Dailyhunt Logo
  • Light mode
    Follow system
    Dark mode
    • Play Story
    • App Story
అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(30.04.2026) తెలుగులో..

అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(30.04.2026) తెలుగులో..

SAKSHI EDUCATION 2 weeks ago

భారతదేశ రక్షణ రంగంలో మరో మైలురాయి నమోదైంది. స్వదేశీ రక్షణ సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేసే దిశగా రక్షణ పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి సంస్థ (DRDO) మరియు భారత నౌకాదళం కలిసి నావల్ యాంటీ షిప్ మిస్సైల్-షార్ట్ రేంజ్ (NASM-SR)ను విజయవంతంగా పరీక్షించాయి.

ఒడిశా తీరంలోని చండీపూర్‌ ఇంటిగ్రేటెడ్ టెస్ట్ రేంజ్ (ITR) వద్ద నావికాదళ హెలికాప్టర్ నుండి ఈ క్షిపణిని ప్రయోగించారు. ఈ పరీక్ష ద్వారా క్షిపణి యొక్క ఖచ్చితత్వం మరియు శత్రు నౌకలను తుదముట్టించే సామర్థ్యాన్ని శాస్త్రవేత్తలు ధృవీకరించారు.

గాలి నుంచి ప్రయోగించే యాంటీ-షిప్ క్షిపణి వ్యవస్థలో భారత్ చేపట్టిన మొట్టమొదటి 'సాల్వో' లాంచ్ ఇది.
ఒకే హెలికాప్టర్ నుంచి వరుసగా రెండు క్షిపణులను అతి తక్కువ వ్యవధిలో ప్రయోగించారు. ఇది వ్యవస్థ యొక్క వేగవంతమైన దాడి సామర్థ్యాన్ని నిరూపించింది.
లక్ష్యం: శత్రు నౌకల నీటి మట్టం వద్ద నేరుగా తాకడం ద్వారా గరిష్ట నష్టాన్ని కలిగించడమే ఈ క్షిపణి ప్రధాన లక్ష్యం.

ఈ క్షిపణి పూర్తిగా స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో రూపొందించబడింది. ఇందులో వాడిన కొన్ని ముఖ్యమైన సాంకేతికతలు.
ప్రొపల్షన్: సాలిడ్ ప్రొపల్షన్ బూస్టర్ మరియు లాంగ్-బర్న్ సస్టైనర్ ద్వారా సమర్థవంతమైన ప్రయాణ వేగాన్ని పొందుతుంది.
నావిగేషన్: ఫైబర్-ఆప్టిక్ గైరోస్కోప్ ఆధారిత నావిగేషన్ వ్యవస్థ.
సీకర్: లక్ష్యాన్ని ఖచ్చితంగా గుర్తించే హై-ప్రిసిషన్ సీకర్.
డేటా లింక్: హై-బ్యాండ్‌విడ్త్ కలిగిన టూ-వే డేటా లింక్ మరియు రేడియో ఆల్టిమీటర్.

ఈ క్షిపణిని హైదరాబాద్‌లోని రీసెర్చ్ సెంటర్ ఇమారత్ (RCI) ఇతర DRDO ల్యాబొరేటరీలతో కలిసి అభివృద్ధి చేసింది.
డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ లాబొరేటరీ (DRDL).
హై ఎనర్జీ మెటీరియల్స్ రీసెర్చ్ లాబొరేటరీ (HEMRL).
టెర్మినల్ బాలిస్టిక్స్ రీసెర్చ్ లాబొరేటరీ (TBRL).
ఈ ప్రాజెక్టులో పలు భారతీయ పరిశ్రమలు మరియు స్టార్టప్‌లు కూడా భాగస్వామ్యం పంచుకున్నాయి, ఇది రక్షణ రంగంలో 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' నినాదాన్ని ప్రతిబింబిస్తోంది.

సముద్రంలో శత్రు నౌకలను గుర్తించి, వాటిని ట్రాక్ చేసి ధ్వంసం చేసేలా ఈ క్షిపణులను డిజైన్ చేస్తారు.
ఆధునిక నావికా యుద్ధ తంత్రాలలో ఇవి చాలా కీలకం. సుదూర ప్రాంతాల నుంచి అత్యంత ఖచ్చితత్వంతో లక్ష్యాలను ఇవి ఛేదించగలవు.
ప్రయోగం: వీటిని నౌకలు, సబ్ మెరైన్లు, విమానాలు లేదా హెలికాప్టర్ల నుంచి ప్రయోగించవచ్చు.

క్షిపణి పేరు: NASM-SR (Naval Anti-Ship Missile - Short Range).
పరీక్షించిన సంస్థలు: DRDO మరియు భారత నౌకాదళం.
పరీక్షా కేంద్రం: ఇంటిగ్రేటెడ్ టెస్ట్ రేంజ్ (ITR), చండీపూర్, ఒడిశా.
విశిష్టత: గాలి నుంచి ప్రయోగించే తొలి స్వదేశీ సాల్వో యాంటీ-షిప్ మిస్సైల్.

ఉత్తరప్రదేశ్‌లో రవాణా రంగ విప్లవానికి నాంది పలుకుతూ, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన గంగా ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే (Ganga Expressway)ను ప్రారంభించారు. హర్దోయ్ వేదికగా ఏప్రిల్ 29, 2026న ఈ ప్రాజెక్టును జాతికి అంకితం చేశారు.
ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని పశ్చిమ మరియు తూర్పు ప్రాంతాలను అనుసంధానిస్తూ నిర్మించిన ఈ 594 కిలోమీటర్ల పొడవైన ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే, రాష్ట్ర ఆర్థిక ముఖచిత్రాన్ని మార్చేయనుంది. సుమారు ₹36,230 కోట్ల వ్యయంతో నిర్మించిన ఈ ఆరు వరుసల (భవిష్యత్తులో ఎనిమిది వరుసలకు విస్తరించదగ్గ) గ్రీన్‌ఫీల్డ్ కారిడార్, భారతదేశంలోని పొడవైన ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేలలో ఒకటిగా నిలిచింది.

ఈ హై-స్పీడ్ కారిడార్ మీరట్ నుంచి ప్రయాగ్‌రాజ్ వరకు విస్తరించి ఉంది. ఇది రాష్ట్రంలోని 12 ప్రధాన జిల్లాల మీదుగా ప్రవహిస్తుంది.
మీరట్, బులంద్‌షహర్, హాపూర్, అమ్రోహా, సంభల్, బదాయూన్, షాజహాన్‌పూర్, హర్దోయ్, ఉన్నావ్, రాయ్‌బరేలి, ప్రతాప్‌గఢ్ మరియు ప్రయాగ్‌రాజ్.
ఈ కారిడార్ పశ్చిమ, మధ్య మరియు తూర్పు ఉత్తరప్రదేశ్‌లను ఏకం చేస్తూ ఒకే రవాణా వ్యవస్థగా మారుస్తుంది.

ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే అందుబాటులోకి రావడం వల్ల ప్రయాణ సమయం భారీగా తగ్గనుంది:
గతంలో పట్టే సమయం: 10 నుంచి 12 గంటలు.
ప్రస్తుత ప్రయాణ సమయం: సుమారు 6 గంటలు.
దీనివల్ల ఇంధన ఆదా అవ్వడమే కాకుండా, వాణిజ్య రవాణాలో ఉత్పాదకత పెరుగుతుంది.

ఈ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేలో భాగంగా షాజహాన్‌పూర్ వద్ద 3.5 కిలోమీటర్ల పొడవైన ఎమర్జెన్సీ ల్యాండింగ్ సదుపాయాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.
యుద్ధ విమానాలు మరియు అత్యవసర విమానాల ల్యాండింగ్ కోసం దీనిని ఉపయోగించవచ్చు.
ఇది జాతీయ భద్రత మరియు రక్షణ సంసిద్ధతను మెరుగుపరుస్తుంది.

గంగా ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే కేవలం ఒక రహదారి మాత్రమే కాదు, ఒక ఆర్థిక ఇంజిన్.
మార్గం వెంబడి సుమారు 2,635 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో ఇంటిగ్రేటెడ్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ మరియు లాజిస్టిక్ కారిడార్లను అభివృద్ధి చేయనున్నారు.
దీనివల్ల లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు తగ్గి, ఉత్తరప్రదేశ్ తయారీ మరియు వాణిజ్య రంగాల్లో పెట్టుబడులను ఆకర్షించగలదు.

గంగా ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే రాష్ట్రంలోని ఇతర ప్రధాన రహదారులతో కూడా అనుసంధానించబడుతుంది.
ఆగ్రా-లక్నో ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే.
జేవార్ లింక్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే.
ఫరూఖాబాద్ లింక్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే.
ప్రతిపాదిత మీరట్-హరిద్వార్ పొడిగింపు.

ప్రాజెక్టు పేరు: గంగా ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే.
ప్రారంభించిన వారు: ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ (ఏప్రిల్ 29, 2026).
మొత్తం పొడవు: 594 కి.మీ.
కనెక్టివిటీ: మీరట్ నుంచి ప్రయాగ్‌రాజ్.
మొత్తం ఖర్చు: ₹36,230 కోట్లు.
ప్రత్యేకత: షాజహాన్‌పూర్ వద్ద ఎయిర్‌స్ట్రిప్ సదుపాయం.

దేశవ్యాప్తంగా గ్రామీణాభివృద్ధిలో సాధించిన పురోగతిని విశ్లేషిస్తూ పంచాయతీరాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ జాతీయ పంచాయతీరాజ్ దినోత్సవం (ఏప్రిల్ 24) సందర్భంగా పంచాయతీ అడ్వాన్స్‌మెంట్ ఇండెక్స్ (PAI) 2.0 నివేదికను విడుదల చేసింది. ఈ నివేదిక ప్రకారం దేశంలోని 3,635 గ్రామ పంచాయతీలు అత్యుత్తమ పనితీరుతో 'ఫ్రంట్ రన్నర్స్'గా నిలిచాయి.
గ్రామ స్థాయి పాలన, అభివృద్ధిని అంచనా వేసే ఈ సమగ్ర నివేదికలో దేశవ్యాప్తంగా 97.3% గ్రామ పంచాయతీలు ఉత్సాహంగా పాల్గొన్నాయి. జీవనోపాధి, ఆరోగ్యం, పాలన మరియు సామాజిక అభివృద్ధి వంటి కీలక రంగాల్లో పంచాయతీలు సాధించిన పురోగతిని ఈ నివేదిక ప్రతిబింబిస్తుంది.

ఈ నివేదిక భారతదేశంలోని 33 రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో ఉన్న 2.59 లక్షల గ్రామ పంచాయతీల పనితీరును విశ్లేషించింది.
ఫ్రంట్ రన్నర్స్ (A గ్రేడ్): మొత్తం 3,635 గ్రామ పంచాయతీలు ఈ విభాగంలో నిలిచాయి.
పెర్ఫార్మర్స్ (B గ్రేడ్): దాదాపు 1,18,824 పంచాయతీలు (45.72%) ఈ విభాగంలో చోటు దక్కించుకున్నాయి.
రికార్డు భాగస్వామ్యం: PAI 1.0లో 80.79% ఉన్న భాగస్వామ్యం, PAI 2.0 నాటికి 97.30% కి పెరిగింది. మొత్తం 2,59,867 గ్రామ పంచాయతీలు తమ డేటాను సమర్పించాయి.

సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల (LSDGs) స్థానికీకరణలో భాగంగా పంచాయతీలు అద్భుతమైన పనితీరును కనబరిచాయి.
పేదరిక నిర్మూలన మరియు జీవనోపాధి: ఈ విభాగంలో 3,313 గ్రామ పంచాయతీలు 'A+' గ్రేడ్ సాధించాయి. గ్రామ స్థాయిలో ఉపాధి కల్పన మరియు ఆర్థికాభివృద్ధిలో ఇవి గణనీయమైన ప్రగతిని సాధించాయి.
ఆరోగ్యవంతమైన పంచాయతీలు: సుమారు 1,015 పంచాయతీలు 'A+' గ్రేడ్ పొందాయి. పారిశుధ్యం, పోషకాహార అవగాహన మరియు నివారణ ఆరోగ్య సంరక్షణలో ఇవి మెరుగైన ఫలితాలను చూపాయి.

గ్రామ పంచాయతీల పనితీరును అంచనా వేసేందుకు భారత్ రూపొందించిన మొట్టమొదటి డేటా ఆధారిత ఫ్రేమ్‌వర్క్ ఇది.
సూచికలు: ఇందులో 150 సూచికలు మరియు 230 డేటా పాయింట్లు ఉన్నాయి.
కీలక థీమ్స్: పేదరికం, ఆరోగ్యం, నీరు, మౌలిక సదుపాయాలు, మహిళా సాధికారత మరియు పాలన వంటి 9 కీలక అంశాల ఆధారంగా రేటింగ్ ఇస్తారు.
పారదర్శకత: గ్రామ సభ ధృవీకరణను తప్పనిసరి చేయడం మరియు రియల్ టైమ్ డ్యాష్‌బోర్డ్‌ల ద్వారా పారదర్శకతను పెంచారు.

స్కోర్‌ల ఆధారంగా పంచాయతీలను ఐదు రకాలుగా విభజించారు:
అచీవర్ (A+): 90 పైన స్కోరు.
ఫ్రంట్ రన్నర్ (A): 75-90 స్కోరు.
పెర్ఫార్మర్ (B): 60-75 స్కోరు.
యాస్పిరెంట్ (C): 40-60 స్కోరు.
బిగినర్ (D): 40 కంటే తక్కువ స్కోరు.

ఉత్తరప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, తమిళనాడు మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాల నుండి అత్యధిక సంఖ్యలో పంచాయతీలు పాల్గొన్నాయి. కేరళ, త్రిపుర రాష్ట్రాలు ఉన్నత విభాగాలలో (A+, A) మెరుగైన పనితీరును కనబరిచాయి. అయితే కొన్ని ప్రాంతాలలో ఎక్కువ పంచాయతీలు ఇంకా బిగినర్, యాస్పిరెంట్ దశలోనే ఉండటంతో అక్కడ ప్రత్యేక చర్యలు అవసరమని నివేదిక సూచించింది.

నివేదిక పేరు: పంచాయతీ అడ్వాన్స్‌మెంట్ ఇండెక్స్ (PAI) 2.0.
విడుదల చేసిన వారు: కేంద్ర పంచాయతీరాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ.
విడుదల తేదీ: ఏప్రిల్ 24, 2026 (జాతీయ పంచాయతీరాజ్ దినోత్సవం).
భాగస్వామ్య శాతం: 97.3%.
ఫ్రంట్ రన్నర్ పంచాయతీల సంఖ్య: 3,635.

భారతదేశం అంతటా ఏప్రిల్ 30న 'ఆయుష్మాన్ భారత్ దివస్' (Ayushman Bharat Diwas) జరుపుకుంటారు. దేశంలోని కోట్లాది మంది ప్రజలకు నాణ్యమైన వైద్య సేవలను చేరువ చేస్తున్న 'ప్రధాన్ మంత్రి జన్ ఆరోగ్య యోజన' (PM-JAY) విజయాన్ని పురస్కరించుకుని ఈ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు.
భారత ప్రభుత్వం 2018లో ప్రారంభించిన ఆయుష్మాన్ భారత్ పథకం, దేశంలో ఆరోగ్య సంరక్షణ ముఖచిత్రాన్ని మార్చివేసింది. ప్రతి పేద పౌరుడికి ఆర్థిక భారంతో పనిలేకుండా నాణ్యమైన చికిత్స అందించడమే ఈ రోజు యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.

ప్రపంచంలోనే అతిపెద్దది: ఇది ప్రభుత్వ నిధులతో నడుస్తున్న ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆరోగ్య సంరక్షణ కార్యక్రమాలలో ఒకటి.
ప్రారంభం: గౌరవనీయులైన ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ గారు సెప్టెంబర్ 23, 2018న జార్ఖండ్‌లోని రాంచీలో ఈ పథకాన్ని ప్రారంభించారు.
లక్ష్యం: 'అందరికీ ఆరోగ్యం' (Healthcare for All) అనే నినాదంతో, అత్యంత పేద పౌరులు సైతం నాణ్యమైన వైద్యం పొందేలా చూడటం.

ఆయుష్మాన్ భారత్‌లో భాగమైన PM-JAY పథకం ద్వారా అనేక ప్రయోజనాలు అందుతున్నాయి.
నగదు రహిత చికిత్స: ప్రతి కుటుంబానికి ఏడాదికి ₹5 లక్షల వరకు నగదు రహిత ఆరోగ్య కవరేజీ లభిస్తుంది. ఇది సెకండరీ మరియు టెర్షియరీ కేర్ హాస్పిటలైజేషన్ రెండింటినీ కవర్ చేస్తుంది.
దేశవ్యాప్త పోర్టబిలిటీ: లబ్ధిదారులు భారతదేశంలోని ఏ రిజిస్టర్డ్ ఆసుపత్రిలోనైనా చికిత్స పొందవచ్చు. ఇది వలస కార్మికులకు ఎంతో ఉపయోగకరం.
ముందస్తు వ్యాధుల కవరేజీ: ఇతర బీమా పథకాలతో పోలిస్తే, ఇందులో ముందు నుంచే ఉన్న వ్యాధులకు (Pre-existing conditions) మొదటి రోజు నుంచే కవరేజీ లభిస్తుంది.
విస్తృత చికిత్సలు: సుమారు 1,900 వైద్య విధానాలు, శస్త్రచికిత్సలు మరియు డయాగ్నోస్టిక్స్ ఇందులో ఉన్నాయి.

SECC 2011 డేటా ఆధారంగా గుర్తించబడిన సమాజంలోని అత్యంత బలహీన వర్గాలు ఈ పథకం ద్వారా ప్రయోజనం పొందుతాయి.
గ్రామీణ మరియు పట్టణ ప్రాంతాల్లోని అట్టడుగు వర్గాలు.
వృద్ధులు & మహిళలు.
దీర్ఘకాలిక వ్యాధులతో బాధపడే రోగులు.
వలస కార్మికులు మరియు అసంఘటిత రంగ ఉద్యోగులు.
ఈ పథకం ద్వారా ఇప్పటివరకు సుమారు 10.74 కోట్ల కుటుంబాలు (సుమారు 50 కోట్ల మంది) లబ్ధి పొందుతున్నారు.

ఈ దినోత్సవం కేవలం ఒక వేడుక మాత్రమే కాదు, దేశంలో ఆరోగ్య సమానత్వం మరియు సామాజిక సంక్షేమంలో సాధించిన పురోగతికి నిదర్శనం:
ఆరోగ్య హక్కులపై అవగాహన పెంచడం.
పథకంలో నమోదు మరియు వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడం.
నివారణ ఆరోగ్య పద్ధతులను ప్రచారం చేయడం.
వైద్య ఖర్చుల వల్ల పేదరికంలోకి వెళ్లకుండా ప్రజలను కాపాడటం.

ఈ పథకం ఐక్యరాజ్యసమితి నిర్దేశించిన సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలలో (SDG 3 - ఆరోగ్యం మరియు శ్రేయస్సు) భాగం. వైద్య రంగంలో 'ఎవరినీ వెనుకబడి ఉండనివ్వకూడదు' (Leave No One Behind) అనే అంతర్జాతీయ మిషన్‌కు భారతదేశం తన వంతు సహకారాన్ని అందిస్తోంది.

ముఖ్య దినోత్సవం: ఆయుష్మాన్ భారత్ దివస్ (ఏప్రిల్ 30).
పథకం పేరు: ప్రధాన్ మంత్రి జన్ ఆరోగ్య యోజన (PM-JAY).
కవరేజీ: ఏడాదికి ₹5 లక్షలు (ప్రతి కుటుంబానికి).
ప్రారంభ తేదీ: సెప్టెంబర్ 23, 2018.
లక్ష్యం: యూనివర్సల్ హెల్త్ కవరేజీ.

హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో శాంతి, స్థిరత్వాన్ని పెంపొందించే లక్ష్యంతో భారత్ మరియు శ్రీలంక దేశాలు ద్వైపాక్షిక డైవింగ్ విన్యాసాలు 'IN-SLN DIVEX 2026' నాలుగో ఎడిషన్‌ను విజయవంతంగా నిర్వహించాయి. ఏప్రిల్ 21 నుంచి 28 వరకు కొలంబో వేదికగా జరిగిన ఈ విన్యాసాల్లో భారత నౌకాదళానికి చెందిన ప్రత్యేక నౌక INS నిరీక్షక్ మరియు శ్రీలంక నౌకాదళ డైవర్లు పాల్గొన్నారు.

లోతైన సముద్రపు డైవింగ్: రెండు దేశాల డైవర్లు 55 మీటర్ల కంటే ఎక్కువ లోతులో డైవింగ్ చేసి తమ సాంకేతిక నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శించారు.
మిశ్రమ గ్యాస్ డైవింగ్: సంక్లిష్టమైన నీటి అడుగున మిషన్ల కోసం కీలకమైన 'మిక్స్డ్ గ్యాస్ డైవింగ్' డ్రిల్స్‌ను నిర్వహించారు.
చారిత్రక ప్రాధాన్యత: రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలం నాటి చారిత్రక నౌకల శిథిలాలు (SS Worcester, SS Perseus) ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఈ విన్యాసాలు చేపట్టడం విశేషం.

ఈ విన్యాసాలు కేవలం సైనిక శిక్షణకే పరిమితం కాకుండా, ఇరు దేశాల మధ్య రక్షణ దౌత్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేశాయి. శ్రీలంక రియర్ అడ్మిరల్ SJ కుమార INS నిరీక్షక్‌ను సందర్శించి, శ్రీలంక డైవర్లకు భారత్ అందిస్తున్న శిక్షణను అభినందించారు.
అంతేకాకుండా, నౌకాదళ సిబ్బంది మధ్య స్నేహపూర్వక సంబంధాల కోసం గాలే ఫేస్ వద్ద బీచ్ క్లీనింగ్ డ్రైవ్, యోగా సెషన్లు మరియు క్రీడా పోటీలను నిర్వహించారు.

భారత్ తన 'ఆరోగ్య మైత్రి' చొరవలో భాగంగా శ్రీలంకకు BHISM క్యూబ్స్ (పోర్టదుల్ మెడికల్ యూనిట్లు) అందజేసింది. విపత్తుల సమయంలో తక్షణ వైద్య సహాయం అందించడానికి ఇవి ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయి. ప్రాంతీయ భద్రతతో పాటు మానవతా దృక్పథంతో భారత్ వ్యవహరిస్తున్న తీరుకు ఇది నిదర్శనం.

విన్యాసం పేరు: IN-SLN DIVEX 2026 (4వ ఎడిషన్).
పాల్గొన్న దేశాలు: భారత్ మరియు శ్రీలంక.
వేదిక: కొలంబో, శ్రీలంక.
తేదీలు: 21 ఏప్రిల్ నుంచి 28 ఏప్రిల్, 2026.
భారత నౌక: INS నిరీక్షక్.
ప్రధాన లక్ష్యం: సముద్ర భద్రత, ఇరు దేశాల నౌకాదళాల మధ్య సమన్వయం (Interoperability).
మానవతా సాయం: భారత్ అందించిన BHISM మెడికల్ క్యూబ్స్.

ఉద్యోగుల భవిష్య నిధి సంస్థ (EPFO) తన ఖాతాదారుల కోసం సరికొత్త డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫామ్ 'ఈ-ప్రాప్తి' (E-PRAAPTI) ను ప్రారంభించనుంది. కేంద్ర మంత్రి మన్సుఖ్ మాండవీయ ఈ చొరవను ప్రకటించారు. దీని ద్వారా క్లెయిమ్ చేయని లేదా నిష్క్రియంగా ఉన్న (Dormant) పీఎఫ్ ఖాతాలను సులభంగా గుర్తించి, తిరిగి యాక్టివేట్ చేసుకోవచ్చు.

ఈ-ప్రాప్తి అంటే 'EPF Aadhaar-Based Access Portal to Tracking the Inoperative Accounts'. ఇది పాత లేదా పనిచేయని పీఎఫ్ ఖాతాలను నిర్వహించుకోవడానికి రూపొందించబడిన ప్రత్యేక డిజిటల్ వ్యవస్థ.

ఈ ప్లాట్‌ఫామ్ ఆధార్ ఆధారిత ప్రమాణీకరణను ఉపయోగిస్తుంది. తద్వారా వినియోగదారులు యజమానుల ప్రమేయం లేకుండా స్వతంత్రంగా తమ ఖాతాలను యాక్సెస్ చేయవచ్చు.
యూనివర్సల్ అకౌంట్ నంబర్ (UAN) తెలియకపోయినా, ఈ పోర్టల్ ద్వారా పాత ఖాతాలను గుర్తించవచ్చు.
ప్రారంభ దశలో ఈ పోర్టల్ 'మెంబర్ ఐడీ' ఆధారిత వ్యవస్థ ద్వారా పనిచేస్తుంది. తర్వాతి దశల్లో మెంబర్ ఐడీ గుర్తున్న లేని వారికి కూడా సేవలు అందించేలా దీన్ని అభివృద్ధి చేస్తారు.

ఈపీఎఫ్ఓ తన సేవలను ఆధునీకరించడంలో భాగంగా ఈ డిజిటల్ విప్లవాన్ని తీసుకువచ్చింది. దీని ఫలితాలు గణాంకాల రూపంలో ఇలా ఉన్నాయి.
2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 60.1 మిలియన్లుగా ఉన్న క్లెయిమ్‌ల పరిష్కారం, 2025-26 నాటికి 83.1 మిలియన్లకు పెరిగింది.
2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో మొత్తం 55.1 మిలియన్ల అడ్వాన్స్ క్లెయిమ్‌లు ప్రాసెస్ చేయబడ్డాయి.
దాదాపు 71.11% క్లెయిమ్‌లు మూడు రోజుల్లోనే పరిష్కారమవుతున్నాయి. మొత్తం క్లెయిమ్‌లలో 98.70% క్లెయిమ్‌లు కేవలం 20 రోజుల వ్యవధిలోనే పరిష్కరించబడుతున్నాయి.

కొత్త ప్లాట్‌ఫామ్ పేరు: ఈ-ప్రాప్తి (E-PRAAPTI).
ప్రధాన లక్ష్యం: నిష్క్రియంగా ఉన్న లేదా క్లెయిమ్ చేయని పీఎఫ్ ఖాతాలను పునరుద్ధరించడం.
ధృవీకరణ విధానం: ఆధార్ ఆధారిత అథెంటికేషన్.
ప్రయోజనం: యూఏఎన్ (UAN) లేకపోయినా పాత పీఎఫ్ వివరాలను పొందవచ్చు.
నిర్వహణ: యజమానులతో సంబంధం లేకుండా నేరుగా వినియోగదారుడే క్లెయిమ్ చేసుకోవచ్చు.

భారత ప్రతిష్టాత్మక అంతరిక్ష యాత్ర 'గగన్‌యాన్' (Gaganyaan) కార్యక్రమంలో భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) ఒక కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. తదుపరి దశ వ్యోమగాముల ఎంపికలో కేవలం సైనిక సిబ్బందికే పరిమితం కాకుండా, సామాన్య పౌర నిపుణులకు కూడా అవకాశం కల్పించాలని ఇస్రో యోచిస్తోంది.

గతంలో 2020లో ఎంపిక చేసిన మొదటి బ్యాచ్‌లో కేవలం భారత వైమానిక దళానికి (IAF) చెందిన టెస్ట్ పైలట్లను మాత్రమే తీసుకున్నారు. అయితే, రాబోయే రెండో బ్యాచ్‌లో సైన్స్, టెక్నాలజీ, ఇంజనీరింగ్, మ్యాథమెటిక్స్ (STEM) రంగాలకు చెందిన పౌర నిపుణులను కూడా చేర్చుకోనున్నారు.
ఎంపిక సంఖ్య: రెండో బ్యాచ్‌లో సుమారు 10 మంది అభ్యర్థులను ఎంపిక చేసే అవకాశం ఉంది. ఇందులో మిలిటరీ పైలట్లు మరియు సివిలియన్ నిపుణులు కలిసి ఉంటారు.
ప్రయోజనం: శాస్త్రవేత్తలు, ఇంజనీర్లు మరియు వైద్య నిపుణులు వ్యోమగాములుగా వెళ్లడం వల్ల అంతరిక్షంలో అధునాతన శాస్త్రీయ పరిశోధనలు, జీవసంబంధిత అధ్యయనాలు చేయడానికి వీలవుతుంది.

కొత్త బ్యాచ్ ఎంపిక ప్రక్రియను రూపొందించడానికి ఇస్రో ఒక ప్రత్యేక కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ కమిటీలో ఇస్రో అధికారులు మరియు ప్రస్తుతం శిక్షణ పొందుతున్న వ్యోమగాములు సభ్యులుగా ఉంటారు. వీరు అభ్యర్థుల అర్హత ప్రమాణాలు, శిక్షణ మాడ్యూల్స్ మరియు మూల్యాంకన పద్ధతులను ఖరారు చేస్తారు.
ప్రస్తుతం తొలి బ్యాచ్ వ్యోమగాములైన శుభాంశు శుక్లా, అజిత్ కృష్ణన్, అంగద్ ప్రతాప్ వంటి వారు రష్యాలో కఠినమైన శిక్షణ పూర్తి చేసుకుని, తదుపరి వ్యోమగాముల శిక్షణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు.

ఈ మార్పులు భారత భవిష్యత్ అంతరిక్ష ప్రణాళికల్లో భాగంగా జరుగుతున్నాయి.
భారతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం: సొంతంగా స్పేస్ స్టేషన్‌ను ఏర్పాటు చేయడం.
చందమామపైకి భారతీయుడు: 2040 నాటికి భారతీయ వ్యోమగాములను చంద్రుడిపైకి పంపడం.

కార్యక్రమం: గగన్‌యాన్ 2వ బ్యాచ్ వ్యోమగాముల ఎంపిక.
కొత్త మార్పు: పౌర నిపుణులకు (Civilians) మరియు STEM నేపథ్యం ఉన్నవారికి అవకాశం.
మొదటి బ్యాచ్: 2020లో కేవలం ఐఏఎఫ్ టెస్ట్ పైలట్లను మాత్రమే ఎంపిక చేశారు.
ఎంపిక చేయనున్న సంఖ్య: సుమారు 10 మంది.
లక్ష్యం: 2040 నాటికి చంద్రుడిపైకి మానవ సహిత యాత్ర.

భారత సైన్యం ఆధ్వర్యంలో తొలిసారిగా నిర్వహించనున్న బహుపాక్షిక సైనిక విన్యాసం 'ప్రగతి' (PRAGATI) కు మేఘాలయలోని ఉమ్రోయ్ వేదిక కానుంది. ఈ అంతర్జాతీయ విన్యాసాల కోసం వివిధ దేశాల ప్రతినిధి బృందాలకు ఆతిథ్యం ఇవ్వడానికి భారత సైన్యం అన్ని ఏర్పాట్లు సిద్ధం చేస్తోంది.

'ప్రగతి' అంటే 'Partnership of Regional Armies for Growth and Transformation in the Indian Ocean Region'. హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలోని దేశాల మధ్య సమన్వయం మరియు అభివృద్ధి లక్ష్యంగా ఈ విన్యాసాలను రూపొందించారు.

తొలి ఎడిషన్: ఇది ఈ విన్యాసాలకు సంబంధించి మొట్టమొదటి ఎడిషన్.
వేదిక: మేఘాలయలోని ఉమ్రోయ్‌లో ఉన్న 'ఫారిన్ ట్రైనింగ్ నోడ్'.
పాల్గొనే దేశాలు: ఈ విన్యాసాల్లో భారత్‌తో పాటు 11 మిత్ర దేశాలు పాల్గొంటున్నాయి. అవి: భూటాన్, కంబోడియా, వియత్నాం, మలేషియా, మాల్దీవులు, నేపాల్, ఫిలిప్పీన్స్, శ్రీలంక, సీషెల్స్, మయన్మార్ మరియు లావోస్.

రక్షణ సహకారం: పాల్గొనే దేశాల మధ్య రక్షణ సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేయడం.
పరస్పర విశ్వాసం: సైనిక దళాల మధ్య పరస్పర నమ్మకాన్ని పెంపొందించడం.
సమన్వయం (Interoperability): సంక్లిష్ట పరిస్థితుల్లో వివిధ దేశాల సైన్యాలు కలిసి పనిచేసే సామర్థ్యాన్ని (ఇంటర్ ఆపరబిలిటీ) మెరుగుపరచడం.
ప్రాంతీయ స్థిరత్వం: ఉమ్మడి భద్రత మరియు ప్రాంతీయ స్థిరత్వం పట్ల తమ నిబద్ధతను చాటిచెప్పడం.

విన్యాసం పేరు: ప్రగతి (PRAGATI) - 2026.
నిర్వహణ: భారత సైన్యం (Indian Army).
వేదిక: ఉమ్రోయ్, మేఘాలయ.
పాల్గొనే దేశాల సంఖ్య: 11 మిత్ర దేశాలు.
ప్రాముఖ్యత: హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంత దేశాల మధ్య రక్షణ మరియు వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని పెంపొందించడం.

కిర్గిజ్స్తాన్ రాజధాని బిష్కెక్‌లో ఇటీవల జరిగిన షాంఘై సహకార సంస్థ (SCO) రక్షణ మంత్రుల సమావేశంలో భారత రక్షణ మంత్రి ప్రసంగించారు. ఈ నేపథ్యంలో కరెంట్ అఫైర్స్ పరంగా కిర్గిజ్స్తాన్ దేశం యొక్క ప్రాధాన్యత పెరిగింది.

భౌగోళిక స్థానం: ఇది మధ్య ఆసియాలో ఉన్న ఒక పర్వత ప్రాంత భూపరివేష్టిత దేశం.
సరిహద్దు దేశాలు: కిర్గిజ్స్తాన్ నాలుగు దేశాలతో తన సరిహద్దులను పంచుకుంటోంది. ఉత్తరాన కజకిస్తాన్, పశ్చిమాన ఉజ్బెకిస్తాన్, దక్షిణాన తజకిస్తాన్ మరియు తూర్పున చైనా దేశాలు ఉన్నాయి.
మధ్య ఆసియా స్విట్జర్లాండ్: ఈ దేశం యొక్క ప్రకృతి సౌందర్యం మరియు పర్వతాల కారణంగా దీనిని తరచుగా "మధ్య ఆసియా స్విట్జర్లాండ్" అని పిలుస్తారు.
రాజధాని: బిష్కెక్.

శీతోష్ణస్థితి: ఇక్కడ ఖండాంతర శీతోష్ణస్థితి (Continental Climate) ఉంటుంది. సముద్ర మట్టం నుంచి ఎత్తును బట్టి వాతావరణం మారుతుంటుంది. శీతాకాలంలో గడ్డకట్టే చలి, వేసవిలో ఎండ ఎక్కువగా ఉంటుంది.
అత్యున్నత శిఖరం: కిర్గిజ్స్తాన్‌లో అత్యంత ఎత్తైన ప్రాంతం 'విక్టరీ పీక్' (Victory Peak). ఇది 7,439 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంటుంది.
ప్రధాన నదులు: సిర్ దర్యా (Syr Darya), నార్య్న్ (Naryn) మరియు చూ (Chu) నదులు ఇక్కడ ప్రవహిస్తున్నాయి.
సరస్సులు: ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద ఉప్పునీటి సరస్సు అయిన 'ఇస్సిక్-కుల్' (Lake Issyk-Kul) ఇక్కడ ఉంది.
సహజ వనరులు: ఈ దేశం బొగ్గు, చమురు, సహజ వాయువు మరియు యురేనియం నిల్వలకు ప్రసిద్ధి. వీటితో పాటు బంగారం మరియు అరుదైన భూలోహాల (Rare earth metals) నిక్షేపాలు కూడా ఇక్కడ విస్తారంగా ఉన్నాయి.

వేదిక: బిష్కెక్, కిర్గిజ్స్తాన్ (SCO రక్షణ మంత్రుల సమావేశం).
అత్యున్నత శిఖరం: విక్టరీ పీక్ (7,439 మీ).
ముఖ్య సరస్సు: ఇస్సిక్-కుల్ (ప్రపంచంలో 2వ అతిపెద్ద ఉప్పునీటి సరస్సు).
సరిహద్దులు: కజకిస్తాన్, ఉజ్బెకిస్తాన్, తజకిస్తాన్, చైనా.
బిరుదు: మధ్య ఆసియా స్విట్జర్లాండ్.

దేశంలోని అర్బన్ కో-ఆపరేటివ్ బ్యాంకుల (UCBs) సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడం మరియు వాటి నిర్వహణ తీరును మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) గవర్నర్ ఇటీవల 'మిషన్ సాక్షం'ను ప్రారంభించారు. సహకార బ్యాంకింగ్ రంగంలో వ్యవస్థాగత మార్పులు తీసుకురావడానికి ఈ మిషన్ ఎంతగానో ఉపయోగపడనుంది.

సాక్షం అంటే 'సహకారి బ్యాంక్ క్షమతా నిర్మాణం' (Sahakari Bank Kshamta Nirman). ఇది అర్బన్ కో-ఆపరేటివ్ బ్యాంకుల కోసం ప్రత్యేకంగా రూపొందించబడిన ఒక సామర్థ్య పెంపుదల (Capacity-building) మరియు ధృవీకరణ (Certification) ఫ్రేమ్‌వర్క్.

నిర్వహణ సామర్థ్యం: యూసీబీలలో మేనేజీరియల్ మరియు ఆపరేషనల్ సామర్థ్యాలను మెరుగుపరచడం.
నిబంధనల అమలు: బ్యాంకింగ్ నిబంధనల పట్ల అవగాహన కల్పించి, మెరుగైన 'కంప్లైయన్స్ కల్చర్'ను పెంపొందించడం.
వ్యవస్థాగత బలం: సహకార బ్యాంకులను మరింత దృఢంగా మరియు స్థితిస్థాపకంగా (Institutional Resilience) తీర్చిదిద్దడం.

శిక్షణ కార్యక్రమాలు: ఇది మిషన్-మోడ్ తరహాలో అఖిల భారత స్థాయిలో నిర్వహించబడే శిక్షణా కార్యక్రమం.
ఆర్బీఐ పర్యవేక్షణ: ఈ మిషన్ కింద రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా పెద్ద ఎత్తున శిక్షణా తరగతులను నిర్వహించనుంది.
రంగం మొత్తం వర్తింపు: సహకార బ్యాంకింగ్ రంగం మొత్తాన్ని కవర్ చేసేలా ఈ సామర్థ్య నిర్మాణ ఫ్రేమ్‌వర్క్ రూపొందించబడింది.

మిషన్ పేరు: సాక్షం (SAKSHAM).
పూర్తి పేరు: సహకారి బ్యాంక్ క్షమతా నిర్మాణం.
ప్రారంభించింది: రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) గవర్నర్.
ప్రధాన లక్ష్యం: అర్బన్ కో-ఆపరేటివ్ బ్యాంకుల సామర్థ్యం మరియు నిర్వహణను మెరుగుపరచడం.
విధానం: అఖిల భారత స్థాయి శిక్షణ మరియు సర్టిఫికేషన్ కార్యక్రమం.

అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(22.04.2026) తెలుగులో..

అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(23.04.2026) తెలుగులో..
అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(24.04.2026) తెలుగులో..

అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(25.04.2026) తెలుగులో..
అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(26.04.2026) తెలుగులో..

అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(27.04.2026) తెలుగులో..

అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(28.04.2026) తెలుగులో..

అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(29.04.2026) తెలుగులో..

Follow our YouTube Channel (Click Here)

Follow our Facebook Page (Click Here)

Follow our Instagram Page (Click Here)

Join our WhatsApp Channel (Click Here)

☛ Join our Telegram Channel (Click Here)

Dailyhunt
Disclaimer: This content has not been generated, created or edited by Dailyhunt. Publisher: Sakshi Education