దక్షిణ కొరియాలోని జేజు ద్వీపానికి (Jeju Island) 'వీసా వేవర్ స్కీమ్' (వీసా లేకుండా ప్రయాణించే సౌకర్యం) కింద వెళ్లే భారతీయ పర్యాటకుల కోసం సీయోల్లోని భారత రాయబార కార్యాలయం ఇటీవల ఒక ముఖ్యమైన సూచన (Advisory) జారీ చేసింది.
- ఇది దక్షిణ కొరియా తీరానికి దూరంగా ఉన్న ఒక అగ్నిపర్వత ద్వీపం. ఇది ఆ దేశంలోనే అతిపెద్ద మరియు అత్యంత దక్షిణాన ఉన్న ద్వీపం. దీనికి స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన ప్రత్యేక రాష్ట్ర హోదా ఉంది.
- ఆకారం: ఇది చూడటానికి కోడిగుడ్డు ఆకారం (Oval shape) లో ఉంటుంది.
- రాజధాని: దీని ప్రావిన్షియల్ రాజధాని జేజు నగరం.
- సుమారు 20 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం జరిగిన అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాల వల్ల ఈ ద్వీపం పూర్తిగా ఏర్పడింది.
- హల్లాసన్ పర్వతం (Mount Hallasan): ఇది దక్షిణ కొరియాలోనే అత్యంత ఎత్తైన పర్వతం (6,398 అడుగులు). ఇది ఒక నిద్రాణమైన అగ్నిపర్వతం (Dormant volcano). దీని శిఖరం పైన ఒక అద్భుతమైన సరస్సు ఉంది.
- ప్రధాన అగ్నిపర్వతం చుట్టూ దాదాపు 360 చిన్న ఉప అగ్నిపర్వతాలు ఉన్నాయి.
- ఇక్కడి లావా ట్యూబ్లు మరియు అగ్నిపర్వత నిర్మాణాల ప్రాముఖ్యతను గుర్తించి, యునెస్కో (UNESCO) 2007లో దీనిని 'ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం'గా గుర్తించింది.
- ఇక్కడ సముద్రపు ప్రవాహాల వల్ల వెచ్చని వాతావరణం ఉంటుంది. దీనివల్ల ఇక్కడ కొన్ని రకాల ఉష్ణమండల మొక్కలు (Subtropical plants) కూడా పెరుగుతాయి.
- దీని అందమైన ప్రకృతి దృశ్యాల కారణంగా దీనిని 'కొరియా హవాయి' అని కూడా పిలుస్తారు.
కేంద్ర ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY) డిజిటల్ గవర్నెన్స్ను బలోపేతం చేయడానికి 'బ్లాక్చెయిన్ ఇండియా ఛాలెంజ్' (Blockchain India Challenge) పేరుతో ఒక జాతీయ స్థాయి కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది.
- ప్రభుత్వ సేవల్లో పారదర్శకత, భద్రత పెంచడానికి 'బ్లాక్చెయిన్' సాంకేతికతను ఉపయోగించుకోవడమే ఈ కార్యక్రమం ఉద్దేశ్యం. 2026, ఫిబ్రవరి 23న న్యూఢిల్లీలో దీనిని ప్రారంభించారు.
- ముఖ్య లక్ష్యం: భారతీయ స్టార్టప్లను ప్రోత్సహించి, ప్రభుత్వ అవసరాలకు ఉపయోగపడేలా సురక్షితమైన బ్లాక్చెయిన్ పరిష్కారాలను (Solutions) అభివృద్ధి చేయడం.
- ఎందుకు బ్లాక్చెయిన్?: ఈ సాంకేతికత ద్వారా రికార్డులను ఎవరూ మార్చలేరు (Tamper-proof), ఆడిటింగ్ చేయడం సులభం మరియు డేటా చాలా సురక్షితంగా ఉంటుంది.
- ఈ ఛాలెంజ్ కింద కింది రంగాల్లో వినూత్న మార్పులు తీసుకురావాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది:
- వ్యవసాయం: విత్తనాల సరఫరా నుండి పంట అమ్మకాల వరకు.
- ఆరోగ్యం: రోగుల రికార్డులు మరియు మందుల సరఫరా.
- విద్య: సర్టిఫికేట్ల వెరిఫికేషన్ మరియు డిజిటల్ రికార్డులు.
- ఈ ఛాలెంజ్ కింద కింది రంగాల్లో వినూత్న మార్పులు తీసుకురావాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది:
- భూ రికార్డులు: భూమి రిజిస్ట్రేషన్లలో అక్రమాలను అడ్డుకోవడం.
- సరఫరా గొలుసు (Supply Chain): రేషన్ (PDS) పంపిణీ మరియు ఈ-ప్రొక్యూర్మెంట్.
- పర్యావరణం: పర్యావరణ పరిరక్షణకు సంబంధించిన డేటా నిర్వహణ.
- స్టార్టప్లకు లభించే మద్దతు:
- నిధుల సహాయం: ఎంపికైన 10 రకాల కేటగిరీల్లో అత్యుత్తమ పరిష్కారాలను చూపే స్టార్టప్లకు దశలవారీగా ప్రభుత్వం ఆర్థిక సహాయం అందిస్తుంది.
- అమలు: ఈ కార్యక్రమాన్ని 'సెంటర్ ఫర్ డెవలప్మెంట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్డ్ కంప్యూటింగ్' (C-DAC) అమలు చేస్తోంది.
- అవకాశం: స్టార్టప్లు ప్రభుత్వ శాఖలతో కలిసి పనిచేసి, దేశవ్యాప్తంగా అమలు చేయదగ్గ మోడల్స్ను తయారు చేయవచ్చు.
భారతదేశం మరియు జపాన్ దేశాల మధ్య జరుగుతున్న వార్షిక సైనిక విన్యాసం 'ధర్మ గార్డియన్' (DHARMA GUARDIAN) ఇటీవల ఉత్తరాఖండ్లోని చౌబట్టియాలో ప్రారంభమైంది.
- ఇది భారత సైన్యం (Indian Army) మరియు జపాన్ సైన్యం కలిసి ప్రతి సంవత్సరం నిర్వహించే ఉమ్మడి సైనిక విన్యాసం.
- లక్ష్యం: రెండు దేశాల సైన్యాల మధ్య సహకారాన్ని పెంపొందించడం మరియు సెమీ-అర్బన్ (అర్థ-పట్టణ) ప్రాంతాలలో ఉమ్మడి కార్యకలాపాలు నిర్వహించే సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడం.
- వేదిక: ఈ విన్యాసాలు ఒక సంవత్సరం భారత్లో, మరో సంవత్సరం జపాన్లో మారుతూ జరుగుతాయి.
- ఎడిషన్: ఇది ఈ విన్యాసాల యొక్క 7వ ఎడిషన్.
- ఈ వ్యాయామం సమయంలో సైనికులు యుద్ధ తంత్రాన్ని మెరుగుపరుచుకోవడానికి ఈ కింది పనులు చేస్తారు:
- తాత్కాలిక ఆపరేటింగ్ బేస్ ఏర్పాటు: యుద్ధ సమయంలో తాత్కాలిక స్థావరాలను నిర్మించడం.
- ISR గ్రిడ్ అభివృద్ధి: నిఘా (Surveillance) మరియు సమాచార సేకరణ వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం.
- వాహనాల తనిఖీ: మొబైల్ వెహికల్ చెక్ పోస్ట్లను ఏర్పాటు చేయడం.
- సెర్చ్ ఆపరేషన్లు: శత్రువులు ఉన్న ప్రాంతాల్లో కార్డన్ అండ్ సెర్చ్ ఆపరేషన్లు నిర్వహించడం.
- హెలిబోర్న్ ఆపరేషన్లు: హెలికాప్టర్ల ద్వారా సైనికులను దింపడం మరియు తరలించడం.
- హౌస్ ఇంటర్వెన్షన్ డ్రిల్స్: భవనాల్లో దాక్కున్న శత్రువులను పట్టుకోవడంలో శిక్షణ.
- ఈ వ్యాయామం సమయంలో సైనికులు యుద్ధ తంత్రాన్ని మెరుగుపరుచుకోవడానికి ఈ కింది పనులు చేస్తారు:
- రక్షణ రంగంలో భారత్-జపాన్ మధ్య మరికొన్ని ముఖ్యమైన వ్యాయామాలు ఉన్నాయి:
- మలబార్ (Malabar): ఇది భారత్, జపాన్, అమెరికా మరియు ఆస్ట్రేలియా దేశాలు కలిసి నిర్వహించే నావికాదళ విన్యాసం (Naval Exercise).
- జిమెక్స్ (JIMEX): ఇది కేవలం భారత్ మరియు జపాన్ నౌకాదళాల మధ్య జరుగుతుంది.
- షిన్యు మైత్రి (SHINYUU Maitri): ఇది రెండు దేశాల వాయుసేనల (Air Force) మధ్య జరిగే విన్యాసం.
- రక్షణ రంగంలో భారత్-జపాన్ మధ్య మరికొన్ని ముఖ్యమైన వ్యాయామాలు ఉన్నాయి:
వైరస్ నిర్మాణంలో అత్యంత కీలకమైన 'క్యాప్సిడ్' (Capsid) గురించి ఇటీవల ఒక ఆసక్తికరమైన పరిశోధన వెలువడింది. ఒక కొత్త అధ్యయనం ప్రకారం, హెచ్ఐవి (HIV) వైరస్ 'లెనాకాపావిర్' (Lenacapavir) అనే మందు నుండి తప్పించుకోవాలంటే, అది తన సొంత 'క్యాప్సిడ్'ను దెబ్బతీసుకోవాల్సి ఉంటుందని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. దీన్ని బట్టి వైరస్ యొక్క క్యాప్సిడ్ అనేది యాంటీవైరల్ చికిత్సకు ఎంత శక్తివంతమైన లక్ష్యమో (Target) మరోసారి నిరూపితమైంది.
- క్యాప్సిడ్ అనేది వైరస్ చుట్టూ ఉండే ఒక రక్షణ కవచం వంటిది. ఇది వైరస్ లోపల ఉండే జన్యు పదార్థాన్ని (DNA లేదా RNA) సురక్షితంగా ఉంచుతుంది.
- ఇది ప్రోటీన్లతో తయారైన మూడు పరిమాణాల (3D) గొట్టం లేదా షెల్ లాంటి నిర్మాణం. ఇది వైరస్ వెలుపలి పొర (Envelope) కింద ఉంటుంది.
- క్యాప్సోమియర్స్: క్యాప్సిడ్ అనేక చిన్న ప్రోటీన్ యూనిట్లతో తయారవుతుంది. వీటిని 'క్యాప్సోమియర్స్' (Capsomeres) అని పిలుస్తారు.
- సంక్లిష్టత: వైరస్ యొక్క జన్యు పదార్థం ఎంత సంక్లిష్టంగా ఉంటే, దాని క్యాప్సిడ్ నిర్మాణం కూడా అంత క్లిష్టంగా ఉంటుంది. కొన్ని వైరస్లలో ఈ క్యాప్సిడ్ పైన చక్కెర మరియు ప్రోటీన్ల (Glycoprotein) పొర కూడా ఉంటుంది.
- ఇవి చాలా సూక్ష్మంగా ఉంటాయి (నానోమీటర్ పరిధిలో). ఇవి గట్టిగా ఉండటంతో పాటు అవసరమైనప్పుడు వంగే గుణాన్ని (Flexibility) కూడా కలిగి ఉంటాయి.
- క్యాప్సిడ్ అనేది వైరస్ చుట్టూ ఉండే ఒక రక్షణ కవచం వంటిది. ఇది వైరస్ లోపల ఉండే జన్యు పదార్థాన్ని (DNA లేదా RNA) సురక్షితంగా ఉంచుతుంది.
- రక్షణ: వైరస్ యొక్క జన్యు పదార్థాన్ని పర్యావరణం నుండి మరియు హోస్ట్ (వైరస్ సోకిన వ్యక్తి) యొక్క రోగనిరోధక వ్యవస్థ నుండి కాపాడుతుంది.
- బదిలీ: వైరస్ యొక్క జన్యు పదార్థాన్ని ఒక కణం నుండి మరొక కణానికి లేదా కొత్త వ్యక్తి శరీరంలోకి సరైన స్థానానికి చేర్చడంలో సహాయపడుతుంది.
కాఫీ పొడిలో కలిపే చికోరీ (Chicory) గురించి కేంద్ర ఆహార భద్రతా ప్రమాణాల సంస్థ (FSSAI) ఇటీవల కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. కాఫీ పొడిలో చికోరీ కలిపినట్లయితే, ఆ విషయాన్ని ప్యాకెట్ ముందు భాగంలో స్పష్టంగా కనిపించేలా ముద్రించాలని FSSAI సూచించింది. ఈ కొత్త నిబంధన 2026, జూలై 1 నుండి అమలులోకి రానుంది. వినియోగదారులకు తాము కొనే కాఫీలో ఎంత శాతం చికోరీ ఉందో తెలియజేయడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
- మొక్క రకం: ఇది 'ఆస్టరేసి' (Asteraceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక బహువార్షిక మొక్క. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సమశీతోష్ణ మండలాల్లో దీనిని సాగు చేస్తారు.
- భాగాల వినియోగం: ఈ మొక్క ఆకులు, పూలు మరియు వేర్లను ఆహారంలో ఉపయోగిస్తారు. ముఖ్యంగా దీని వేర్లను ఎండబెట్టి, వేయించి పొడి చేస్తారు.
- రంగు మరియు రుచి: చికోరీ పొడిని కాఫీలో కలపడం వల్ల కాఫీకి గాఢమైన రంగు (Dark color) మరియు ఒక రకమైన మట్టి వాసనతో కూడిన రుచి (Earthy taste) వస్తుంది.
- కెఫీన్ ఉండదు: కాఫీలో కెఫీన్ ఉంటుంది, కానీ చికోరీలో సహజంగానే కెఫీన్ ఉండదు.
- తక్కువ ధర: నాణ్యమైన కాఫీ గింజల కంటే చికోరీ ధర చాలా తక్కువ. అందుకే ఖర్చు తగ్గించడానికి దీనిని కాఫీలో కలుపుతుంటారు.
- పోషకాలు: ఇందులో పిండి పదార్థాలు, ప్రోటీన్లు, విటమిన్లు, ఖనిజాలు మరియు పీచు పదార్థం (Soluble fiber) పుష్కలంగా ఉంటాయి.
- ఆరోగ్యం: దీనికి అనేక ఔషధ గుణాలు ఉన్నాయి. దీనిని సంప్రదాయ వైద్యంలోనూ వాడుతుంటారు.
- పశుగ్రాసం: ఈ మొక్కను పశువులకు మేతగా కూడా ఉపయోగిస్తారు.
కేరళలోని ప్రసిద్ధ పెరియార్ టైగర్ రిజర్వ్ (PTR) లో 'ఆల్ ఇండియా టైగర్ ఎస్టిమేషన్ 2025-26' (దేశవ్యాప్త పులుల గణన) మూడవ దశ ఇటీవల ప్రారంభమైంది.
- ఉనికి: ఇది కేరళలోని ఇడుక్కి జిల్లాలో ఉంది. దీనికి 'పెరియార్' నది పేరు పెట్టారు.
- భౌగోళిక ప్రాంతం: ఇది పశ్చిమ కనుమలలోని కార్డమమ్ కొండలు (ఏలకుల కొండలు) మరియు పందళం కొండల మీద, తమిళనాడు సరిహద్దుకు ఆనుకుని ఉంది.
- సరస్సు: ఇక్కడ ప్రసిద్ధ పెరియార్ సరస్సు ఉంది. 1895లో పెరియార్ నదికి అడ్డంగా డ్యామ్ నిర్మించినప్పుడు ఈ సరస్సు ఏర్పడింది.
- నదులు: పెరియార్ మరియు పంబ అనే రెండు ప్రధాన నదులు ఈ ప్రాంతం గుండా ప్రవహిస్తాయి.
- డ్యామ్లు: వివాదాస్పదమైన ముల్లపెరియార్ డ్యామ్ ఈ రిజర్వ్ పరిధిలోనే ఉంది.
- అడవులు: ఇక్కడ ఉష్ణమండల సతత హరిత అడవులు (Evergreen), ఆకురాల్చే అడవులు మరియు పచ్చిక బయళ్లు ఉంటాయి.
- జంతుజాలం: ఏనుగులు, పులులు, అడవి పందులు, జింకలతో పాటు అరుదైన నీలగిరి తార్ (Nilgiri Tahr) కూడా ఇక్కడ కనిపిస్తుంది.
- కోతుల రకాలు: సింహపు తోక కోతి (Lion-tailed macaque), నీలగిరి లంగూర్ వంటి అరుదైన వానర జాతులు ఇక్కడ ఉన్నాయి.
- తెగలు: ఇక్కడ 'మన్నన్' మరియు 'పాలియన్' వంటి గిరిజన తెగలు నివసిస్తున్నాయి.
కేంద్ర శాస్త్ర సాంకేతిక మంత్రిత్వ శాఖ ఇటీవల 'సుజ్విక' (SUJVIKA) పోర్టల్ను ప్రారంభించింది. బయోటెక్నాలజీ విభాగం (DBT) 40వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం సందర్భంగా ఈ కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
- ఇది ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ఆధారంగా పనిచేసే బయోటెక్ ప్రొడక్ట్ డేటా పోర్టల్.
- దీనిని బయోటెక్నాలజీ విభాగం మరియు పారిశ్రామిక భాగస్వామి అయిన 'ABLE' సంస్థ కలిసి అభివృద్ధి చేశాయి.
- పనితీరు: విదేశాల నుండి భారతదేశానికి దిగుమతి అవుతున్న బయోటెక్నాలజీ ఉత్పత్తుల గణాంకాలను (Trade Statistics) ఇది ఒక పద్ధతి ప్రకారం డిజిటల్ రూపంలో అందిస్తుంది.
- ముఖ్య ఉద్దేశ్యం: మన దేశం ఏయే బయోటెక్ ఉత్పత్తుల కోసం ఇతర దేశాలపై ఆధారపడుతుందో గుర్తించి, వాటిని మన దేశంలోనే తయారు చేసేలా ప్రోత్సహించడం.
- దిగుమతుల విశ్లేషణ: బయోకెమికల్ ఉత్పత్తులు, పారిశ్రామిక ఎంజైమ్లు వంటి వాటి దిగుమతులపై స్పష్టమైన అవగాహన కల్పిస్తుంది.
- పరిశోధకులకు మరియు స్టార్టప్లకు: ఏ ఉత్పత్తులకు మార్కెట్లో ఎక్కువ డిమాండ్ ఉందో తెలుసుకుని, వాటిపై పరిశోధనలు (R&D) చేయడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.
- స్వదేశీ తయారీ: దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గించి, దేశీయంగా తయారీని (Indigenisation) పెంచడానికి ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకోవచ్చు.
- ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం: ఈ రంగంలో పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి మరియు ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్ సంస్థల మధ్య సమన్వయాన్ని పెంచడానికి ఇది దోహదపడుతుంది.
- స్థాపన: దీనిని 1986లో ఏర్పాటు చేశారు.
- బాధ్యతలు: లైఫ్ సైన్సెస్ రంగంలో పరిశోధనలను ప్రోత్సహించడం మరియు బయోటెక్నాలజీ అభివృద్ధిని వేగవంతం చేయడం దీని ప్రధాన పని.
- ఇతర రంగాలు: ఇది కేవలం వైద్యానికే కాకుండా, అధునాతన బయో ఫ్యూయల్స్ (Biofuels) మరియు చెత్త నుండి ఇంధనం (Waste to Energy) తయారు చేసే సాంకేతికతలకు కూడా మద్దతు ఇస్తుంది.
చైనాకు చెందిన అత్యంత శక్తివంతమైన CM-302 సూపర్ సోనిక్ యాంటీ-షిప్ మిస్సైళ్లను కొనుగోలు చేసేందుకు ఇరాన్ సిద్ధమవుతున్నట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి.
- ఇది చైనా అభివృద్ధి చేసిన సూపర్ సోనిక్ యాంటీ-షిప్ క్రూయిజ్ మిస్సైల్. అంటే శబ్ద వేగం కంటే వేగంగా ప్రయాణించి సముద్రంలోని యుద్ధనౌకలను నాశనం చేయగలదు.
- చైనా నావికాదళం ఉపయోగించే 'YJ-12' మిస్సైల్కు ఇది ఎగుమతి వెర్షన్ (వేరే దేశాలకు అమ్మే వెర్షన్).
- సముద్రంపై ఉండే పెద్ద యుద్ధనౌకలను మరియు ఇతర లక్ష్యాలను ధ్వంసం చేయడానికి దీనిని రూపొందించారు.
- వేగం: ఇది శబ్ద వేగం కంటే దాదాపు 2.5 నుండి 3 రెట్లు (Mach 2.5-3) వేగంతో ప్రయాణిస్తుంది. ఇంత వేగంగా రావడం వల్ల దీనిని శత్రు దేశాల రాడార్లు గుర్తించి అడ్డుకోవడం చాలా కష్టం.
- పరిధి (Range): ఇది సుమారు 290 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న లక్ష్యాలను ఛేదించగలదు.
- బరువు: దీని పొడవు 7 మీటర్లు ఉండగా, ప్రయోగించే సమయంలో దీని బరువు 2000-2500 కిలోల వరకు ఉంటుంది. దీని తలభాగంలో 250 కిలోల శక్తివంతమైన పేలుడు పదార్థం (Warhead) ఉంటుంది.
- ప్రయోగించే విధానం: దీనిని యుద్ధనౌకల నుండి లేదా తీర ప్రాంతంలోని భూతల లాంచర్ల నుండి ప్రయోగించవచ్చు.
- సీ-స్కిమ్మింగ్ (Sea-skimming): ఈ మిస్సైల్ సముద్ర మట్టానికి అత్యంత తక్కువ ఎత్తులో ప్రయాణిస్తుంది. దీనివల్ల శత్రువుల రాడార్ల కంటికి చిక్కకుండా లక్ష్యాన్ని చేరుకుంటుంది.
- గైడెన్స్ సిస్టమ్: ఇది చైనాకు చెందిన 'బేడూ' (BeiDou) శాటిలైట్ నావిగేషన్ సిస్టమ్ ద్వారా మరియు యాక్టివ్ రాడార్ సీకర్ సహాయంతో లక్ష్యాన్ని కచ్చితంగా గుర్తిస్తుంది.
- సక్సెస్ రేటు: దీని అత్యాధునిక సాంకేతికత వల్ల లక్ష్యాన్ని తాకే అవకాశం 90 శాతం వరకు ఉంటుంది.
సిక్కిం రాష్ట్రంలోని అత్యంత అందమైన పర్యాటక ప్రాంతమైన సోమ్గో సరస్సు (Tsomgo Lake) వద్ద ఇటీవల భారీగా మంచు కురవడంతో సుమారు 2,700 మంది పర్యాటకులు చిక్కుకుపోయారు. భారత సైన్యం మరియు స్థానిక యంత్రాంగం కలిసి వారిని సురక్షితంగా రక్షించాయి.
- దీనిని 'చాంగు లేక్' (Changu Lake) అని కూడా పిలుస్తారు.
- ఇది తూర్పు సిక్కింలో ఉన్న ఒక 'గ్లేసియల్ లేక్' (మంచు పర్వతాల కరుగుదల వల్ల ఏర్పడిన సరస్సు).
- ఇది సముద్ర మట్టానికి సుమారు 3,753 మీటర్ల (12,313 అడుగులు) ఎత్తులో ఉంది.
- చలికాలంలో ఈ సరస్సు పూర్తిగా గడ్డకట్టుకుపోతుంది.
- వేసవి కాలం (మే నెల) రాగానే సరస్సు చుట్టూ సిక్కిం రాష్ట్ర వృక్షమైన రోడోడెండ్రాన్ (Rhododendrons) పూలతో పాటు రంగురంగుల పోపీలు, ఐరిస్ పూలు వికసించి అద్భుతంగా కనిపిస్తాయి.
- ఇక్కడ అరుదైన రెడ్ పాండా (Red Panda) మరియు బ్రాహ్మినీ డక్స్ వంటి పక్షులు కనిపిస్తాయి.
- సిక్కిం ప్రజలు ఈ సరస్సును చాలా పవిత్రంగా భావిస్తారు.
- కాలాలకు అనుగుణంగా సరస్సు ఉపరితలం రంగులు మారుతూ ఉంటుంది. బౌద్ధ సన్యాసులు ఈ రంగుల మార్పును బట్టి భవిష్యత్తును అంచనా వేస్తారని (Prognostication) నమ్ముతారు.
కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ 14 ఏళ్ల వయస్సు గల బాలికల కోసం దేశవ్యాప్త హ్యూమన్ పపిలోమా వైరస్ (HPV) వ్యాక్సినేషన్ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించనుంది.
- HPV అనేది లైంగికంగా వ్యాపించే అత్యంత సాధారణ ఇన్ఫెక్షన్. ఇందులో 100 కంటే ఎక్కువ రకాలు ఉన్నాయి.
- వ్యాధులు: చాలా రకాలు హానికరం కావు, కానీ కొన్ని రకాలు చర్మంపై మొటిమలకు (Warts) కారణమవుతాయి. మరికొన్ని రకాలు క్యాన్సర్కు దారితీస్తాయి.
- గర్భాశయ క్యాన్సర్: ప్రపంచవ్యాప్తంగా 95% కంటే ఎక్కువ గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్లు (Cervical Cancer) ఈ HPV వైరస్ వల్లే సంభవిస్తాయి.
- ఈ వైరస్ ప్రధానంగా చర్మం-చర్మం తగలడం ద్వారా వ్యాపిస్తుంది.
- యోని, మలద్వార లేదా నోటి ద్వారా జరిగే ప్రత్యక్ష లైంగిక సంబంధం ద్వారా ఇది ఒకరి నుండి మరొకరికి సోకుతుంది.
- పురుషులు, మహిళలు అనే తేడా లేకుండా దాదాపు 80% మంది తమ జీవితకాలంలో ఏదో ఒక సమయంలో ఈ ఇన్ఫెక్షన్ బారిన పడతారు. చాలా మందిలో ఇది ఎటువంటి లక్షణాలను చూపదు మరియు శరీరం దానంతట అదే వైరస్ను బయటకు పంపేస్తుంది. అయితే, కొందరిలో ఈ ఇన్ఫెక్షన్ అలాగే ఉండిపోయి క్యాన్సర్కు దారితీస్తుంది.
- జననేంద్రియాలపై మొటిమలు రావడం లేదా గొంతు మరియు నోటిలో క్యాన్సర్ గడ్డలు ఏర్పడటం దీని ప్రధాన లక్షణాలు.
- ప్రస్తుతం HPV ని పూర్తిగా నయం చేసే మందులు లేవు. దీనిని నివారించడానికి ఉన్న ఏకైక మార్గం వ్యాక్సినేషన్ (టీకా).
- ఈ టీకా భవిష్యత్తులో వచ్చే క్యాన్సర్ల నుండి మరియు మొటిమల నుండి రక్షణ కల్పిస్తుంది.
- 9 నుండి 26 ఏళ్ల మధ్య వయస్సులో ఈ టీకా ఇస్తే అత్యంత ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తుంది. ఒక్కసారి వైరస్ సోకిన తర్వాత ఈ వ్యాక్సిన్ అంతగా ఫలితం చూపదు.
- గర్భవతిగా ఉన్న సమయంలో ఈ టీకా తీసుకోకూడదు.
కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC) న్యూఢిల్లీలో జరుగుతున్న 'వరల్డ్ సస్టైనబుల్ డెవలప్మెంట్ సమ్మిట్' (WSDS) 2026 సందర్భంగా 'హిమ్-కనెక్ట్' (Him-CONNECT) అనే ప్రత్యేక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తోంది.
- ఇది హిమాలయ ప్రాంతంలోని వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే వినూత్న ఆలోచనలను (Innovations) ప్రోత్సహించే ఒక వేదిక. 2026 ఫిబ్రవరి 25 నుండి 27 వరకు ఈ ప్రదర్శన జరుగుతుంది.
- హిమాలయాలపై పరిశోధనలు చేస్తున్న శాస్త్రవేత్తలను, స్టార్టప్లను, పెట్టుబడిదారులను మరియు ప్రభుత్వ విధాన నిర్ణేతలను ఒకే చోటకు చేర్చి, హిమాలయాల రక్షణ కోసం కొత్త టెక్నాలజీలను వ్యాప్తి చేయడం.
- ఇది నేషనల్ మిషన్ ఆన్ హిమాలయన్ స్టడీస్ (NMHS) కింద అభివృద్ధి చేసిన సాంకేతికతలను ప్రదర్శిస్తుంది.
- ఈ కార్యక్రమంలో 24 కంటే ఎక్కువ రకాల కొత్త సాంకేతికతలు మరియు ప్రాజెక్టులను ప్రదర్శిస్తున్నారు. వీటిలో కొన్ని ముఖ్యమైనవి:
- తక్కువ ఖర్చుతో నీటిని శుద్ధి చేసే పరికరాలు మరియు పైన్ నీడిల్స్ (Pine needles) ఉపయోగించి మురుగునీటి శుద్ధి.
- పట్టు పురుగుల వ్యర్థాల నుండి గాయాలకు వాడే మందుల తయారీ, యాక్ (Yak) పాల నుండి చీజ్ తయారీ సాంకేతికత.
- ఎకో-ఫ్రెండ్లీ పద్ధతిలో రోడ్ల నిర్మాణం మరియు స్థిరమైన గృహ నిర్మాణాలు.
- మురుగునీటిని శుద్ధి చేసి దానితో హైడ్రోపోనిక్ ఫార్మింగ్ (మట్టి లేకుండా సాగు) చేయడం.
- దేశంలోని ప్రముఖ విద్యాసంస్థలు ఈ ఆవిష్కరణలను తయారు చేశాయి:
- గౌహతి, రూర్కీ, మండి, జమ్మూ మరియు రోపర్.
- CRRI మరియు IHBT.
- కశ్మీర్ విశ్వవిద్యాలయం మరియు కుమాన్ విశ్వవిద్యాలయం వంటి ఇతర ప్రముఖ సంస్థలు.
- హిమాలయాలు ఆసియా మొత్తానికి వాతావరణ నియంత్రకాలుగా పనిచేస్తాయి. వీటిని కాపాడుకోవడం అంటే కోట్లాది మంది ప్రజల భవిష్యత్తును కాపాడటమే.
- సైన్స్ & ఫైనాన్స్: పరిశోధనలను కేవలం ల్యాబ్ లకే పరిమితం చేయకుండా, వాటికి నిధులు అందేలా చేసి మార్కెట్లోకి తీసుకురావడం దీని లక్ష్యం.
- గ్రీన్ గ్రోత్: పర్యావరణానికి హాని కలగకుండా హిమాలయ ప్రాంతంలో ఉపాధి అవకాశాలను మెరుగుపరచడం.
భారతదేశం మరియు ఇజ్రాయెల్ దేశాల మధ్య వాణిజ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేసే దిశగా స్వేచ్చా వాణిజ్య ఒప్పందం' (Free Trade Agreement - FTA) పై చర్చలు అధికారికంగా ప్రారంభమయ్యాయి. భారత్ మరియు ఇజ్రాయెల్ దేశాల మధ్య ప్రతిపాదిత FTAకి సంబంధించిన మొదటి విడత చర్చలు 2026, ఫిబ్రవరి 23న న్యూఢిల్లీలో మొదలయ్యాయి. ఈ చర్చలు ఫిబ్రవరి 26 వరకు కొనసాగుతాయి. సరిగ్గా ఇదే సమయంలో భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఇజ్రాయెల్ పర్యటనలో ఉండటం ఈ చర్చలకు మరింత ప్రాధాన్యతను చేకూర్చింది.
- 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఇరు దేశాల మధ్య సుమారు 3.62 బిలియన్ డాలర్ల వ్యాపారం జరిగింది.
- ఇరు దేశాలు కింది రంగాల్లో బలంగా సహకరించుకుంటున్నాయి:
- ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు సైబర్ సెక్యూరిటీ.
- హైటెక్ తయారీ మరియు ఇన్నోవేషన్.
- వ్యవసాయం మరియు సైన్స్ & టెక్నాలజీ.
- రెండు దేశాల నిపుణులు ఈ కింది అంశాలపై లోతుగా చర్చిస్తున్నారు:
- వస్తువుల వాణిజ్యం: ఎగుమతులు మరియు దిగుమతులపై సుంకాలను తగ్గించడం.
- సేవలు: ఐటీ, టెక్నాలజీ వంటి సేవల రంగంలో సహకారం.
- రూల్స్ ఆఫ్ ఆరిజిన్: వస్తువులు ఏ దేశంలో తయారయ్యాయో నిర్ధారించే నిబంధనలు.
- సాంకేతిక అడ్డంకులు: వాణిజ్యానికి ఆటంకం కలిగించే నిబంధనలను తొలగించడం.
- మేధో సంపత్తి హక్కులు (IPR): నూతన ఆవిష్కరణలకు రక్షణ కల్పించడం.
- రెండు దేశాల నిపుణులు ఈ కింది అంశాలపై లోతుగా చర్చిస్తున్నారు:
- వ్యాపార వెసులుబాటు: చిన్న మరియు మధ్యతరహా పరిశ్రమలకు (MSMEs) కొత్త అవకాశాలు లభిస్తాయి.
- సరఫరా గొలుసు (Supply Chain): అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో సరఫరా వ్యవస్థలు మరింత బలోపేతం అవుతాయి.
- పెట్టుబడులు: ఇరు దేశాల మధ్య పరస్పర పెట్టుబడులు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
పరిశ్రమల నుంచి వెలువడే కర్బన ఉద్గారాలను (Carbon Emissions) నియంత్రించడానికి భారతదేశం తన మొట్టమొదటి **'కార్బన్ క్రెడిట్ ట్రేడింగ్ ప్రోగ్రామ్'**ను ప్రారంభించేందుకు సిద్ధమైంది.
- ఇది భారతదేశపు మొట్టమొదటి అధికారిక కర్బన విక్రయ మార్కెట్. పర్యావరణానికి హాని చేసే ఉద్గారాలను తగ్గించే పరిశ్రమలకు ఇది ప్రోత్సాహకాలను అందిస్తుంది.
- పనితీరు: ప్రతి పరిశ్రమకు ప్రభుత్వం ఒక ఉద్గార పరిమితిని (Target) విధిస్తుంది.
- ఒక పరిశ్రమ తన పరిమితి కంటే తక్కువ ఉద్గారాలను విడుదల చేస్తే, దానికి 'కార్బన్ క్రెడిట్స్' లభిస్తాయి.
- పరిమితి కంటే ఎక్కువ ఉద్గారాలను విడుదల చేసే పరిశ్రమలు, ఇతర కంపెనీల నుండి క్రెడిట్లను కొనుగోలు చేయాలి లేదా జరిమానా చెల్లించాలి.
- ఈ పథకం ఏప్రిల్ 2025 నుండి మార్చి 2026 వరకు ఉన్న కాలానికి వర్తిస్తుంది.
- మొదటి దశలో 7 రంగాలకు చెందిన సుమారు 490 పరిశ్రమలను ఎంపిక చేశారు.
- బ్యూరో ఆఫ్ ఎనర్జీ ఎఫిషియెన్సీ (BEE) ఈ కార్యక్రమాన్ని పర్యవేక్షిస్తోంది. ప్రస్తుతం ఉద్గారాలను తనిఖీ చేసే 'వెరిఫైయర్ల' నియామకం జరుగుతోంది.
- ఈ పథకం చివరకు 800 పరిశ్రమలకు విస్తరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నప్పటికీ, మొదటి దశలో ఉక్కు (Steel) మరియు ఎరువుల (Fertiliser) రంగాలను చేర్చలేదు.
- ఎందుకు ముఖ్యం?: యూరోపియన్ యూనియన్ అమలు చేస్తున్న 'కార్బన్ బోర్డర్ టాక్స్' (CBAM) నుండి మన ఎగుమతిదారులను రక్షించడానికి, భవిష్యత్తులో ఈ రంగాలను కూడా చేర్చడం చాలా అవసరం.
- పర్యావరణ హితం: పరిశ్రమలు తక్కువ కాలుష్యం విడుదల చేసేలా ప్రోత్సహిస్తుంది.
- గ్రీన్ టెక్నాలజీ: కంపెనీలు కొత్త, స్వచ్ఛమైన సాంకేతికతలను వాడటం మొదలుపెడతాయి.
- ప్రపంచ పోటీతత్వం: అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భారత్ ఎగుమతులు మెరుగుపడతాయి.
భారత సైన్యానికి చెందిన కోణార్క్ కోర్ (Konark Corps) రాజస్థాన్లోని పోఖ్రాన్ ఫీల్డ్ ఫైరింగ్ రేంజ్లో 'స్ట్రెలా-10' (Strela-10) అనే షార్ట్ రేంజ్ ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్ను విజయవంతంగా పరీక్షించింది.
- ఇది చాలా తక్కువ దూరంలో (Very Short Range) ఆకాశం నుండి వచ్చే ముప్పులను అడ్డుకునే క్షిపణి వ్యవస్థ. దీనిని యుద్ధ ట్యాంక్ (BMP) వంటి మొబైల్ ప్లాట్ఫారమ్ నుండి ప్రయోగిస్తారు.
- పరిధి (Range): ఇది 6 నుండి 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న లక్ష్యాలను ధ్వంసం చేయగలదు.
- లక్ష్యాలు: తక్కువ ఎత్తులో ఎగిరే శత్రు విమానాలు, హెలికాప్టర్లు మరియు ఆధునిక డ్రోన్లను ఇది సమర్థవంతంగా అడ్డుకుంటుంది.
- ఖచ్చితత్వం: కృత్రిమంగా సృష్టించిన శత్రు లక్ష్యాలను ఈ క్షిపణి నేరుగా ఢీకొట్టి (Direct Hits) ధ్వంసం చేసింది.
- కఠిన వాతావరణం: ఎడారిలోని విపరీతమైన వేడి, ఇసుక తుఫానుల వంటి క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో కూడా ఈ వ్యవస్థ అద్భుతంగా పనిచేస్తుందని నిరూపితమైంది.
- సమన్వయం: సైనికుల మధ్య సమన్వయం మరియు యుద్ధ రంగంలో శత్రువును గుర్తించి కాల్పులు జరిపే వేగాన్ని (Engagement Protocols) ఈ పరీక్ష ద్వారా పరిశీలించారు.
- ప్రత్యేకత: రాడార్లపై మాత్రమే ఆధారపడకుండా, కంటితో లక్ష్యాన్ని చూసి గుర్తించే విధానం (Visual Target Acquisition) ఇందులో కీలకం.
- భారతదేశం ప్రస్తుతం తన సొంత VSHORADS (మేక్ ఇన్ ఇండియా కింద) వ్యవస్థను కూడా అభివృద్ధి చేస్తోంది.
- అయితే ప్రస్తుతానికి 'స్ట్రెలా-10' మన సరిహద్దుల్లో గగనతల రక్షణకు వెన్నెముకగా ఉంది.
- ముఖ్యంగా డ్రోన్ల ముప్పు పెరుగుతున్న నేపధ్యంలో ఇలాంటి పరీక్షలు సైన్యానికి మరింత బలాన్నిస్తాయి.
☛Follow our YouTube Channel (Click Here)
☛ Follow our Facebook Page (Click Here)
☛ Follow our Instagram Page (Click Here)
☛ Join our WhatsApp Channel (Click Here)
☛ Join our Telegram Channel (Click Here)