అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(07.04.2026) తెలుగులో..

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజలందరూ శాస్త్రీయ ఆధారాలను విశ్వసించాలని, సైన్స్‌కు అండగా నిలవాలని పిలుపునిస్తూ ఏప్రిల్ 7, 2026న 'ప్రపంచ ఆరోగ్య దినోత్సవం' నిర్వహించబడుతోంది.

ఈ ఏడాది 'Together for health. Stand with science' (ఆరోగ్యం కోసం ఐక్యంగా.. సైన్స్‌కు అండగా) అనే ఇతివృత్తంతో (Theme) ఏడాది పొడవునా సాగే ప్రత్యేక ప్రచార కార్యక్రమాన్ని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ప్రారంభించింది.

మనుషులు, జంతువులు, మొక్కలు మరియు ఈ భూగ్రహం యొక్క ఆరోగ్యాన్ని రక్షించడంలో శాస్త్రీయ సహకారం ఎంత కీలకమో ఈ ప్రచారం వివరిస్తుంది. ప్రధానంగా 'వన్ హెల్త్' (One Health) విధానంపై దృష్టి సారిస్తూ, శాస్త్రీయ ఆధారాలను ఆచరణలోకి తీసుకురావడానికి అంతర్జాతీయ సహకారం అవసరమని ఈ క్యాంపెయిన్ నొక్కి చెబుతోంది.

2026 ప్రచారంలో భాగంగా రెండు ప్రధాన గ్లోబల్ ఈవెంట్స్ జరుగుతున్నాయి.
ఇంటర్నేషనల్ వన్ హెల్త్ సమ్మిట్: ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వం (G7 ప్రెసిడెన్సీ ఆధ్వర్యంలో) ఈ సమ్మిట్‌ను నిర్వహిస్తోంది.
గ్లోబల్ ఫోరమ్ ఆఫ్ WHO కొలాబొరేటింగ్ సెంటర్స్: ఏప్రిల్ 7 నుంచి 9 వరకు జరిగే ఈ సదస్సులో 80 దేశాలకు చెందిన దాదాపు 800 శాస్త్రీయ సంస్థలు పాల్గొంటున్నాయి. ఐక్యరాజ్యసమితి అనుబంధ సంస్థ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన అతిపెద్ద శాస్త్రీయ నెట్‌వర్క్ సమావేశంగా ఇది రికార్డు సృష్టించింది.

ప్రభుత్వాలు, శాస్త్రవేత్తలు, ఆరోగ్య కార్యకర్తలు మరియు ప్రజలందరినీ కింది అంశాలపై భాగస్వాములను చేయడమే ఈ ప్రచార ఉద్దేశ్యం.
సైన్స్‌కు మద్దతు: ఆరోగ్యాన్ని రక్షించుకోవడానికి వాస్తవాలు మరియు సైన్స్ ఆధారిత మార్గదర్శకాలను అనుసరించడం.
నమ్మకాన్ని పునరుద్ధరించడం: సైన్స్ మరియు ప్రజారోగ్య వ్యవస్థలపై ప్రజల్లో నమ్మకాన్ని పెంపొందించడం.
పరిష్కార మార్గాలు: ఆరోగ్యకరమైన భవిష్యత్తు కోసం సైన్స్ నేతృత్వంలోని పరిష్కారాలకు మద్దతు ఇవ్వడం.

సోషల్ మీడియా వేదికల ద్వారా #StandWithScience మరియు #WorldHealthDay అనే హాష్ ట్యాగ్‌లతో శాస్త్రీయ విజయాలను పంచుకోవాలని, సైన్స్ వల్ల మీ జీవితాలు ఎలా మెరుగుపడ్డాయో వివరించాలని WHO కోరుతోంది.

దినోత్సవం: ప్రపంచ ఆరోగ్య దినోత్సవం (ఏప్రిల్ 7).
2026 థీమ్: Together for health. Stand with science.
ముఖ్య విధానం: వన్ హెల్త్ (One Health) అప్రోచ్.
ప్రధాన సదస్సు: ఇంటర్నేషనల్ వన్ హెల్త్ సమ్మిట్ (ఫ్రాన్స్).
లక్ష్యం: శాస్త్రీయ ఆధారాలపై ప్రజల్లో నమ్మకాన్ని పెంచడం.

భారత తొలి మానవ సహిత అంతరిక్ష యాత్ర 'గగన్‌యాన్' కోసం ఎంపికైన వ్యోమగాముల మానసిక, శారీరక దృఢత్వాన్ని పరీక్షించేందుకు ఇస్రో సరికొత్త ప్రయోగానికి శ్రీకారం చుట్టింది. లడఖ్‌లోని ఎత్తైన పర్వత ప్రాంతాలలో 'మిషన్ మిత్ర' పేరుతో ఒక ప్రత్యేక బృంద ప్రవర్తనా అధ్యయనాన్ని (Team Behavioral Study) నిర్వహిస్తోంది.

పూర్తి పేరు: మ్యాపింగ్ ఆఫ్ ఇంటర్‌ఆపరేబుల్ ట్రైట్స్ అండ్ రెస్పాన్స్ అసెస్‌మెంట్ (Mapping of Interoperable Traits and Response Assessment).
రూపకల్పన: దీనిని ఇస్రో (ISRO) మరియు IAF-ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఏరోస్పేస్ మెడిసిన్ సంయుక్తంగా రూపొందించాయి. ఇది భారతదేశంలోనే మొదటిసారిగా నిర్వహిస్తున్న బృంద ప్రవర్తనా అధ్యయనం.
ప్రాంతం: లడఖ్‌లోని లేహ్ ప్రాంతంలో ఉన్న అత్యంత ఎత్తైన, కఠినమైన భౌగోళిక పరిస్థితులలో ఈ పరీక్షలు జరుగుతున్నాయి.

సామర్థ్య పరీక్ష: ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో ఆక్సిజన్ తక్కువగా ఉండే వాతావరణంలో వ్యోమగాముల శారీరక (Physiological), మానసిక (Psychological) మరియు కార్యాచరణ గతిశీలతను పరిశీలించడం.
బృంద సమన్వయం: అంతరిక్షంలోని వ్యోమగాములకు (Gaganyatris) మరియు భూమిపై ఉండే గ్రౌండ్ కంట్రోల్ టీమ్‌లకు మధ్య సమన్వయం మరియు సమాచార మార్పిడి ఎంత సమర్థవంతంగా ఉందో అధ్యయనం చేయడం.
నిర్ణయాధికారం: విపరీతమైన పర్యావరణ ఒత్తిడిలో ఉన్నప్పుడు కీలక నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో టీమ్ సభ్యుల పనితీరును అంచనా వేయడం.

గగన్‌యాన్ మిషన్ కోసం ఎంపికైన నలుగురు వ్యోమగాములతో పాటు శాస్త్రవేత్తలు, ఇంజనీర్లు, వైద్య నిపుణులు మరియు మనస్తత్వవేత్తలతో కూడిన బహుళ విభాగాల బృందం ఈ మిషన్‌లో పాల్గొంటోంది.

భవిష్యత్తులో భారత్ చేపట్టబోయే సుదీర్ఘ కాల అంతరిక్ష యాత్రలకు ఈ అధ్యయనం దిక్సూచిగా మారనుంది. అంతరిక్షంలో ఎదురయ్యే ఒంటరితనం, ఒత్తిడి మరియు సాంకేతిక సవాళ్లను వ్యోమగాములు ఎలా తట్టుకోగలరో అర్థం చేసుకోవడానికి 'మిషన్ మిత్ర' ఫలితాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.

వార్త: లడఖ్‌లో ఇస్రో 'మిషన్ మిత్ర' ప్రారంభం.
మిషన్ పేరు: MITRA (Mapping of Interoperable Traits and Response Assessment).
లక్ష్యం: వ్యోమగాముల బృంద ప్రవర్తన మరియు మానసిక స్థితిని అధ్యయనం చేయడం.
పాల్గొంటున్న వారు: నలుగురు గగన్‌యాత్రికులు.
సహకారం: ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (IAF) ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఏరోస్పేస్ మెడిసిన్.

కాశ్మీర్ పర్యాటకానికి మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థకు చిహ్నమైన కుంకుమపువ్వు సాగుకు ఇప్పుడు 'ఇండియన్ క్రెస్టెడ్ పోర్కుపైన్' (Indian Crested Porcupine) రూపంలో ముప్పు పొంచి ఉంది. ఈ ముళ్ళ పందులు నేల లోపల ఉండే కుంకుమపువ్వు దుంపలను (Saffron Corms) ఆహారంగా తీసుకుంటూ, పంట పూత పూయక ముందే నాశనం చేస్తున్నట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు.

పరిచయం: ఇది 'హిస్ట్రిసిడే' (Hystricidae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక పెద్ద రకం ఎలుక జాతి (Large Rodent) జీవి.
వ్యాప్తి: ఇది ప్రధానంగా ఆగ్నేయ మరియు మధ్య ఆసియా దేశాలైన భారత్, నేపాల్, భూటాన్, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక మరియు పాకిస్థాన్‌లలో కనిపిస్తుంది. అలాగే మధ్యప్రాచ్య దేశాలైన ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ మరియు సౌదీ అరేబియాలో కూడా ఇవి విస్తరించి ఉన్నాయి.

సాధారణంగా ఈ జీవులు అడవి దుంపలు, వేర్లను తింటాయి. అయితే, ఇటీవల కాశ్మీర్ లోయలో ఇవి సాగు భూముల్లోకి చొరబడి, అత్యంత ఖరీదైన కుంకుమపువ్వు దుంపలను నేల కింద నుంచే తవ్వి తింటున్నాయి. దీనివల్ల పంట మొలకెత్తక ముందే లోపల ఖాళీ అయిపోతోంది. ఇది స్థానిక రైతుల ఆర్థిక స్థితిగతులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది.

శరీర నిర్మాణం: వీటి శరీరం నిండా పొడవైన, పదునైన ముళ్ళు (Quills) ఉంటాయి. ఇవి ఆత్మరక్షణ కోసం ఈ ముళ్ళను ఉపయోగిస్తాయి.
నివాసం: ఇవి ఎక్కువగా రాతి గుట్టలు, అటవీ ప్రాంతాలు మరియు సాగు భూముల సమీపంలో బొరియలు చేసుకుని నివసిస్తాయి.
ఆహార అలవాట్లు: ఇవి శాకాహారులు. వేర్లు, దుంపలు, బెరడు మరియు పండ్లను ఆహారంగా తీసుకుంటాయి.

వార్త: కుంకుమపువ్వు పంటను నాశనం చేస్తున్న ఇండియన్ క్రెస్టెడ్ పోర్కుపైన్.
వ్యాధి/జీవి రకం: పెద్ద ఎలుక జాతి (Large Rodent).
కుటుంబం: హిస్ట్రిసిడే (Hystricidae).
వ్యాప్తి: ఆసియా మరియు మధ్యప్రాచ్యం.
ప్రభావం: కాశ్మీర్ కుంకుమపువ్వు సాగుపై ప్రతికూల ప్రభావం.

భారతదేశపు సుసంపన్నమైన సముద్ర జీవవైవిధ్యంలో మరో రెండు కొత్త సభ్యులు చేరాయి. తమిళనాడు తీర ప్రాంతంలో జరిపిన పరిశోధనల్లో శాస్త్రవేత్తలు రెండు కొత్త రకాల 'మెరైన్ నెమటోడ్స్' (Marine Nematodes)ను గుర్తించారు. ఇవి సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని పరిశోధకులు వెల్లడించారు.

నేపథ్యం: జూలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా డైరెక్టర్ డాక్టర్ ధృతి బెనర్జీ గౌరవార్థం ఈ జాతికి ఆమె పేరు పెట్టారు.
ప్రత్యేకత: ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ ప్రజాతి (Genus) లో ఇప్పటివరకు కేవలం మూడు జాతులు మాత్రమే ఉండగా, ఇది నాల్గవది.
వ్యాప్తి: గతంలో ఇవి ఆస్ట్రేలియా, థాయిలాండ్ మరియు వియత్నాంలలో మాత్రమే కనిపించేవి. ఇప్పుడు భారత్‌లోనూ వీటి ఉనికిని గుర్తించారు.

నేపథ్యం: దీనిని భారతదేశంలో కనుగొన్నందున మన దేశం పేరు మీద 'ఇండికా' అని నామకరణం చేశారు.
ప్రత్యేకత: ఇది ఒక సూక్ష్మ వేటగాడు (Microscopic Predator). సాధారణ నెమటోడ్లు సూక్ష్మజీవులను ఆహారంగా తీసుకుంటే, ఈ జాతికి ప్రత్యేకమైన దవడలు మరియు "దంతాలు" ఉంటాయి. ఇవి సముద్ర గర్భంలోని ఆహారపు గొలుసులో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.

పరిచయం: ఇవి 'నెమటోడా' ఫైలమ్‌కు చెందిన పురుగులు. ఇవి జంతువులు, మొక్కలలో పరాన్నజీవులుగా లేదా మట్టి, మంచినీరు మరియు సముద్ర వాతావరణంలో స్వతంత్రంగా (Free-living) నివసిస్తాయి.
నివాసం: ఇవి వెనిగర్, బీర్ మాల్ట్స్ మరియు భూమి లోపల ఉండే నీటి పగుళ్ల వంటి అసాధారణ ప్రదేశాలలో కూడా నివసించగలవు.

సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థలో ఇవి అత్యంత సమృద్ధిగా ఉండే జీవులు. ఇవి సముద్ర గర్భంలోని పోషకాల రీసైక్లింగ్‌లో మరియు పర్యావరణ ఆరోగ్యాన్ని సూచించే జీవ సూచికలుగా (Bio-indicators) ఎంతో ఉపయోగపడతాయి.

వార్త: తమిళనాడు తీరంలో రెండు కొత్త నెమటోడ్ జాతుల గుర్తింపు.
పేర్లు: కొరోనోనెమా ధృతి, ఎపాకాంతియన్ ఇండికా.
గుర్తించిన సంస్థ: జూలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ZSI).
ZSI డైరెక్టర్: డాక్టర్ ధృతి బెనర్జీ.
ప్రత్యేకత: ఎపాకాంతియన్ ఇండికా ఒక సూక్ష్మ వేటగాడు.

ప్రభుత్వ కొనుగోళ్లలో పారదర్శకతను పెంచే లక్ష్యంతో ప్రారంభించిన గవర్నమెంట్ ఈ-మార్కెట్‌ప్లేస్ (GeM) అద్భుతమైన వృద్ధిని సాధించింది. తాజాగా ఈ పోర్టల్ ద్వారా జరిగిన మొత్తం వ్యాపార విలువ (Gross Merchandise Value - GMV) ₹18.4 లక్షల కోట్లకు చేరింది. ముఖ్యంగా ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం (2025-26)లోనే ఏకంగా ₹5 లక్షల కోట్ల మార్కును దాటి రికార్డు సృష్టించింది.

ప్రారంభం: కేంద్ర వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ 2016లో ఈ పోర్టల్‌ను ప్రారంభించింది.
ఉద్దేశ్యం: కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలలోని వివిధ మంత్రిత్వ శాఖలు, విభాగాలు మరియు ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలకు (PSUs) అవసరమైన వస్తువులు మరియు సేవలను ఒకే చోట పారదర్శకంగా కొనుగోలు చేయడానికి ఇది వేదికగా పనిచేస్తుంది.
విధానం: ఇది అమెజాన్ లేదా ఫ్లిప్‌కార్ట్ తరహాలోనే ప్రభుత్వ విభాగాల కోసం పనిచేసే ఒక ఆన్‌లైన్ మార్కెట్.

పారదర్శకత మరియు వేగం: ప్రభుత్వ కొనుగోళ్లలో అవినీతిని అరికట్టి, ప్రక్రియను వేగవంతం చేయడం.
వివిధ కొనుగోలు మార్గాలు: డైరెక్ట్ పర్చేజ్, ఈ-బిడ్డింగ్ (E-bidding) మరియు రివర్స్ ఈ-ఆక్షన్ వంటి వివిధ పద్ధతుల ద్వారా వస్తువులను కొనుగోలు చేసే సదుపాయం.
తప్పనిసరి కొనుగోళ్లు: అన్ని ప్రభుత్వ విభాగాలు తమకు కావాల్సిన వస్తు సేవలను గరిష్టంగా ఈ పోర్టల్ ద్వారానే కొనుగోలు చేయాలని కేంద్రం నిబంధనలు విధించింది.
ఆర్థిక ప్రయోజనాలు: భారీ స్థాయిలో కొనుగోళ్లు జరపడం ద్వారా ధరలు తగ్గడం (Economies of scale) మరియు ఉత్తమ ధరలను పొందడం.

GeM సాధించిన ఈ ఘనత దేశంలోని సూక్ష్మ, చిన్న మరియు మధ్యతరహా పరిశ్రమలకు (MSMEs) మరియు అంకుర సంస్థలకు (Startups) పెద్దపీట వేస్తోంది. వేలాది మంది చిన్న వ్యాపారులు నేరుగా ప్రభుత్వానికి తమ ఉత్పత్తులను విక్రయించే అవకాశం లభించడమే ఈ భారీ విజయానికి ప్రధాన కారణం.

వార్త: GeM యొక్క మొత్తం వ్యాపార విలువ ₹18.4 లక్షల కోట్లకు చేరిక.
మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ.
ప్రారంభ సంవత్సరం: 2016.
లక్ష్యం: ప్రభుత్వ కొనుగోళ్లలో పారదర్శకత మరియు సమర్థత.
ప్రత్యేకత: 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలోనే ₹5 లక్షల కోట్ల వ్యాపారం.

దక్షిణ భారతదేశంలో కనిపించే అరుదైన జీవి మద్రాస్ హెడ్జ్‌హాగ్ (Paraechinus nudiventris) యొక్క పూర్తి మైటోకాండ్రియల్ జీనోమ్ (Mitochondrial Genome) విశ్లేషణను శాస్త్రవేత్తలు విజయవంతంగా పూర్తి చేశారు. ఈ పరిశోధన ద్వారా ఈ చిన్ని క్షీరదం యొక్క పరిణామ చరిత్ర మరియు జన్యు వైవిధ్యానికి సంబంధించిన కీలక సమాచారం వెలుగులోకి వచ్చింది.

స్థానిక పేరు: దీనిని తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి ప్రాంతాల్లో 'ముళ్ళెలి' (Mulleli) అని కూడా పిలుస్తారు.
గుర్తింపు: దీనిని 'బేర్-బెల్లీడ్ హెడ్జ్‌హాగ్' (Bare-bellied hedgehog) అని కూడా అంటారు. దీనిని మొదటిసారిగా 1851లో గుర్తించారు.
వ్యాప్తి: ఇది కేవలం దక్షిణ భారతదేశానికే (Peninsular India) పరిమితం. ప్రధానంగా తమిళనాడు, కేరళ, ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు కర్ణాటకలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇది కనిపిస్తుంది.

ఆవాసం: ఇవి పొడి పొదలు (Dry scrublands), ముళ్ల అడవులు, గడ్డి భూములు మరియు వ్యవసాయ భూముల అంచులలో నివసించడానికి ఇష్టపడతాయి.
ఆహారం: ఇవి ప్రధానంగా కీటకాలను ఆహారంగా తీసుకుంటూ పర్యావరణ సమతుల్యతలో (Ecological Role) కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.

ఈ అరుదైన జీవుల సంఖ్య క్రమంగా తగ్గిపోతుండటం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. దీనికి ప్రధాన కారణాలు.
వేట: వీటి మాంసం మరియు ముళ్ళకు (Quills) ఔషధ గుణాలు ఉన్నాయనే మూఢనమ్మకాల వల్ల వీటిని విపరీతంగా వేటాడటం.
ఆవాసాల వినాశనం: వ్యవసాయ విస్తరణ మరియు పట్టణీకరణ వల్ల వీటి నివాస స్థలాలు తగ్గిపోవడం.

మైటోకాండ్రియల్ జన్యువుపై జరిగిన ఈ తాజా విశ్లేషణ, ఈ జాతిని అంతరించిపోకుండా కాపాడుకోవడానికి అవసరమైన సంరక్షణ వ్యూహాలను రూపొందించడంలో శాస్త్రవేత్తలకు ఎంతో సహాయపడుతుంది.

వార్త: మద్రాస్ హెడ్జ్‌హాగ్ జన్యు విశ్లేషణ పూర్తి.
శాస్త్రీయ నామం: పారాచినస్ నుడివెంటిస్ (Paraechinus nudiventris).
వ్యాప్తి: దక్షిణ భారతదేశం (ఎండెమిక్).
ముఖ్య ముప్పు: మూఢనమ్మకాల వల్ల వేట మరియు ఆవాసాల కోత.
స్థానిక పేరు: ముళ్ళెలి (Mulleli).

మానవ మేధస్సు, స్పృహ మరియు ఆలోచనా విధానాలపై సైకెడెలిక్ డ్రగ్స్ చూపే ప్రభావంపై శాస్త్రవేత్తలు లోతైన అధ్యయనం చేశారు. ఈ పదార్థాలు మెదడులో 'నేను' (Self) అనే భావనకు మద్దతు ఇచ్చే నమూనాలను తాత్కాలికంగా సడలిస్తాయని, దీనివల్ల మెదడు తనను తాను తిరిగి పునర్వ్యవస్థీకరించుకోవడాన్ని నిజ సమయంలో గమనించవచ్చని పరిశోధకులు వెల్లడించారు.

నిర్వచనం: ఇవి ఒక వ్యక్తి యొక్క ప్రవర్తన, స్పృహ, ఆలోచనలు మరియు ఇంద్రియ జ్ఞానాన్ని మార్చగల శక్తివంతమైన పదార్థాలు.
పదం అర్థం: 'సైకెడెలిక్' అనే పదం గ్రీకు భాషలోని 'మనస్సు/ఆత్మ' మరియు 'వ్యక్తీకరించడం' అనే అర్థం వచ్చే రెండు పదాల నుంచి ఉద్భవించింది.
ప్రత్యేకత: ఇవి వ్యసనానికి గురిచేయవు మరియు విషపూరితం కావు. ఇతర నిషేధిత డ్రగ్స్‌తో పోలిస్తే ఇవి వినియోగదారులకు తక్కువ హాని కలిగిస్తాయి.

మెదడులో మూడ్ స్థిరీకరణకు సహాయపడే సెరోటోనిన్ (Serotonin) హార్మోన్ లభ్యతను ఇవి పెంచుతాయి. సెరోటోనిన్ గ్రాహకాలతో (Receptors) ఇవి బంధాన్ని ఏర్పరుచుకోవడం ద్వారా ఆలోచనల్లో తీవ్రమైన మార్పులను, భ్రమలను (Hallucinations) కలిగిస్తాయి.

ప్రస్తుతం ఐదు రకాల సైకెడెలిక్ పదార్థాలపై మానసిక ఆరోగ్య సమస్యల చికిత్స కోసం క్లినికల్ రీసెర్చ్ జరుగుతోంది.

సిలోసిబిన్ (Psilocybin)
ఎల్‌ఎస్‌డీ (LSD)
ఎండిఎంఏ (MDMA)
కెటామైన్ (Ketamine)
డిఎమ్‌టి (DMT)

భారతదేశంలో నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ అండ్ సైకోట్రోపిక్ సబ్‌స్టాన్సెస్ యాక్ట్, 1985 (NDPS Act) ప్రకారం సైకెడెలిక్ పదార్థాల వినియోగం నిషేధించబడింది. ఇవి ప్రధానంగా రెండు వర్గాలుగా విభజించబడ్డాయి.
క్లాసిక్ సైకెడెలిక్స్: ఇవి ప్రధానంగా సెరోటోనిన్ గ్రాహకాలపై ప్రభావం చూపుతాయి.
నాన్-క్లాసిక్ సైకెడెలిక్స్: ఇవి ఇతర న్యూరోట్రాన్స్మిటర్ మార్గాల ద్వారా పనిచేస్తాయి.

వార్త: సైకెడెలిక్స్ మెదడులోని 'సెల్ఫ్' నమూనాలను తాత్కాలికంగా మారుస్తాయని గుర్తింపు.
ప్రధాన హార్మోన్: సెరోటోనిన్ (Serotonin).
భారత చట్టం: NDPS యాక్ట్, 1985.
పరిశోధనలో రకాలు: సిలోసిబిన్, LSD, MDMA, కెటామైన్ మరియు DMT.
లక్షణం: ఇవి వ్యసనానికి గురిచేయవు (Non-addictive).

సముద్ర పర్యావరణాన్ని మరియు తీర ప్రాంతాలను కాపాడే లక్ష్యంతో కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ 'తార్ బాల్స్' (Tar Balls) నిర్వహణకు సంబంధించి కొత్త ముసాయిదా నిబంధనలను (Draft Rules) విడుదల చేసింది. చమురు చిందటం వల్ల తీరాలకు కొట్టుకొచ్చే ఈ వ్యర్థాలను శాస్త్రీయంగా అరికట్టడం ఈ నిబంధనల ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

నిర్వచనం: ఇవి సముద్ర వాతావరణంలో చమురు చిందటం (Oil Spills) లేదా సహజంగా భూగర్భం నుండి చమురు లీక్ అవ్వడం వల్ల ఏర్పడే చిన్నని, నల్లటి, జిగటగా ఉండే ముద్దలు.
ఏర్పడే విధానం: సముద్రంపై చిమ్మిన చమురు గాలి, అలల తాకిడికి గురై గట్టిపడి, క్రమంగా చిన్న చిన్న గోళీలు లేదా ముద్దల రూపంలో మారుతుంది. ఇవి అలల ద్వారా తీర ప్రాంతాలకు చేరుకుంటాయి.

తార్ బాల్స్ కేవలం చమురు ముద్దలు మాత్రమే కాదు, వీటిలో అత్యంత ప్రమాదకరమైన పదార్థాలు ఉంటాయి.
విషపూరిత కాలుష్య కారకాలు: వీటిలో సీసం, కాపర్ వంటి భార లోహాలు (Heavy Metals) ఉంటాయి.
ట్రేస్ ఎలిమెంట్స్: అతి స్వల్ప పరిమాణంలో ఉండే హానికర మూలకాలు.
పర్సిస్టెంట్ ఆర్గానిక్ పొల్యూటెంట్స్ (POPs): ఇవి పర్యావరణంలో త్వరగా నశించవు మరియు ఆహారపు గొలుసు ద్వారా జీవుల శరీరంలోకి చేరతాయి.

సముద్ర జీవరాశి: ఇవి చేపలు, తాబేళ్లు మరియు ఇతర జలచరాల ఆరోగ్యానికి హాని కలిగిస్తాయి.
పర్యాటకం: తీర ప్రాంతాలు మురికిగా మారడం వల్ల పర్యాటక రంగం దెబ్బతింటుంది.
మానవ ఆరోగ్యం: మత్స్యకారులు మరియు తీర ప్రాంత వాసులకు చర్మ సంబంధిత వ్యాధులు వచ్చే ప్రమాదం ఉంది.

వార్త: తార్ బాల్స్ నిర్వహణ కోసం కేంద్రం కొత్త ముసాయిదా నిబంధనలు విడుదల.
మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ.
తార్ బాల్స్ అంటే: సముద్రంలో గడ్డకట్టిన చమురు ముద్దలు.
ప్రమాదాలు: భార లోహాలు మరియు విషపూరిత ఆర్గానిక్ కాలుష్య కారకాలు.
ప్రధాన ముప్పు: చమురు చిందటం (Oil Spills).

అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(31.03.2026) తెలుగులో..
అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(01.04.2026) తెలుగులో..
అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(02.04.2026) తెలుగులో..

అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(03.04.2026) తెలుగులో..

అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(04.04.2026) తెలుగులో..

అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(05.04.2026) తెలుగులో..

అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(06.04.2026) తెలుగులో..