిక-ఆర్థిక స్థాయిని పెంపొందించడం, స్వయం ఉపాధి మార్గాలను మెరుగుపరచడం ద్వారా వారు ఆర్థికంగా స్వతంత్రులుగా మరియు స్వావలంబన పొందేలా చేయడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.

• అవగాహన కల్పన: గిరిజన ప్రజలకు NSTFDC ద్వారా అందుబాటులో ఉన్న రాయితీ పథకాలపై అవగాహన కల్పించడం.
• నైపుణ్యాభివృద్ధి: లబ్ధిదారులతో పాటు రాష్ట్ర స్థాయి ఏజెన్సీల అధికారులకు నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు సామర్థ్య పెంపుదల (Capacity Building) కోసం సహాయం అందించడం.
• రాయితీ రుణాలు: ఆదాయాన్ని సృష్టించే పథకాల కోసం రాష్ట్ర ఛానలైజింగ్ ఏజెన్సీల (SCAs) ద్వారా తక్కువ వడ్డీకే రుణాలను అందించడం.
• మార్కెటింగ్ సౌకర్యాలు: గిరిజనులు సేకరించే లేదా తయారు చేసే ఉత్పత్తులకు సరైన మార్కెట్ అనుసంధానాన్ని (Market Linkage) కల్పించడం.

• ఈ కార్పొరేషన్ ఒక బోర్డ్ ఆఫ్ డైరెక్టర్ల ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది. ఇందులో వివిధ కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖల ప్రతినిధులు, రాష్ట్ర ఏజెన్సీల అధికారులు మరియు గిరిజన సంక్షేమ రంగ నిపుణులు సభ్యులుగా ఉంటారు.

• వార్త: NSTFDC 25వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవ వేడుకలు (ఏప్రిల్ 10).
• స్థాపించిన సంవత్సరం: 2001.
• నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ.
• ముఖ్య ఉద్దేశ్యం: గిరిజన తెగల ఆర్థిక స్వావలంబన మరియు ఉపాధి కల్పన.
• ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూ ఢిల్లీ.

• జీవవైవిధ్యానికి నిలయమైన పశ్చిమ కనుమలలో పరిశోధకులు మరొక అరుదైన మొక్కను గుర్తించారు. కేరళలోని వాయనాడ్ జిల్లాలో ఉన్న ఎత్తైన పర్వత ప్రాంతాలలో ఈ కొత్త జాతిని కనుగొన్నారు. ఈ మొక్కకు అది లభించిన ప్రాంతం గౌరవార్థం 'ఫింబ్రిస్టైలిస్ వాయనాడెన్సిస్' (Fimbristylis wayanadensis) అని పేరు పెట్టారు.

• పరిచయం: ఇది గడ్డిని పోలి ఉండే మొక్క, దీనిని వృక్షశాస్త్ర భాషలో 'సెడ్జ్' (Sedge) అని పిలుస్తారు.
• గుర్తింపు: కేరళలోని వాయనాడ్ జిల్లాలో శాస్త్రవేత్తలు చేపట్టిన ఒక ప్రత్యేక అన్వేషణ యాత్రలో ఇది బయటపడింది.
• ఆవాసం: ఇది సముద్ర మట్టానికి సుమారు 1,900 మీటర్ల ఎత్తులో పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా రాతి భూభాగాలు మరియు ఎత్తైన పచ్చిక బయళ్ల మధ్య ఉండే పరివర్తన మండలాలలో (Transitional zones) ఇవి పెరుగుతున్నట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు.

• నిర్మాణం: ఇది గడ్డి వలె కనిపిస్తున్నప్పటికీ, సెడ్జ్ కుటుంబానికి చెందిన విలక్షణమైన లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది.
• అనుకూలత: ఎత్తైన పర్వత ప్రాంతాల్లో ఉండే కఠినమైన శీతోష్ణస్థితిని, రాతి నేలల్లో తక్కువ తేమను తట్టుకుని పెరిగే సామర్థ్యం దీనికి ఉంది.
• ప్రాముఖ్యత: పశ్చిమ కనుమల్లో పెరుగుతున్న జీవవైవిధ్యాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి మరియు ఇక్కడి పర్యావరణ వ్యవస్థల పరిరక్షణకు ఇటువంటి కొత్త జాతుల ఆవిష్కరణ ఎంతో దోహదపడుతుంది.

• వార్త: పశ్చిమ కనుమల్లో కొత్త ప్లాంట్ స్పీసీస్ గుర్తింపు.
• శాస్త్రీయ నామం: ఫింబ్రిస్టైలిస్ వాయనాడెన్సిస్ (Fimbristylis wayanadensis).
• ప్రదేశం: వాయనాడ్ జిల్లా, కేరళ.
• రకం: సెడ్జ్ (Sedge - గడ్డి వంటి మొక్క).
• ఎత్తు: సముద్ర మట్టానికి 1,900 మీటర్ల ఎత్తులో లభ్యమవుతుంది.

• సాధారణంగా 'పోస్ట్-ట్రాన్సిషన్' లోహంగా పరిగణించబడే అల్యూమినియంను, పల్లాడియం, రోడియం మరియు ప్లాటినం వంటి ఖరీదైన 'ట్రాన్సిషన్' లోహాల వలె ప్రవర్తించేలా చేయవచ్చని తాజా పరిశోధనలు వెల్లడించాయి. ఈ ఆవిష్కరణ వల్ల పారిశ్రామిక రసాయన చర్యల్లో అత్యంత ఖరీదైన లోహాలకు బదులుగా చౌకైన అల్యూమినియంను వాడే అవకాశం ఏర్పడనుంది.

• పరిచయం: అల్యూమినియం ఒక రసాయన మూలకం. దీని సంకేతం Al, పరమాణు సంఖ్య 13.
• లభ్యత: ఇది భూమి పైపొరలో సమృద్ధిగా లభించే లోహం. దీనిని ప్రధానంగా బాక్సైట్ (Bauxite) ధాతువు నుండి సేకరిస్తారు.
• తయారీ విధానం: బాక్సైట్‌ను అల్యూమినియంగా మార్చడానికి రెండు దశల ప్రక్రియ ఉంటుంది:
• బాక్సైట్ నుంచి అల్యూమినాను వేరు చేయడం (Bayer process).
• అల్యూమినా నుంచి అల్యూమినియంను ఉత్పత్తి చేయడం (Hall-Héroult process).