ఐపీఎల్ చరిత్రలో సరికొత్త అధ్యాయం లిఖించబడింది. టీమ్ ఇండియా పరుగుల యంత్రం, రాయల్ ఛాలెంజర్స్ బెంగళూరు స్టార్ బ్యాటర్ విరాట్ కోహ్లీ, ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ (IPL)లో 9000 పరుగుల మైలురాయిని అందుకున్న ప్రపంచపు మొట్టమొదటి క్రికెటర్‌గా రికార్డు సృష్టించారు.

ఢిల్లీ క్యాపిటల్స్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో విరాట్ ఈ చారిత్రాత్మక ఘనతను సాధించారు.
ఢిల్లీలోని అరుణ్ జైట్లీ స్టేడియంలో ఢిల్లీ క్యాపిటల్స్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో కోహ్లీ ఈ ఫీట్ సాధించారు. మ్యాచ్ ప్రారంభానికి ముందు ఈ మైలురాయికి 11 పరుగుల దూరంలో ఉన్న విరాట్, ఇన్నింగ్స్ 6వ ఓవర్‌లో సింగిల్ తీయడం ద్వారా 9000 పరుగుల క్లబ్‌లో చేరారు.

మ్యాచ్‌ల సంఖ్య: విరాట్ కోహ్లీ తన 275వ ఐపీఎల్ మ్యాచ్‌లో ఈ ఘనతను అందుకున్నారు.
బంతుల సంఖ్య: ఈ రికార్డు చేరుకోవడానికి ఆయనకు 6,732 బంతులు అవసరమయ్యాయి.
ప్రత్యేకత: ఐపీఎల్ చరిత్రలో 9000 పరుగుల మార్కును దాటిన మొదటి ఆటగాడు.
సుదీర్ఘ కాలంగా ఒకే ఫ్రాంచైజీ (RCB) తరపున ఆడుతూ ఈ ఘనత సాధించడం విశేషం.
ఫ్రాంచైజీ క్రికెట్‌లో భవిష్యత్ తరాలకు కొత్త బెంచ్‌మార్క్ సెట్ చేశారు.

ఐపీఎల్ చరిత్రలో అత్యధిక పరుగులు చేసిన ఆటగాళ్ల జాబితాలో కోహ్లీ అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతున్నారు. ఆయన తర్వాత ఉన్న ప్రధాన ఆటగాళ్లు.
ఆటగాడు పరుగులు (సుమారుగా)
విరాట్ కోహ్లీ : 9000+
రోహిత్ శర్మ : 7,183
శిఖర్ ధావన్ : 6,769
డేవిడ్ వార్నర్ : 6,565
కె.ఎల్. రాహుల్ : 5,580

విరాట్ కోహ్లీ మరికొన్ని అరుదైన రికార్డులకు అతి సమీపంలో ఉన్నారు.
ఒకే జట్టుపై 1200 పరుగులు: ఢిల్లీ క్యాపిటల్స్‌పై టీ20ల్లో 1200 పరుగులు చేసిన తొలి ఆటగాడిగా నిలిచే అవకాశం ఉంది.
భారత్‌లో 8000 ఐపీఎల్ పరుగులు: కేవలం భారతదేశ వేదికలపైనే 8000 ఐపీఎల్ పరుగులు పూర్తి చేసిన తొలి ప్లేయర్‌గా నిలవడానికి చేరువలో ఉన్నారు.

రికార్డు: ఐపీఎల్‌లో 9000 పరుగులు చేసిన తొలి క్రికెటర్.
ఆటగాడు: విరాట్ కోహ్లీ (RCB).
వేదిక: అరుణ్ జైట్లీ స్టేడియం, ఢిల్లీ.
ఎదుర్కొన్న జట్టు: ఢిల్లీ క్యాపిటల్స్.
ఇతర రికార్డు: ఐపీఎల్‌లో అత్యధిక సెంచరీలు చేసిన రికార్డు కూడా కోహ్లీ పేరు మీదనే ఉంది.

భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు పౌరుల భద్రతకు సంబంధించి ఒక చారిత్రాత్మక తీర్పును వెలువరించింది. జాతీయ రహదారులపై సురక్షిత ప్రయాణం చేయడం అనేది రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం పౌరుల ప్రాథమిక హక్కు (Fundamental Right) అని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. రహదారి భద్రతను పటిష్టం చేయడం, ప్రమాదాలను తగ్గించడం ప్రభుత్వ బాధ్యత అని ధర్మాసనం పేర్కొంది.
జాతీయ రహదారులపై జరుగుతున్న వరుస ప్రమాదాల నేపథ్యంలో సుప్రీంకోర్టు ఈ కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. జీవించే హక్కు అంటే కేవలం బ్రతకడం మాత్రమే కాదని, వేగంగా ప్రయాణించే హైవేలపై సురక్షితంగా ప్రయాణించే హక్కు కూడా అందులో భాగమేనని కోర్టు ఉద్ఘాటించింది.

భారతదేశంలో జాతీయ రహదారులు మొత్తం రోడ్డు నెట్‌వర్క్‌లో కేవలం 2% మాత్రమే ఉన్నప్పటికీ, దేశంలో జరిగే రోడ్డు ప్రమాద మరణాలలో 30% ఇక్కడే సంభవిస్తున్నాయి. అధికారుల నిర్లక్ష్యం, అక్రమ పార్కింగ్, రోడ్డు ఆక్రమణల వల్ల రహదారులు మృత్యుపాశాలుగా మారకూడదని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.

దాబాలు, వాణిజ్య కట్టడాలపై నిషేధం: జాతీయ రహదారుల వెంబడి (Right of Way) అక్రమంగా నిర్మించిన దాబాలు, హోటళ్లు లేదా ఇతర వాణిజ్య కట్టడాలను పూర్తిస్థాయిలో నిషేధించింది. ఇవి భారీ వాహనాల అక్రమ పార్కింగ్‌కు కారణమై ప్రమాదాలను పెంచుతున్నాయని కోర్టు పేర్కొంది.
60 రోజుల్లో తొలగింపు: రహదారుల పక్కన ఉన్న అనధికారిక కట్టడాలను 60 రోజుల్లోగా తొలగించాలని అధికారులను ఆదేశించింది.
పార్కింగ్ నిబంధనలు: హైవేలపై ఎక్కడ పడితే అక్కడ వాహనాలను నిలపకూడదు. కేవలం కేటాయించిన లే-బైస్ (Lay-bys) లేదా వే-సైడ్ ఎమెనిటీస్ వద్ద మాత్రమే పార్కింగ్ చేయాలి.
జిల్లా హైవే సేఫ్టీ టాస్క్ ఫోర్స్: ప్రతి జిల్లాలో రహదారి భద్రతను పర్యవేక్షించేందుకు 'డిస్ట్రిక్ట్ హైవే సేఫ్టీ టాస్క్ ఫోర్స్'ను ఏర్పాటు చేయాలని కోర్టు ఆదేశించింది. జిల్లా కలెక్టర్లు దీనిని పర్యవేక్షించాల్సి ఉంటుంది.

గతేడాది నవంబర్‌లో జరిగిన రెండు భారీ ప్రమాదాల నేపథ్యంలో సుప్రీంకోర్టు సుమోటోగా ఈ కేసును స్వీకరించింది.
రాజస్థాన్‌ (ఫలోడి): రోడ్డు పక్కన ఉన్న దాబా వద్ద ఆపి ఉంచిన ట్రక్కును టెంపో ఢీకొన్న ఘటనలో 15 మంది మరణించారు.
తెలంగాణ: రోడ్డుపై ఉన్న గుంతను తప్పించబోయి బస్సు లారీని ఢీకొన్న ఘటనలో 19 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

సుప్రీంకోర్టు ఈ తీర్పు ద్వారా ఆర్టికల్ 21 (జీవించే హక్కు) పరిధిని మరింత విస్తరించింది. నిర్లక్ష్యం కారణంగా జరిగే మరణాలు ప్రాథమిక హక్కుల ఉల్లంఘనే అవుతాయని, మౌలిక సదుపాయాలు మరియు పాలనలో మానవ భద్రతకే ప్రథమ ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.

ముఖ్య తీర్పు: జాతీయ రహదారులపై సురక్షిత ప్రయాణం ప్రాథమిక హక్కు.
రాజ్యాంగ నిబంధన: ఆర్టికల్ 21 (జీవించే హక్కు).
ఆదేశం: హైవేలపై అక్రమ కట్టడాల తొలగింపునకు 60 రోజుల గడువు.
కొత్త వ్యవస్థ: జిల్లా హైవే సేఫ్టీ టాస్క్ ఫోర్స్ ఏర్పాటు.
బాధ్యత: ఎన్‌హెచ్ఏఐ (NHAI) మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సమన్వయం.

భారతదేశపు అతిపెద్ద ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో ఒకటైన స్టీల్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (SAIL) నూతన చీఫ్ విజిలెన్స్ ఆఫీసర్ (CVO)గా దిలీప్ కుమార్ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ఏప్రిల్ 27, 2026న ఆయన ఈ పదవిని చేపట్టారు. ఈ నియామకం ద్వారా సంస్థలో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం మరియు నిఘా వ్యవస్థ మరింత బలోపేతం కానుందని అంచనా వేస్తున్నారు.
దిలీప్ కుమార్ నియామకం సంస్థలో పరిపాలనాపరమైన సంస్కరణలకు మరియు అవినీతి రహిత పారదర్శక విధానాలకు పెద్దపీట వేయనుంది. సీనియర్ అధికారిగా ఆయనకున్న అపారమైన అనుభవం 'సెయిల్' వంటి భారీ సంస్థకు ఎంతో కీలకం కానుంది.

సర్వీస్: ఆయన ఇండియన్ రైల్వే సర్వీస్ ఆఫ్ మెకానికల్ ఇంజనీర్స్ (IRSME) విభాగానికి చెందిన సీనియర్ అధికారి.
అనుభవం: రైల్వే రంగంలో రెండు దశాబ్దాలకు పైగా (20 ఏళ్లు) ఆయనకు అనుభవం ఉంది.
ముఖ్య బాధ్యతలు: గతంలో ఆయన రైలు కార్యకలాపాలు, రోలింగ్ స్టాక్ మెయింటెనెన్స్ మరియు మానవ వనరుల నిర్వహణలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
నిర్వహించిన పదవులు: ఈస్ట్ సెంట్రల్ రైల్వేలో అదనపు డివిజనల్ రైల్వే మేనేజర్ (ADRM)గా, బీహార్‌లోని హర్నౌత్ వర్క్‌షాప్ మేనేజర్‌గా పనిచేశారు.

తన కెరీర్‌లో దిలీప్ కుమార్ సాంకేతిక మరియు మేనేజ్మెంట్ పరంగా పలు కీలక సంస్కరణలు చేపట్టారు.
ఐఎస్ఓ గుర్తింపు: ఈస్ట్ సెంట్రల్ రైల్వేలో మొట్టమొదటి ISO 9001 సర్టిఫైడ్ రైలును అభివృద్ధి చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
వ్యాగన్ మెయింటెనెన్స్: వ్యాగన్ల చక్రాల మార్పిడిలో 'ఇన్-సిటు వీల్ రీప్లేస్‌మెంట్' వంటి వినూత్న సాంకేతికతను ప్రవేశపెట్టారు.
స్టేషన్ సుందరీకరణ: జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పొందిన 'మధుబని రైల్వే స్టేషన్' సుందరీకరణ ప్రాజెక్టుకు ఆయన నాయకత్వం వహించారు.

విద్య: ప్రతిష్టాత్మక ఐఐటి బిహెచ్‌యూ (IIT BHU) నుంచి మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్‌లో బి.టెక్ పట్టా పొందారు.
అంతర్జాతీయ శిక్షణ:
సింగపూర్‌లోని INSEAD లో అడ్వాన్స్‌డ్ మేనేజ్‌మెంట్ ప్రోగ్రామ్.
కౌలాలంపూర్‌లోని ICLIF లో శిక్షణ.
చికాగోలోని ARI లో వ్యాగన్ బోగీ డిజైన్‌పై ప్రత్యేక సాంకేతిక శిక్షణ పొందారు.

ఆయన సేవలకు గుర్తింపుగా పలు ప్రతిష్టాత్మక అవార్డులు లభించాయి:
నేషనల్ అవార్డ్ ఫర్ అవుట్‌స్టాండింగ్ సర్వీసెస్ (2016).
రైల్వే బోర్డ్ సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ (2018-19) - ఉత్తమ ఆవిష్కరణకు గాను.

కొత్త పదవి: చీఫ్ విజిలెన్స్ ఆఫీసర్ (CVO), SAIL.
వ్యక్తి: దిలీప్ కుమార్ (IRSME అధికారి).
బాధ్యతల స్వీకారం: 27 ఏప్రిల్ 2026.
విద్య: IIT BHU.
SAIL ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూఢిల్లీ.

భారతదేశాన్ని 2047 నాటికి 30 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక వ్యవస్థగా మార్చడమే లక్ష్యంగా నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) ఒక భారీ బ్లూప్రింట్‌ను సిద్ధం చేసింది. 'DPI@2047: ద రోడ్‌మ్యాప్ టు ప్రోస్పెరిటీ' పేరుతో విడుదల చేసిన ఈ నివేదికలో డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ (DPI) ద్వారా ఆర్థిక వృద్ధిని ఎలా సాధించాలో వివరించారు.
భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం పొంది 100 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకునే సమయానికి (2047 నాటికి), దేశాన్ని అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా (వికసిత్ భారత్) మార్చాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇందులో భాగంగా ప్రతి భారతీయుని సగటు తలసరి ఆదాయాన్ని 18,000 డాలర్లకు పెంచాలని నీతి ఆయోగ్ ఈ రోడ్‌మ్యాప్‌లో ప్రతిపాదించింది.

డిజిటల్ విప్లవాన్ని మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు నీతి ఆయోగ్ రెండు కీలక దశలను వివరించింది.

ఈ తొలి దశలో పౌరులందరికీ డిజిటల్ నైపుణ్యాలను అందించడంపై దృష్టి పెడతారు.
ముఖ్యంగా అట్టడుగు మరియు మధ్యతరగతి వర్గాలకు డిజిటల్ సాధనాలను అందుబాటులోకి తెచ్చి, ప్రభుత్వ సేవలను మరింత వేగంగా అందించడం దీని లక్ష్యం.

ఈ రెండో దశలో స్థానిక వ్యాపారాలు మరియు గ్రామీణ ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహిస్తారు.
భారతదేశాన్ని అంతర్జాతీయ విలువైన సరఫరా గొలుసులో (Global Value Chains) కీలక భాగస్వామిగా మార్చడం ఈ దశ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

భారతదేశం ఇప్పటికే DPI 1.0 ద్వారా ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమ డిజిటల్ వ్యవస్థలను నిర్మించుకుంది.
ఆధార్ (Aadhaar): 130 కోట్లకు పైగా ప్రజలకు డిజిటల్ గుర్తింపును అందించింది.
యూపీఐ (UPI): నగదు రహిత లావాదేవీల్లో విప్లవం తెచ్చి, ఆర్థిక సమ్మిళితత్వాన్ని (Financial Inclusion) పెంచింది.
ఈ విజయాల ఆధారంగానే తదుపరి దశలను అమలు చేయనున్నారు.

MSMEలు: చిన్న మరియు మధ్యతరగతి పరిశ్రమలకు డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల ద్వారా అంతర్జాతీయ మార్కెట్ సదుపాయం కల్పిస్తారు.
వ్యవసాయం: రైతులకు డిజిటల్ సలహాలు, మెరుగైన మార్కెట్ లింకేజీలను అందించి వారి ఆదాయాన్ని పెంచడంపై దృష్టి పెడతారు.
విద్య & ఆరోగ్యం: స్థానిక భాషల్లో డిజిటల్ విద్యను అందించడం మరియు సార్వత్రిక ఆరోగ్య కవరేజీని (Universal Healthcare) విస్తరించడం ఈ రోడ్‌మ్యాప్‌లో కీలకం.

సంస్థ: నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog).
నివేదిక పేరు: DPI@2047: ద రోడ్‌మ్యాప్ టు ప్రోస్పెరిటీ.
లక్ష్యం: $30 ట్రిలియన్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ.
తలసరి ఆదాయం లక్ష్యం: $18,000.
కీలక స్తంభాలు: డేటా భద్రత, పరస్పర అనుసంధానం (Interoperability), మరియు ఆవిష్కరణలు.
ప్రభుత్వం, పరిశ్రమలు మరియు విద్యాసంస్థల సమన్వయంతో 'వికసిత్ భారత్' లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడమే ఈ ప్రణాళిక పరమార్థం.

తమిళనాడు అటవీ శాఖ ఇటీవల నీలగిరి తార్ (Nilgiri Tahr) జనాభా గణనలో భాగంగా మూడవ 'సింక్రొనైజ్డ్ సర్వే'ను (ఏకకాల గణన) ప్రారంభించింది. పశ్చిమ కనుమలకే పరిమితమైన ఈ అరుదైన జీవి సంరక్షణలో ఈ సర్వే అత్యంత కీలకం కానుంది.
పశ్చిమ కనుమల దక్షిణ భాగంలో మాత్రమే కనిపించే నీలగిరి తార్ గణన కోసం తమిళనాడు మరియు కేరళ సరిహద్దుల్లోని అటవీ అధికారులు సమన్వయంతో పని చేస్తున్నారు. వీటి సంఖ్యను ఖచ్చితంగా అంచనా వేయడం ద్వారా భవిష్యత్తు సంరక్షణ ప్రణాళికలను రూపొందించడమే ఈ సర్వే ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

ప్రత్యేకత: ఇది దక్షిణ భారతదేశంలో కనిపించే ఏకైక మౌంటైన్ అన్గులేట్ (కొండ ప్రాంతాల్లో నివసించే గిట్టలున్న జంతువు).
స్థానిక పేర్లు: దీనిని 'నీలగిరి ఐబెక్స్' అని కూడా పిలుస్తారు. స్థానికంగా దీనిని 'వరయాడు' (Varayaadu) అని పిలుస్తారు.
రాష్ట్ర జంతువు: నీలగిరి తార్ తమిళనాడు రాష్ట్ర జంతువు.
ఆవాసం: ఇది నైరుతి పశ్చిమ కనుమల్లోని ఎత్తైన గడ్డి భూములు (Montane Grasslands) మరియు కొండ ప్రాంతాలలో నివసిస్తుంది.

వ్యాప్తి: పశ్చిమ కనుమల్లోని సుమారు 400 కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించి ఉన్న కేరళ మరియు తమిళనాడు రాష్ట్రాల్లో ఇవి కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా ఎరవికుళం నేషనల్ పార్క్ (కేరళ) వీటి నివాసానికి ప్రసిద్ధి.
గుర్తింపు: వీటిని సులభంగా గుర్తించేందుకు 'శిల్ క్లాసిఫికేషన్' ఉపయోగిస్తారు. మగ జీవులకు వయస్సు పెరిగే కొద్దీ వీపుపై తెల్లటి మచ్చ ఏర్పడుతుంది, అందుకే వీటిని 'శిల్-బ్యాక్స్' (Saddle-backs) అని పిలుస్తారు.
కొమ్ములు: మగ మరియు ఆడ జీవులకు రెండింటికీ వెనుకకు వంగి ఉన్న కొమ్ములు ఉంటాయి.

IUCN రెడ్ లిస్ట్: అంతరించిపోతున్న జాతి (Endangered).
వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టం, 1972: షెడ్యూల్ I కింద గరిష్ట రక్షణ కల్పించబడింది.

అడవుల నరికివేత వల్ల ఆవాసాలను కోల్పోవడం.
పెంపుడు జంతువులతో ఆహారం కోసం పోటీ.
హైడ్రో ఎలక్ట్రిక్ ప్రాజెక్టులు మరియు మోనోకల్చర్ ప్లాంటేషన్లు (యూకలిప్టస్ వంటివి) పెరగడం.

తాజా వార్త: మూడవ సింక్రొనైజ్డ్ సర్వే ప్రారంభం.
రాష్ట్ర జంతువు: తమిళనాడు.
స్థానిక పేరు: వరయాడు.
సంరక్షణ హోదా: ఎండెంజర్డ్ (Endangered).
వ్యాప్తి: కేరళ మరియు తమిళనాడు (పశ్చిమ కనుమలు).
తమిళనాడు ప్రభుత్వం 'ప్రాజెక్ట్ నీలగిరి తార్' అనే ప్రతిష్టాత్మక పథకం ద్వారా ఈ మూగజీవాల రక్షణకు ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకుంటోంది.

మానవ అక్రమ రవాణా, పిల్లల అక్రమ రవాణా మరియు జాతీయ భద్రతకు సంబంధించిన కేసుల్లో సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫారమ్ 'X' (గతంలో ట్విట్టర్) 'సహయోగ్' (Sahyog) పోర్టల్‌లో భాగస్వామి కావాలా వద్దా అనే అంశంపై స్పష్టత ఇవ్వాలని ఢిల్లీ హైకోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరింది.
ఇంటర్నెట్‌లో అశ్లీలత, జాతీయ భద్రతకు ముప్పు కలిగించే అంశాలు మరియు నేరపూరిత కంటెంట్‌ను వేగంగా తొలగించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ వినూత్న వేదికను తీసుకొచ్చింది. సోషల్ మీడియా సంస్థలు బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించేలా చేయడమే ఈ పోర్టల్ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

ప్రారంభం: అక్టోబర్ 2024లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ ఆన్‌లైన్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ను ప్రారంభించింది.
విధులు: ఇంటర్నెట్ నుండి చట్టవిరుద్ధమైన కంటెంట్‌ను త్వరగా తొలగించడానికి ఇది సహాయపడుతుంది. దీని ద్వారా ప్రభుత్వ సంస్థలు నేరుగా సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫారమ్‌లకు 'టేక్‌డౌన్ నోటీసులు' (కంటెంట్ తొలగించాలని కోరుతూ ఇచ్చే నోటీసులు) పంపవచ్చు.
చట్టపరమైన మద్దతు: ఇది ఐటీ చట్టం (IT Act), 2000లోని సెక్షన్ 79(3)(b) కింద పనిచేస్తుంది. ఈ సెక్షన్ కింద నోటీసులు అందినప్పుడు సోషల్ మీడియా సంస్థలు సత్వరమే స్పందించాల్సి ఉంటుంది.
నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ (Union Home Ministry).

కేంద్రీకృత కమ్యూనికేషన్: ప్రభుత్వ సంస్థలు, రాష్ట్ర/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల నోడల్ అధికారులు మరియు సుమారు 65 ఆన్‌లైన్ మాధ్యమాలను (Intermediaries) ఒకే వేదికపైకి తీసుకువస్తుంది.
వేగవంతమైన చర్యలు: చట్టవిరుద్ధమైన సమాచారాన్ని వెంటనే తొలగించేలా ఆటోమేటెడ్ నోటీసులను పంపుతుంది. దీనివల్ల నేరాలకు సంబంధించిన వీడియోలు లేదా పోస్టులు వైరల్ కాకముందే అడ్డుకోవచ్చు.
సెక్షన్ 69A కి భిన్నమైనది: ప్రభుత్వం వెబ్‌సైట్‌లను బ్లాక్ చేసే అధికారాలను ఇచ్చే సెక్షన్ 69A కి ఇది భిన్నంగా ఉంటుంది. ఇది కేవలం చట్టవిరుద్ధమైన కంటెంట్‌ను డిజేబుల్ చేసేలా సోషల్ మీడియా సంస్థల బాధ్యతను గుర్తు చేస్తుంది.
సేఫ్ హార్బర్ ప్రొటెక్షన్: ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఆదేశాలను సత్వరమే అమలు చేసినప్పుడు, సదరు సోషల్ మీడియా సంస్థలకు చట్టపరమైన రక్షణ (Safe Harbour Protection) లభిస్తుంది.

పోర్టల్ పేరు: సహయోగ్ (Sahyog Portal).
ప్రారంభించిన సంవత్సరం: 2024.
మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర హోం శాఖ.
చట్టం: ఐటీ చట్టం 2000 (సెక్షన్ 79(3)(b)).
లక్ష్యం: ఇంటర్నెట్‌లో అక్రమ కంటెంట్ తొలగింపు మరియు జాతీయ భద్రత.
ఢిల్లీ హైకోర్టు తాజా విచారణ నేపథ్యంలో, సోషల్ మీడియా దిగ్గజాలు ఈ పోర్టల్ పరిధిలోకి వస్తే సైబర్ భద్రత మరియు నేరాల నియంత్రణలో పెద్ద మార్పు వచ్చే అవకాశం ఉంది.

జ్ఞాపకశక్తికి సంబంధించిన మెదడులోని అత్యంత కీలక ప్రాంతమైన 'ఎంటోరినల్ కార్టెక్స్' (Entorhinal Cortex) లో డొపమైన్ (Dopamine) స్థాయిల్లో తలెత్తే లోపాలు నేరుగా జ్ఞాపకశక్తి క్షీణతకు దారితీస్తాయని పరిశోధకులు మొదటిసారిగా నిరూపించారు.
మెదడులో సమాచారాన్ని విశ్లేషించే మరియు జ్ఞాపకాలను భద్రపరిచే ప్రక్రియలో డొపమైన్ అనే రసాయనం కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని తాజా పరిశోధనలో తేలింది. డొపమైన్ పనితీరులో అంతరాయం కలగడం వల్ల కొత్త విషయాలను గుర్తుంచుకోవడంలో ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయని శాస్త్రవేత్తలు స్పష్టం చేశారు.

స్వభావం: డొపమైన్ అనేది మెదడులో తయారయ్యే ఒక హార్మోన్ మరియు న్యూరోట్రాన్స్మిటర్ (రసాయన సందేశావాహిని).
పనితీరు: నాడీ కణాల మధ్య సమాచారాన్ని చేరవేయడానికి నాడీ వ్యవస్థ దీనిని ఉపయోగిస్తుంది. ఈ సందేశాలు మెదడు మరియు శరీరంలోని ఇతర భాగాల మధ్య నిరంతరం ప్రయాణిస్తాయి.
ప్రభావం: ఇది మానవ ప్రవర్తన, ఆలోచనా తీరు మరియు శారీరక కదలికలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది.

సంతోషం మరియు ఉత్తేజం: మెదడులో ఆనందాన్ని కలిగించే రసాయనంగా దీనిని పిలుస్తారు. ఏదైనా సాధించినప్పుడు కలిగే తృప్తికి ఇదే కారణం.
ఆలోచన మరియు ప్రణాళిక: మనుషులలో ఉండే ఆలోచనా శక్తి, ప్రణాళికా బద్ధంగా పనులు చేయడం, లక్ష్యాల వైపు దృష్టి పెట్టడంలో ఇది సహాయపడుతుంది.
ఇతర విధులు: ఇది కింది విధుల్లో కూడా పాల్గొంటుంది:
నేర్చుకునే సామర్థ్యం (Learning).
ప్రేరణ (Motivation).
నిద్ర మరియు మూడ్ (Mood).
శారీరక కదలికలు మరియు శ్రద్ధ (Attention).

శరీరంలో డొపమైన్ స్థాయిలు మరీ ఎక్కువగా ఉన్నా లేదా మరీ తక్కువగా ఉన్నా కింది ఆరోగ్య సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
పార్కిన్సన్ వ్యాధి (Parkinson's disease).
రెస్ట్‌లెస్ లెగ్స్ సిండ్రోమ్.
ADHD (అటెన్షన్ డెఫిసిట్ హైపర్ యాక్టివిటీ డిజార్డర్).

మెదడులోనే కాకుండా శరీరంలోని ఇతర భాగాల్లో కూడా డొపమైన్ తయారవుతుంది. అక్కడ ఇది హార్మోన్‌గా పనిచేస్తూ కింది వాటికి సహాయపడుతుంది:
రక్తనాళాలను సడలించడం (లేదా కుదించడం).
శరీరం నుంచి అదనపు సోడియం మరియు మూత్రాన్ని తొలగించడం.
ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తిని తగ్గించడం.
జీర్ణవ్యవస్థలో ఆహారం కదలికను రక్షించడం.

తాజా వార్త: ఎంటోరినల్ కార్టెక్స్‌లో డొపమైన్ లోపం వల్ల జ్ఞాపకశక్తి దెబ్బతింటుంది.
రకం: న్యూరోట్రాన్స్మిటర్ మరియు హార్మోన్.
వ్యాప్తి: ఇది మనుషులతో పాటు వెన్నెముక ఉన్న (Vertebrates) మరియు వెన్నెముక లేని (Invertebrates) జంతువులలో కూడా కనిపిస్తుంది.
ముఖ్య బాధ్యత: మెదడులో ఆనందం, శ్రద్ధ మరియు కదలికలను నియంత్రించడం.
మెదడు పనితీరును మెరుగుపరచుకోవడానికి మరియు నాడీ సంబంధిత వ్యాధులకు కొత్త చికిత్సలను కనుగొనడానికి ఈ పరిశోధన ఒక మైలురాయిగా నిలవనుంది.

భారత ప్రభుత్వం దేశంలోని చిన్నారుల ప్రతిభను గుర్తించి గౌరవించే అత్యున్నత పురస్కారం 'ప్రధాన మంత్రి రాష్ట్రీయ బాల పురస్కార్' (PMRBP) కోసం దరఖాస్తులను/నామినేషన్లను ఆహ్వానించింది. వివిధ రంగాలలో అసాధారణ ప్రతిభ కనబరిచిన బాలల వివరాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం సేకరిస్తోంది.
భారత ప్రభుత్వం ఏటా అందించే ఈ ప్రతిష్టాత్మక పురస్కారం బాలల ధైర్యసాహసాలను మరియు నైపుణ్యాలను ప్రపంచానికి చాటిచెప్పడానికి ఒక వేదికగా నిలుస్తుంది. ఈ పురస్కారాన్ని కేంద్ర మహిళా మరియు శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహిస్తుంది.

ఈ పురస్కారం ఈ కింది 6 విభాగాల్లో విశేష ప్రతిభ చూపిన చిన్నారులకు అందజేస్తారు:
ధైర్య సాహసాలు (Bravery)
కళలు మరియు సంస్కృతి (Art & Culture)
పర్యావరణం (Environment)
సామాజిక సేవ (Social Service)
సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (Science & Technology)
క్రీడలు (Sports)

పౌరసత్వం: దరఖాస్తుదారు తప్పనిసరిగా భారతీయ పౌరుడై ఉండాలి.
వయోపరిమితి: ఆయా సంవత్సరపు జూలై 31 నాటికి అభ్యర్థి వయస్సు 5 ఏళ్ల పైబడి, 18 ఏళ్లకు లోపు ఉండాలి.
కాలపరిమితి: సాధించిన విజయం లేదా ఘనత.. దరఖాస్తు గడువు ముగిసే తేదీకి 2 సంవత్సరాల ముందు లోపు జరిగినదై ఉండాలి.

అవార్డుల సంఖ్య: సాధారణంగా ఏటా 25 మందికి ఈ పురస్కారం అందజేస్తారు. అయితే, జాతీయ ఎంపిక కమిటీ నిర్ణయం మేరకు ఈ సంఖ్య మారవచ్చు.
బహుమతి: విజేతలకు ఒక పతకం (Medal), ప్రశంసా పత్రం (Certificate) మరియు సైటేషన్ బుక్‌లెట్ అందజేస్తారు.
ప్రదానం: ఏటా రిపబ్లిక్ డే (జనవరి 26) సందర్భంగా భారత రాష్ట్రపతి చేతుల మీదుగా ఈ పురస్కారాలు అందజేయబడతాయి.

పథకం పేరు: ప్రధాన మంత్రి రాష్ట్రీయ బాల పురస్కార్ (PMRBP).
నిర్వహణ: మహిళా మరియు శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ.
విభాగాలు: మొత్తం 6 రంగాలు.
వయోపరిమితి: 5 నుంచి 18 సంవత్సరాలు.
ప్రధాన ఉద్దేశ్యం: చిన్నారులలోని అసాధారణ ప్రతిభను గుర్తించి ప్రోత్సహించడం.
మీ గ్రామంలో లేదా పట్టణంలో పైన పేర్కొన్న రంగాలలో అద్భుత ఘనతలు సాధించిన చిన్నారులు ఉంటే, ప్రభుత్వ పోర్టల్ ద్వారా వారి పేర్లను నామినేట్ చేయవచ్చు.

మధ్య ఆసియాలోని కిర్గిజిస్థాన్‌లో ఉన్న ఇస్సిక్-కుల్ సరస్సు (Lake Issyk-Kul) అడుగున దాగి ఉన్న ఒక రహస్య నగరాన్ని నీటి అడుగున పరిశోధనలు చేసే పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు (Underwater Archaeologists) ఇటీవల కనుగొన్నారు. దాదాపు 700 ఏళ్ల క్రితం అంతరించిపోయిన ఒక నాగరికతకు సంబంధించిన ఆనవాళ్లు ఈ అన్వేషణలో వెలుగులోకి వచ్చాయి.
కిర్గిజిస్థాన్‌లోని అతిపెద్ద సరస్సు అయిన ఇస్సిక్-కుల్ అడుగున ఒకప్పుడు వర్ధిల్లిన నాగరికత శిథిలాలను శాస్త్రవేత్తలు బయటపెట్టారు. ఈ సరస్సు కేవలం ఒక జలవనరు మాత్రమే కాదు, దీని వెనుక కొన్ని మిలియన్ ఏళ్ల చరిత్ర మరియు అరుదైన భౌగోళిక విశేషాలు దాగి ఉన్నాయి.

స్థానం: ఇది ఈశాన్య కిర్గిజిస్థాన్‌లో ఉంది. ఈ సరస్సు చుట్టూ మంచుతో నిండిన టియాన్ షాన్ (Tian Shan) పర్వతాలు ఉన్నాయి. వీటిని "స్వర్గపు పర్వతాలు" (Heaven's mountains) అని పిలుస్తారు.
ఏర్పడటం: ఇది సుమారు 25 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం ఏర్పడింది.
ఎండొర్హెయిక్ బేసిన్ (Endorheic Basin): ఈ సరస్సు నుండి నీరు ఇతర నదుల్లోకి లేదా సముద్రాల్లోకి ప్రవహించదు. అంటే ఇది ఒక మూసివేసిన జలవనరు.
నీటి స్వభావం: ఈ సరస్సు నీరు నీలి రంగులో ఉండి, స్వల్ప ఉప్పదనంతో (Brackish) ఉంటుంది.